گروه فرهنگي؛محمدرضا شجريان همراه با گروه شهناز توري موسيقايي در اروپا برگزار خواهد کرد. اين نخستين باري است که استاد شجريان با گروهي بزرگ در خارج از کشور برنامه اجرا خواهد کرد. مجيد درخشاني آهنگساز و نوازنده تار گروه شهناز دراين باره توضيح مي دهد؛ «در اين تور که شهريورماه برگزار مي شود استاد شجريان با گروه بزرگ شهناز در اروپا روي صحنه مي رود.» به گفته مجيد درخشاني دعوت اوليه براي اين کنسرت ها از سوي ارکستر فيلارمونيک کلن صورت گرفته است؛ «به دنبال اين دعوت در کلن، سوئد، پاريس و لندن کنسرت گروه شهناز را به خوانندگي استاد شجريان برگزار مي کنيم.» اين نوازنده تار در گفت وگو با فارس درباره قطعات درنظرگرفته شده براي اين کنسرت اضافه مي کند؛ «در حال حاضر برنامه قطعي براي اين تور را نهايي نکرده ايم اما به طور قطع يک بخش از اجرا از کار اخير گروه شهناز در تهران و بخش ديگر نيز اجراي قطعات جديد خواهد بود.»در کنسرتي که گروه شهناز و محمدرضا شجريان در تهران اجرا کردند قطعه يي در دستگاه همايون اجرا شد. دراين اثر پيش درآمد در همايون، زنگ شتر، چهارمضراب در بيداد، تصنيف «ما ز ياران چشم ياري داشتيم» از ساخته هاي استاد شجريان و همچنين تنظيم جديد بر قطعه «باد صبا» از آثار حسام السلطنه اجرا شد.درخشاني بار ديگر بر حضور گروهي بزرگ در همراهي با شجريان و در خارج از کشور تاکيد کرد؛ «محمدرضا شجريان همه کنسرت هايش را در خارج از ايران با گروه کوچک برگزار کرده و اين براي اولين بار است که ايشان تصميم گرفتند گروه کامل شهناز را براي اين تور در کنار خود داشته باشند.»

نمايش «مردي براي تمام فصول» به کارگرداني بهمن فرمان آرا در مهرماه و آبان ماه 88 در تالار وحدت به صحنه مي رود. نگار اسکندر فر گفت؛ «در جلسه يي که اخيراً با مدير تالار وحدت داشتيم، مقرر شد اين تالار از اول مهر تا نيمه آبان به اجراي نمايش «مردي براي تمام فصول» اختصاص داشته باشد. البته براي انجام تمرينات نمايش به مجوز مرکز هنرهاي نمايشي نياز داريم که با توجه به سخنان مديريت اين مرکز در مورد اينکه اين نمايشنامه به لحاظ صدور مجوز مشکلي ندارد، تصور نمي کنم در اين زمينه مشکلي داشته باشيم.»در همين رابطه مدير تالار وحدت هم گفت؛ «از ابتدا با اختصاص اين تالار به اجراي اين نمايش مشکلي نداشتيم، منتها براساس قوانين و ضوابط حاکم تا زماني که اجراي برنامه يي مورد تاييد بخش مربوطه قرار نگيرد، معمولاً اقدام به تعيين وقت نمي کنيم، زيرا اجراي آثاري مانند نمايش نامبرده بين 40 تا 45 روز به طول مي انجامد و اگر به هر دليلي اجراي برنامه منتفي شود ناگهان با بحران جدي در برنامه هاي تالار وحدت روبه رو مي شويم و تماشاگران هم دچار سرگرداني مي شوند.»

گروه فرهنگي؛نسخه نمايش خانگي فيلم «دعوت» ساخته ابراهيم حاتمي کيا در حالي تا اواخر هفته آينده عرضه مي شود که همراه سي دي اين فيلم، دي وي دي به نام «آلبوم دعوت» شامل اپيزود حذف شده اين فيلم و سکانس هاي بيرون گذاشته شده قصه هايش روانه بازار مي شود.ابراهيم حاتمي کيا يکي از اپيزودهاي اين قصه را که به اپيزود دانشجويي معروف بود و پژمان بازغي و ليلا اوتادي بازيگران نقش اصلي آن بودند از قصه «دعوت» بيرون گذاشت و فيلم بدون آن اپيزود به اکران عمومي درآمد.محمد پيرهادي تهيه کننده اين فيلم در گفت وگو با اعتماد مي گويد؛ «اين دو محصول به صورت مستقل روانه بازار خواهند شد.» او درباره «آلبوم دعوت» اين طور توضيح مي دهد؛ «سي دي فيلم همان فيلم «دعوت» است که در سينماها به نمايش درآمد. اما «آلبوم دعوت» شامل گفت وگو با عوامل فيلم، عکس ها و لحظه هاي پشت صحنه است. ضمن اينکه «آلبوم دعوت» اپيزود حذف شده ريحانه و سکانس هاي حذف شده از قصه هاي بهار، شيدا، سيده خانم و خورشيد گنجانده شده است.»تهيه کننده فيلم دعوت درباره نحوه عرضه محصولات فيلمش مي گويد؛ «عرضه اين دو فيلم توسط موسسه فرهنگي-هنري قرن 21 تا اواخر هفته صورت مي گيرد و قيمت آن مشابه ساير آثار نمايش خانگي است.»او از آماده شدن پوستر نسخه نمايش خانگي اين فيلم نيز خبر داد؛ «پوستر نسخه نمايش خانگي «آلبوم دعوت» با پوستر فيلم سينمايي «دعوت» تفاوت دارد.»ابراهيم حاتمي کيا در گفت و گوهاي همزمان با اکران فيلم بارها از پايان تدوين شده اما پخش نشده اين فيلم سخن گفته بود. پيرهادي در اين باره مي گويد؛ «پايان تدوين شده و پخش نشده اين فيلم در «آلبوم دعوت» گنجانده شده است.» در «آلبوم دعوت» بازي مهتاب کرامتي، پژمان بازغي، ليلا اوتادي، نگين صدق گويا و اميد روحاني که در نمايش عمومي فيلم «دعوت» حضور نداشتند، ديده مي شود.

شما مي توانيد ستون هاي قديمي خواب، جنگ سرد، پستخونه و هفته نامه را به صورت يکجا در سايت «سر کوچه» به نشاني www.Ebrahimraha.com بخوانيد. سايت ابراهيم رها با نام «سر کوچه» از روز گذشته راه اندازي شد. در اين سايت مي توانيد آرشيو کامل مطالب مطبوعاتي اين طنزنويس را مشاهده کنيد. کتاب هايي که به قلم ابراهيم رها منتشر شده نيز در سايت اختصاصي اين نويسنده قابل دسترسي است. بخشي به نام ارتباط با مردم نيز در اين سايت تعريف شده است و مخاطبان مي توانند نظرات شان را به طور مستقيم با او در ميان بگذارند. يادداشت هاي روزانه ابراهيم رها در سايت از جالب ترين قسمت هاي «سرکوچه» است.

امروز صبح از خواب بيدار شدم و خورشيد طلوع کرده بود. اساساً آگاهان معتقدند مدت هاست که صبح ها خورشيد طلوع مي کند و اين مساله جزء دستاوردهاي دولت نهم به حساب نمي آيد. در ضمن سايت بنده هم بالاخره راه افتاد که توضيحاتش را در همين صفحه مي خوانيد.عبدالرضا مصري؛ سلام وزير رفاه، خوب کردي برايم نامه نوشتي. راستش زودتر از اينها منتظر نامه ات بودم. در نامه ات نوشته بودي؛ «کسي دندان اسب پيش کش پزشک خانواده روستايي را نمي شمارد.» خوبي عبدالرضا جان؟، در جواب نامه ات عرض کنم که احتمالاً اين موارد را به جاي آن مواردي که تو گفته يي مي شمارند؛ الف- تعداد انشعاب هاي لوله اصلي آب لوله کشي رحمت آباد را. ب- تعداد گزارش هاي مکتوب و شفاهي در تهران و حومه طي سه سال اخير را. ج- تعداد به کار رفته عبارت «قر تو کمرم فراوونه/ نمي دونم کجا بريزم» در يک مجلس عروسي را. د- عبدالرضاجان خوبي؟ مطمئن؟خط فقر؛ يعني فقط مانده بود براي بنده «خط فقر» هم نامه بنويسد که نوشت، خط فقر عزيز از اينکه به من نامه مي دهي در هيچ جاي پوست خودم جا نمي گيرم، باور کن. برايم در نامه ات نوشته بودي که در سال آينده در تهران نرخ تو 800 هزار تومان است. اي جان. آدم لامبادايش مي گيرد همين جور داخل صندلي، خط فقر عزيز من با توجه به عنايات، تلاش ها و کوشش شبانه روزي دوستان عدالت سرخود در دولت نهم، نرخ تو سرانجام به 800 هزار تومان رسيده و خودت قبول کن که خيلي قيمتت بالا رفته، ارزان تر حساب کن، چه خبر است عزيز من. حالا تو يک چيزي شنيده يي که نرخ اين جور چيزها بالا رفته اما ديگر زيادي جو تو را گرفته. اين خبرها هم نيست، به هر حال درست است که نخورديم نان گندم اما ديديم دست مردم،محمدباقر قاليباف؛ سلام مدباقر، در نامه ات که کلاً پنج کلمه بيشتر نبود برايم گفته بودي که کانديداي رياست جمهوري خواهي شد. در جواب بگويم اولاً خوشحالم که تو جز بحث منوريل در مورد يک مطلب ديگر هم با رئيس جمهور وارد رقابت شده يي. ثانياً عرض کنم که همشهري هايت يک مثلي دارند و مي گويند «آي يًرîه يًرîه يًرîه/ يارم کله پا مًره»، از ما گفتن بود مدباقر. ديگر خود داني،

Ebrahime raha@gmail.com

امير پوريا



با تبليغات و اطلاع رساني گسترده يي که براي جشنواره فيلم شهر صورت گرفته و با برنامه ريزي مفصل و سالن هاي مهم فلسطين، آزادي و ملت که فيلم هاي آن را به نمايش مي گذارند، به نظر مي رسد که بناست با جشنواره يي فراتر از جشنواره هاي گمنام و کوچک فرعي در پايتخت يا شهرستان ها مواجه باشيم که مي آيند و مي روند و تقريباً به غير از شرکت کنندگان و داوران و همراهانش، کسي آنها را به خاطر نمي سپارد که هيچ، حتي کمتر کسي اساساً از برگزاري شان در فلان زمان و بهمان مکان با اين موضوع و آن فيلم ها خبر پيدا مي کند. اما هر چه اين بازارگرمي ها بيشتر باشد و جشنواره بيشتر ديده شود، حساسيت و اهميت برنامه ها و قضاوت هاي آن نيز به طور طبيعي افزايش مي يابد. موضوع شهر و نسبت سينما با آن، از منظرهاي مختلفي در کشور ما سرچشمه سوءتفاهم بوده است و اين خطر به طور بالقوه وجود دارد که جشنواره مورد بحث ما هم به اين ورطه درافتد. نخستين معضل، تلقي قديمي موجود از سينماي اجتماعي است که مي پندارد مسائل جامعه را تنها در جنوب شهر تهران، فضاهاي خياباني و احياناً حلبي آباد و محله هاي فقيرنشين مي توان بازديد و بازگفت. اين در حالي است که از سال ها پيش، قشر غالب و بسيار گرفتار مشکلات در جامعه شهري معاصر ما از طبقه محروم به طبقه متوسط بدل شده و نمايش تنگناها و فشارهاي طبقه يي که به ضرب و زور، ماشين و کامپيوتر و تلويزيون پلاسما و يخچال سايد باي سايد را در لايه ظاهري زندگي اش فراهم کرده، بيش از آن سينماي محروميت نماي دهه هاي 50 و 60 به عينيات اجتماعي اين زمانه نزديک است. تداوم اين تلقي محدود کننده، با نظر به نام ها و نگرش هايي که در جشنواره نقش دارند، همچنان محتمل است و در اين صورت، نوعي کهنگي و فرسودگي در سليقه حاکم بر جشنواره را رقم خواهد زد؛ سليقه يي که چه بسا همچنان با ديدن يک آباژور در خانه شخصيت هاي اصلي، فيلم را دور از پرداختن به «درد مردم» و بازگوينده وضع و حال طبقه مرفه مي پندارد،

معضل يا نگراني دوم، متوقف شدن در سطح نمايش مسائل جامعه شهري است که اتفاقاً به جهت عنوان جشنواره، نگاهي که در پس برگزاري آن وجود داشته و ضرورت هايي که اين تخصيص بودجه را برايش ميسر يا سودمند جلوه مي داده، کاملاً محتمل مي نمايد. اين تصور که پديده هاي روز نظام شهري، از راهنمايي و رانندگي و رفتارهاي مردمي در قبال آن گرفته تا مثلاً وضعيت مسکن يا قدرت خريد و غيره، ربطي به درونيات، عادات و خلقيات آدميان ندارد و فقط بايد در سطح اجتماعي بررسي شود، از بر باد دهنده ترين تلقيات تکرارشونده مرتبط با سينماي شهري است. به طور کلي ديدن تمامي معضلات در قاموس «انسان در عرصه جامعه» و غافل ماندن از وجه کلي تر «انسان در پهنه حيات» از آن دام هايي است که سينماي معاصرنما را به سادگي در تاريخ مصرف دار شدن متوقف مي دارد. در امتداد همين نوع نگاه است که تلاش بسياري فيلمنامه نويسان و فيلمسازان براي باورپذير کردن موقعيت هاي امروزين و مکالمات و نشانه هاي جغرافياي شهري و رفتارشناسي معاصر، عملاً آنها را از توجه به عناصر ريشه يي و اخلاقي و انسان شناسانه دور نگه مي دارد و به حاصل کارشان عمق تاريخ شمول نمي بخشد. براي متمرکز شدن بر بي عدالتي اجتماعي، صرف توجه به شرايط وقت ساخته شدن فيلم کافي نيست، بلکه ضروري است فيلمساز به عوامل تقديري، روانشناختي و حتي هستي شناسانه منجر به آن شرايط نيز نظر بيفکند. در غياب چنين رويکردي است که فيلم هاي مرتبط با اعتياد در دهه 60 سينماي ما يا فيلم هاي مربوط به جوانان عاصي و عاشق در نيمه دوم دهه 70، تنها به نمايش در زمان خود انديشيدند و امروز حتي گاه مضحک مي نمايند. چون بيش از حد به نشانه هاي اجتماعي منحصر شدند و به لايه هاي نهان تر نقب نزدند. اين محدوديت در نگرش حاکم بر جشنواره يي که عنوان و اهداف خود را بر معضلات شهرنشيني منطبق کرده، مي تواند ممکن و البته بسي آسيب رسان باشد.

سومين معضل احتمالي اين است که نگاه موجود به مسائل شهري، به طور کامل به آنچه در تهران و مرکزيت مطلق آن جريان دارد، محدود شود. محسن اميريوسفي کارگردان خلاق اما نه چندان خوش اقبال دو فيلم «خواب تلخ» و «آتشکار» در اين زمينه تعبيري دارد که گويا و رساست. مي گويد سينماي ملي يا مردمي ما، در واقع سينماي تهراني است. چون فيلم ها نيم نگاه و گوشه چشمي هم به مسائل شهرستان نشينان ندارند. ترديدي نيست که جنس و نوع و شدت و شکل مسائل شهري از هر دست، از ترافيک و روابط اعضاي خانواده و ازدواج و اشتغال تا امنيت فردي و اجتماعي و سيستم آموزشي و غيره، همه و همه در شهرستان هاي کوچک با شهرهاي بزرگ و در شهرهاي بزرگ ديگر کشور با تهران تفاوت هاي بنيادين دارند و توجه جشنواره يي که عنوان کلي «شهر» - و نه «تهران» - را يدک مي کشد، مي تواند اين نکته را به خوبي برجسته کند تا به تدريج در ذهن ها ثبت شود و به چشم ها بيايد.

amirpouria@gmail.com