گروه سياسي؛ تمام حرف و حديث هاي يک هفته گذشته درباره انتخاب رئيس مجلس خبرگان رهبري ديروز با پيروزي «اکبر هاشمي رفسنجاني» بر رقيبش «محمد يزدي» به پايان رسيد. هاشمي رفسنجاني در انتخابات هيات رئيسه پنجمين اجلاس چهارمين دوره مجلس خبرگان رهبري از 79 راي نمايندگان، 51 راي را از آن خود کرد و 26 راي نيز به محمد يزدي تعلق گرفت. اين انتخابات از آن جهت حائز اهميت است که طي يک هفته گذشته اخباري از رايزني ها و اقدامات گسترده طيف منتقدان رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام براي ممانعت از تداوم رياست وي منتشر شده بود. هاشمي در شرايطي در پنجمين اجلاسيه خبرگان کانديداي رياست اين مجلس شد که مخالفانش تلاش داشتند اين مرتبه گزينه مطلوب خود را بر صندلي رياست بنشانند. از اين رو سايت جمهوريت - نزديک به هاشمي رفسنجاني - خبر داده که با اعضاي خبرگان مذاکراتي شده است تا نظر آنها را نسبت به ادامه رياست هاشمي تغيير دهند. همچنين تنها دو روز باقيمانده به برگزاري اجلاس، «محمد يزدي» دبير جامعه مدرسين حوزه علميه و دومين کانديداي رياست، در اقدامي ديرهنگام و غيرمنتظره نامه يي منتشر و پيشنهاد هاشمي درباره تشکيل «شوراي فقهي» را به شدت رد کرد. رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام چندي پيش در همايش «اجتهاد در دوره معاصر» گفته بود يک شوراي فقهي براي مديريت مسائل عمده کشور تشکيل شود و علماي اهل تسنن و تشيع در دانشگاه ها با يکديگر همراهي کنند. آيت الله يزدي رئيس سابق قوه قضائيه مدتي بعد درصدد پاسخگويي برآمد و در مقاله يي که به خبرگزاري فارس داد، تاکيد کرد؛ «حاکميت، حق فقيه اعلم، اعدل و اقوي است. توجه به فقه مقارن نيز مساله مهم ديگري است که در حوزه اجتهاد امروز بايد مدنظر باشد. اگر قرار باشد در هر مساله يي از اعلم در آن مساله تقليد شود اولاً در اينکه مرجع تشخيص کيست چه آشفته بازاري به وجود مي آيد؟ ثانياً حجيت شرعي نفر دوم و سوم با آنکه اعلم اول فتوا دارد ثابت نيست بلکه عدم حجيت آن روشن است و در کل چنين نظري خلاف صريح و نص توقيع معصوم(ع) است.» به جز اظهارنظر فقهي اين عضو شوراي نگهبان، چند روز قبل نيز روزنامه دولت در يادداشتي بدون آنکه به نام هاشمي رفسنجاني اشاره کند، وي را متهم کرد که «با ايجاد جرياني غيررسمي جهت احقاق حقوق از دست رفته خود به دنبال منحرف کردن مسير حرکت نظام و جامعه به سوي حکومتي سکولار با بزک ديني است.»
در اين يادداشت مدير اين پروژه «بعضي چهره هاي شاخص سياسي که توهم داشتن نقش اساسي و بي همتا در ايجاد انقلاب اسلامي، مديريت دفاع مقدس و اداره دوران پس از جنگ داشته اند»، معرفي شده است.مجموعه اتفاقات مزبور در آستانه اجلاس خبرگان رهبري نشان از آن دارد که طيف مقابل هاشمي رفسنجاني در مجلس خبرگان که عموماً با محوريت محمدتقي مصباح يزدي و احمد جنتي فعاليت مي کنند کماکان در پي آن هستند که آرايش سياسي اين مجلس را به سود خود تغيير دهند. اين روند در دو سال گذشته نيز سابقه داشته است ولي انتخابات ديروز مي توانست نقطه عطفي براي عملي شدن اقدامات پيشين باشد. با اين همه هاشمي رفسنجاني با افزايش 10 راي نسبت به انتخابات پيشين هيات رئيسه، دوباره در سمت رياستش ابقا شده همچنين «سيدمحمود هاشمي شاهرودي» نيز با 64 راي موفق شد ناکامي دوره قبل را جبران کند و بر کرسي نايب رئيسي اول هيات رئيسه تکيه زند. با اين نتيجه «محمد يزدي» با 56 راي از نايب رئيسي اول به نايب رئيسي دوم هيات رئيسه خبرگان منصوب شد. آيت الله نمازي ديگر کانديداي نواب رئيسي بود که 28 راي کسب کرد. همچنين قربانعلي دري نجف آبادي و سيداحمد خاتمي به عنوان منشي هاي هيات رئيسه انتخاب شدند. نتيجه اين انتخابات نشان داد به رغم تلاش هاي صورت گرفته براي تغيير تفکر حاکم بر بدنه مجلس خبرگان رهبري، اعضاي اين مجلس کماکان به طيف روحانيون محافظه کار و ميانه ر و در عملکردها تمايل بيشتري دارند. اين نگاه مي تواند به نوعي به کل فضاي سياسي هم تعميم داده شود؛ به اين معنا که نگاه سياسي غالب کشور ظرف سه سال گذشته به سمت تفکرات اعتدال گرايانه و دوري از هر نوع تندروي گرايش يافته و بر اين اساس احتمال مي رود چنين نگاهي در نتيجه انتخابات رياست جمهوري دهم هم تاثيرگذار باشد.
روايت گزارش خبرگان به رهبري
پنجمين اجلاس دوره چهارم خبرگان رهبري آخرين دور جلسه اين مجلس پيش از انتخابات رياست جمهوري بود. از اين رو «اکبر هاشمي رفسنجاني» در نطق پيش از دستورش به عنوان رئيس مجلس خبرگان، توصيه هايي به نامزدهاي انتخاباتي و مسوولان اجرايي داشت. وي گفت؛ «توصيه ما به نامزدهاي احتمالي و طرفداران آنها اين است که حقيقتاً اخلاق اسلامي را رعايت کنند.» هاشمي رفسنجاني در افتتاحيه پنجمين اجلاس دور چهارم مجلس خبرگان با اشاره به در پيش داشتن انتخابات دهم رياست جمهوري خاطرنشان کرد؛ «زيبنده جامعه اسلامي ماست که با ديگران تفاوت هايي داشته باشد و قطعاً بداخلاقي و شيوه هاي نادرست غيرعقلاني به هيچ عنوان زيبنده نظام ما نيست بلکه باعث سرشکستگي کساني است که به خاطر اسلام و انقلاب جهاد کرده اند.» وي اظهار کرد؛ «موضوع انتخابات رياست جمهوري مدتي است مساله اول محافل و رسانه هاست که ان شاءالله سر موعد با مقررات موجود به خوبي برگزار خواهد شد. مهم ترين وظيفه متوليان انتخابات هم اين است که قانون را رعايت کنند تا بدين وسيله بتوانند موجبات تقويت حضور مردم در انتخابات را فراهم کرده باشند.» رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام اشاره يي هم به دستور کار دوره پيشين اجلاس کرد و يادآور شد؛ «مساله يي که در اجلاس پيش به طور جدي مورد بحث قرار گرفت و مجلس خبرگان پيشتاز آن بود، بحث يارانه ها و طرح تحول اقتصادي بود که آقايان ضمن شنيدن نظرات دولت، نظرات شان را ابراز کردند. مسائل و دغدغه هايي که عنوان شد، تاکنون ادامه دارد و اين بحث ها در مجلس با کمي تفاوت در حال انجام است. جاي خوشحالي است که خبرگان بيش از ديگران با آگاهي اين بحث را در دستور کار قرار داد. بعد از اينکه ما خدمت مقام معظم رهبري رفتيم، آقايان به ايشان گفتند ابهام هاي زيادي در اين رابطه براي ما باقي ماند که اين ابهام ها هنوز هم ادامه دارد.» وي تاکيد کرد؛ «ان شاءالله مجلس و دولت با همکاري کامل اين مساله را براي سال آينده به گونه يي شکل دهند که با وجود کاهش منابع بودجه و افزايش هزينه و اتکا به درآمد نفت، بتوانيم سال آينده را با بودجه متوازن و عاقلانه پشت سر بگذاريم. اين موضوع قطعاً همکاري دولت و مجلس را مي طلبد. ما هم به عنوان ناظر در مجمع اين بحث را زير نظر داريم.» هاشمي در بخش ديگري از اظهاراتش به تحريک هاي اخير براي قرار دادن ايران مقابل کشورهاي عربي اشاره کرد و گفت؛ «يکي از وظايف ما خبرگاني ها اين است که مراقب باشيم، شرايط را در نظر داشته باشيم و براي حفاظت از انقلاب ايران در صحنه باشيم.» هاشمي بخش عمده يي از سخنانش را به تشريح دستاوردهاي سفرش به عراق اختصاص داد. وي با اشاره به سفر خود به عراق به دعوت رسمي رئيس جمهور اين کشور گفت؛ «جمع بندي اين سفر نشان مي دهد ان شاءالله سفر موفق، کارساز و آينده سازي را در روابط دو کشور داشته ايم. در عراق جرياني از بقاياي حزب بعث وجود دارد که پيش از ورود هيات ايراني به عراق تبليغات مي کردند که کسي مي خواهد وارد اين کشور شود که مسوول جنگ هاي هشت ساله و خرابي هاي عراق است. در اين تحريکات از مردم تقاضاي تظاهرات شده بود.» رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام ادامه داد؛ «توصيه هايي به من شد که در اين شرايط به صلاح نيست به اين کشور سفر کنيم اما اين شرايط هميشه وجود خواهد داشت. از سويي هم دوستان ما در عراق اصرار داشتند اين سفر به موقع انجام شود. خوشبختانه در طول اين سفر شاهد بوديم نوري مالکي، جلال طالباني و شخصيت هاي ديگر عراقي حرف هاي بزرگي در طرفداري از موقعيت ايران زدند و بحث شان اين بود که عراق مرهون کمک هاي ايران است و براي بازسازي عراق و مديريت اين کشور هم احتياج به تجربه ايران دارد.» وي با اشاره به پوشش گسترده رسانه هاي داخلي عراق و رسانه هاي خارجي يادآور شد؛ «در طول اين سفر به خاطر نگراني از توطئه ها کاروان بي سابقه يي به راه افتاده بود. البته ما تعداد زيادي هم محافظ به توصيه دوستان در داخل و عراق به همراه داشتيم.» وي تاکيد کرد؛ در طول اين سفر مساله مهم بحث حضور امريکايي ها بود. در تمام اين يک هفته ما بارها از جلوي پادگان هاي امريکايي عبور کرديم اما امريکايي ها را نمي ديديم و بعد اطلاع يافتيم به آنها دستور داده شده در زمان تردد هيات ايراني در پادگان ها بمانند.
ديدار با علماي نجف
هاشمي رفسنجاني با اشاره به مباحث خود با علما و مراجع نجف، يکي از اهداف اين گفت وگوها را توسعه حرم ها و حوزه ها خواند و با اشاره به ديدار خود با آيت الله سيستاني گفت؛ بحث هايي که با ايشان داشتيم براي آينده حوزه نجف، حوزه علميه قم و ارتباط انقلاب اسلامي و عراق بسيار مي تواند اهميت داشته باشد. اين گفت وگوها مسائل خوبي را روشن مي کند و اميدواريم آقاياني که از اين پس مي خواهند به آنجا بروند بحث هاي مفصل تري را فراتر از مباحث تشريفاتي با ايشان داشته باشند. ادامه اجلاس بعد از سخنان هاشمي رفسنجاني غيرعلني شد و خبرنگاران در حالي صحن علني ساختمان قديم مجلس را ترک مي کردند که «علي فلاحيان» به عنوان ناطق اول پشت تريبون قرار مي گرفت.