جادي ميرميراني / jadi@FreeKeyboard.net

قطع شدن دو ساعته و نيمه سرويس پست الکترونيکي گوگل در هفته گذشته يک بار ديگر ضربه پذيري ما در دنياي ديجيتال را يادآوري کرد. ماجرا از اين قرار است که روز سه شنبه هفته قبل، حوالي ساعت يک بعدازظهر به وقت تهران، سرويس هاي جي ميل قطع مي شود. شايد نوشته يک ايراني که «بعد از حداقل پنج سال اين اولين باره که جي ميل داون شده...تا ساعت يک سالم بود و خودم اي ميل رو چک کردم» چندان دقيق نباشد چون به گزارش خود گوگل، سرويس جي ميل در ماه به طور متوسط 10 تا 15 دقيقه دچار مشکل مي شود. اما اين بار همه چيز تفاوت دارد؛ 113 ميليون در جهان براي دو ساعت و نيم کانال اصلي ارتباطي خود را از دست داده اند.
وبلاگ رسمي گوگل اعلام مي کند «ما از مشکل پيش آمده متاسفيم و اهميت موضوع را براي شما درک مي کنيم. خود گوگل هم با جي ميل اداره مي شود و تمام تلاش مان را براي بازگرداندن اين سرويس به کار بسته ايم». وابستگي خود گوگل به جي ميل تا به آن حد است که حتي بخش ارتباط با رسانه هاي شرکت به دليل قطع بودن سرويس جي ميل نمي تواند اطلاعيه هاي مطبوعاتي را به موقع ارسال کند.
در نهايت بعد از نزديک به سه ساعت، مشکل پيدا و حل مي شود. مساله مربوط مي شد به آزمايش يک برنامه که باعث از مدار خارج شدن يکي از سرويس دهنده ها شده و بار بيش از حدي به سرويس کننده بعدي وارد کرده و در نتيجه آن هم از کار افتاده و همين روند، يکي يکي سرويس دهنده ها و در نهايت کل سرويس اي ميل شرکت گوگل را از کار انداخته.
نکته قابل توجه در اين ميان، اين بود که شرکت ها و حتي دولت ها يک بار ديگر ديدند چقدر به دنياي ديجيتال وابسته شده اند و اين دنياي ديجيتال تا چه حد تحت کنترل چند ابرشرکت درآمده است. براي درک بهتر وسعت کنترل آن چند شرکت بزرگ، خبر بالا را بگذاريد کنار خبر استفاده جک استراو (سياستمدار انگليسي) از سرويس هات ميل به عنوان پست الکترونيک اصلي يا استفاده رئيس جمهور جديد امريکا از سرويس موبايل و اي ميل بلک بري تا ضربه پذيري دولت ها در مقابل قطع سرويس هاي يک شرکت خصوصي را بهتر ببينيد. ما تا به حال شاهد يک جنگ تمام عيار در دنياي ديجيتال نبوده ايم ولي فکر مي کنيد اگر روزي شرکت هاي خصوصي اعلام شورش يا تحريم کنند، دولت ها تا چه حد توان مقابله خواهند داشت؟ يا در صورت بروز بحران احتمالي، قطع سرويس ساده يي مثل اي ميل، تا چه حد توان عملياتي يک کشور را فلج خواهد کرد؟
قطع دو سه ساعته سرويس اي ميل در سه شنبه هفته قبل، به ما يادآوري مي کند از وابستگي بيش از حد به يک شرکت بپرهيزيم و تلاش کنيم تا حد ممکن از تکنولوژي مورد نيازمان سر دربياوريم تا در مواقع لزوم امکان جايگزيني سرويس هاي يک شرکت تجاري با نمونه هاي مشابه را داشته باشيم.