عبدالرحيم جعفري

روشي روزآمد براي معرفي فضاي گردشگري ايران

تاليف دکتر ناصر کرمي- از انتشارات فرهنگ معاصر

چند روز قبل که کتاب تازه يي درباره ايرانگردي توسط دوست ارجمندم آقاي داود موسايي مدير انتشارات فرهنگ معاصر به دستم رسيد با مطالعه آن به اين نتيجه رسيدم که اين کتاب از نظر سبک نگارش، انتخاب عکس هاي تاريخي، طبيعي، تنديس ها، مناظر ديدني ايران، تنوع مطالب کتاب و کثرت اطلاعات جالب در زمينه تاريخ و مناظر طبيعي ايران از شهرها و فواصل بين شهرها و صفحه بندي و طراحي هنري با کتاب هاي مشابه کاملاً متفاوت است.

علاوه بر مزايايي که برشمردم اطلاعاتي در زمينه صنايع دستي هر شهر و ناحيه يي، موزه ها

-سوغاتي هايي که از هر شهر و منطقه يي از ايران مي توان خريد- دستور تهيه غذاهاي محلي، بازي هاي بومي، افسانه هايي که در هر محل رواج دارد، جشن ها و مراسم خاص هر ناحيه، ورزش ها و اطلاعات مفيد ديگر درباره هر منطقه از ايران با تصاوير و نقشه هاي رنگي و همچنين محاسن و مزاياي ديگر مانند صفحه بندي چشم نواز اين کتاب را از آثار مشابه متمايز کرده و آن را به صورت يک دايره المعارف مستند و بديع ديدني و خواندني درآورده به ويژه آنکه اين کتاب در زمينه سبک خاص نگارش و طراحي و نقشه ها و تقسيم بندي مطالب و قطع و اندازه کتابي خوش دست و کاملاً مناسب، منظوري است که ناشر براي استفاده گردشگران داشته و به راحتي و در همه جا قابل حمل و خواندن است.

انتظار مي رود اين کتاب مورد توجه مقامات گردشگري ايران و همچنين موسسات گردشگري قرار بگيرد و ناشر، مولف، طراح، عکاس و ساير همکاران اين اثر مفيد مورد تشويق قرار گيرند. تشويق آنان موجب دلگرمي نقش آفرينان اين کتاب براي خدمات ارزنده ديگر خواهد شد.

بعد از مطالعه اين کتاب، خواننده در هر سطح از معلومات و اطلاعات که باشد باز نکات ناخوانده و ناديده و ناشنيده ديگري درباره تاريخ و جغرافياي ميهن خود در شهرستان ها و شهرها و روستاهاي دورافتاده آگاه تر مي شود و به ناشر و مولف و همه کساني که در تهيه و تنظيم اين اثر ارزشمند که مي توان آن را يک دايره المعارف کوچک ايرانگردي ناميد آفرين گويد، در عين حال از اينکه بعضي از اين آثار تاريخي و باستاني و زيبايي هاي طبيعي در حال نابود شدن و برخي از آداب و رسوم قومي فراموش شده يا در حال فراموش شدن است دچار تاسف مي شود.

---

کتاب «راه ياب ايرانگردي» داراي چند فصل است که به خواننده براي انتخاب مطالب مورد نياز يا علاقه اش کمک مي کند، مانند مهاجرت ايرانيان، آريايي ها در چند هزار سال قبل به سوي ايران بزرگ که بسياري از همسايگان شمالي را در برمي گيرد تا امروز «جاده ابريشم»، «جاده مارکوپولو»، «جاده هزار و يک شب»، «جاده مرواريد»، «جاده کوروش کبير»، «جاده خزر» و «جاده شرق» خاطره هاي پرهيجان و بالاخره قسمت آخر کتاب را بانک اطلاعات تشکيل مي دهد که حاوي اطلاعاتي مفيد در زمينه جاذبه هاي طبيعي، جاذبه هاي تاريخي و فرهنگي و مردم شناسي، بازارها و مراکز خريد، صنايع دستي، فرودگاه ها، پست، پليس و مراکز خدمات درماني و اطلاعات مورد نياز ديگر است که قريب هفتاد صفحه از اين کتاب باارزش و مفيد قابل استفاده گردشگران را به خود اختصاص داده است.

در اين کتاب نويسنده محترم، ما را از تهران به استان ها و شهرستان ها و شهرک ها و حتي روستاهاي مختلف کشور مي برد و در هر جا جاذبه هاي آن منطقه را با قلمي شيوا و شيرين همراه با تصاوير و نقشه هاي جالب مقابل چشم خواننده کتاب مي گذارد.

انتخاب تهران براي شروع از اين جهت است که اگر از قدمت تاريخي اين شهر بگذريم تهران از نظر طبيعي و جغرافيايي، جمعيتي و جاذبه هاي جهانگردي يک ايران کوچک است. قله توچال و دماوند با هواي خنک در تابستان و برف، يخ و سرما در زمستان، ايالت هاي سرد آذربايجان و کردستان را به خاطر مي آورد- در عين حال گرماي شديد جنوب کلانشهر تهران، يادآور شهرهاي کويري و مناطق جنوبي ايران با حرارت 50 درجه بالاي صفر در تابستان است. از ديدگاه ديگر در شهر تهران گروه انبوهي از مردم همه نقاط کشور گرد آمده اند و مظاهر همه تاريخ کشور را در حوزه هاي مختلف و هنرهاي گوناگون آن مي توان ديد.

طبيعت حومه تهران، کوه ها، رودخانه ها با ماهي هاي قزل آلا، باغ ها، ميوه ها، زمين هاي سرسبزي که چراگاه آهوان و غزال ها است در کنار مناطق خشکي که کويرها را به خاطر مي آورد.

بي سبب نيست که مي گويند در ايران همه راه ها به تهران ختم مي شود.

همچنين در اين کتاب مي خوانيم که تنوع طبيعي ايران در جهان کم نظير است، در يک منطقه به نسبت کوچک مي توان هم کويري خشک و برهوت را ديد، هم کوهستاني با ستيغ هاي بلند، هم جنگل و هم رودها و هم درياها را مشاهده کرد و درياچه ها با فلامينگوها و تالاب هاي زيباي سبز و درخشان و پر از انواع ماهي ها و جانوران دريايي خليج پرشکوه هميشه پارس، ساحل زيباي کيش و قشم- ستون هاي برافراشته تخت جمشيد- علاوه بر اينها که ياد کردم در کتاب «راه ياب ايران» خواننده با شاعران، عارفان، دانشمندان و سرداران و مردان بزرگ ايران آشنا مي شود و به خود مي بالد که در سرزمين وسيعي با چنين غناي تاريخي، فرهنگي و هنري زندگاني مي کند.

نويسنده کتاب نکات کوچک و اما جالب را هم از ياد نبرده است. به عنوان مثال شايد کمتر کسي به ياد داشته باشد منظور از اصطلاح جالب تحفه «نطنز» که گاهي در محاوره ها به کار مي بريم، گلابي شيرين و آبدار در نطنز کاشان است که در جهان نظير ندارد.

نويسنده محترم در هيچ جا بي سبب و با مطالب بي ارزش صفحه کتاب را پر نکرده و خواننده در هر فصل و هر صفحه کتاب با نکات تاريخي و جغرافيايي و اجتماعي جالب و خواندني روبه رو مي شود.

مساجد با آن گلدسته هاي زيبا و کاشي کاري ها، کاروانسراها، پل هاي قديمي و بسيار قديمي که در ايران فراوان است، برج ها، آب نماها، آبشارها و آب انبارها در اين کتاب جايگاه ويژه يي دارند.

مولف محترم و عکاسان هنرمند آن در اين کتاب قلعه ها و گنبدها و مجسمه هاي قديمي را هم از ياد نبرده اند. مردان و زنان هر شهر و روستا با لباس هاي مخصوص کردها، لرها، بلوچ ها، مازندراني ها، ترکمن ها و قشقايي هاي فارس همه در اين کتاب در مقابل چشم خواننده رژه مي روند.

نويسنده و ناشر و عکاسان هنرمند کتاب هر جا لازم ديده اند به مقايسه آثار باستاني و تاريخي و طبيعي ايران و ساير کشورهاي جهان پرداخته اند. براي نمونه هنگامي که از شهر اصفهان سخن به ميان مي آيد، مي نويسند؛ اصفهان با مساجد و کاشي کاري هاي نفيس و بناهاي سلطنتي کم نظيرش مانند «فلورانس و ونيز» از زيباترين شهرهاي جهان شمرده مي شود، معبد آناهيتا در کنگان کرمان، شيرهاي سنگي همدان، سنگ تراش ها از شکار گراز، مجسمه هاي تخت جمشيد، معبد هندوهاي بندرعباس، گنبدکاووس و برج بلند آن که قلب ترکمن صحرا ناميده مي شود. گنبد سلطانيه که بزرگ ترين گنبد در جهان است و در زمان ساخت به دستور سلطان الجايتو بزرگ ترين ساختمان جهان بوده است.

همين طور درباره زيگورات چغازنبيل که يکي از پنج زيگورات مشهور جهان است يا پارک ملي گلستان که يکي از غني ترين زيستگاه هاي جانوري جهان به شمار مي آيد و مجموعه گونه هاي جانوري و گياهي آن بخش مهمي از تنوع زيستي جهان است.

شرح و بسط درباره اين کتاب خود کتاب ديگري را مي طلبد که خواندن همه نکات جالب آن را به خوانندگان گرامي کتاب واگذار مي کنم تا کتاب را با دقت بخوانند و تماشا کنند زيرا در اين نوشته کوتاه نمي توان از همه آنها ياد کرد. در پايان کتاب ناشر عزيز از خوانندگان خواسته است نظرات خود را يادآوري کنند. به نظر اينجانب اگر قسمتي از اين کتاب نفيس که نامش «راه ياب ايران» است به زبان انگليسي ترجمه شده و به جهانگرداني که به ايران مي آيند و به سفارتخانه ها و کنسولگري هاي ايران و موسسات جهانگردي ارائه شود يک خدمت مهم فرهنگي ديگري است که در اين راه براي شناسايي ايران عزيز انجام خواهد شد. در خاتمه عرايضم وظيفه خود مي دانم از همه دست اندرکاران چاپ و شرح کتاب که در رشته ها و زمينه هاي مختلف زحمت کشيده و رنج برده اند تا اين اثر نفيس به دوستداران ايران و خوانندگان آن برسد، صميمانه سپاسگزاري کنم، که گذشته از دوستم آقاي داود موسايي ناشر محترم کتاب و مولف دانشمند آن جناب آقاي دکتر ناصر کرمي بايد از آقاي محمد افتخاري ويراستار، آقاي عباس جعفري، جهانگير رزمي و خانم ثريا درم بخش که عکس هاي زيباي کتاب به وسيله آنها تهيه شده و زينت بخش اين کتاب است. از آقايان و خانم ها، مهدي سيفي، فاران اتحاد، پاشا دارابي و پيام حسيني شکرايي که امور هنري و صفحه آرايي هاي جالب اين کتاب را بر عهده داشته اند و آقاي سياوش موسايي ناظر چاپ و خانم ها ليلا ملا و کتايون نرسي که جمع آوري بانک اطلاعات کتاب را برعهده داشته اند قدرداني کرده به همه آنان دست مريزاد و تبريک بگويم.

با آرزوي سلامتي و افتخارات بيشتر براي همگي آنان