بنفشه پورناجي

25 درصد جمعيت هر کشور به نوعي با اختلالات رواني درگيرند و حدود نيمي از اين افراد دچار اختلال شخصيت هستند. برخلاف باور قديم، امروزه محققان رشته روانپزشکي بر اين باورند که اختلالات شخصيت درمان پذير است و مي تواند سبب کاهش هزينه در جامعه شود. از ديگر سو با گسترش علم روانپزشکي، حوزه هاي بررسي اين علم نيز گسترده تر شده است. اين درحالي است که تنوع گروه هاي مورد بررسي اين رشته شامل کودکان، زنان، سالمندان، بيماران، معتادان و... همگي چشم انداز نويني را در برابر پژوهشگران و علاقه مندان اين رشته گشوده است. انجمن روانپزشکان ايران که امسال هشتمين همايش پياپي سالانه خود را برگزار کرد، فرصتي مناسب را براي ارائه اين پژوهش ها فراهم آورد که به برخي از مقالات آن نگاهي داريم.

اختلالات شخصيت، الگوهاي پايدار رفتار و تجربيات دروني هستند که به ميزان چشمگيري با مقتضيات فرهنگي فرد فاصله دارند. اين الگوها غيرقابل انعطاف و نافذ هستند و در دو يا چند مورد از موارد زير تظاهر مي کند؛ شناخت و تفکرات، عاطفه مندي (خلقيات)، کارکرد بين فردي و کنترل تکانه. حدود نيمي از تمامي بيماران روانپزشکي هم دچار اختلال شخصيت هستند و هم مبتلا به اختلالات شخصيت با اختلالات محوريک از قبيل افسردگي، اختلالات اضطرابي و سوءمصرف مواد.

در مقاله دکتر «فرزين رضاعي» که به جايگاه روان درماني در اختلالات شخصيت مي پردازد، آمده است؛ «به طور سنتي درمان اختلالات شخصيت به دليل ماهيت نافذ و پيچيده آنها دشوار تلقي مي شده است. اما در سال هاي اخير درمان هاي روان پويشي، شناختي- رفتاري و اشکال مختلف اين رويکردها مورد ارزيابي قرار گرفته و بررسي هاي انجام شده نتايج مثبتي دربرداشته اند. شواهد موجود حاکي است که درمان روان پويشي و شناختي- رفتاري در درمان اختلالات شخصيت موثرند. اثربخشي روان درماني در اختلالات شخصيت در نتايج کارآزمايي هاي تصادفي نشان داده شده اند.

از سوي ديگر روان درماني اختلالات شخصيت مي تواند سبب کاهش هزينه ها شود. بررسي هاي موجود نشان مي دهد بار بيماري در اختلالات شخصيت بالاست و اين مطالعات لزوم درمان را مورد تاکيد قرار داده است. اگر با ديد جامعي نتيجه درمان را بنگريم، در آن صورت روان درماني براي بيماران مبتلا به اختلالات شخصيت مداخله يي ضروري و مقرون به صرفه محسوب خواهد شد.

شواهد حاکي است که هيچ يک از شيوه هاي درماني از نظر اثربخشي بر شيوه هاي ديگر برتري ندارد. از سوي ديگر فرضيه هاي سنتي که مبناي اکثر رويکردهاي درماني بودند و براساس آنها اختلال شخصيت ناشي از ناملايمات رواني - اجتماعي به شمار مي رود، تغيير کرده است. ديدگاه هاي جديدتر اختلال شخصيت را حاصل تعامل پيچيده يي بين عوامل ژنتيکي و عوامل محيطي مي داند. اين پيشرفت هاي جديد تکيه صرف بر يک مکتب درماني را در درمان اختلالات شخصيت زير سوال برده و لزوم اتخاذ رويکردي التقاطي تر را در درمان اين اختلالات نشان داده است؛ رويکردي که تلفيق يکپارچه يي از مداخلات دارويي و روان درماني هاي مکاتب مختلف باشد. بررسي هاي انجام شده نشان داده است اثربخشي درمان هاي شناختي و روان پوشي مشابه است. به عبارت ديگر به جاي اينکه اين دو رويکرد را رقيب هم بدانيم، بهتر است رويکردي التقاطي اتخاذ کنيم که حاوي موثرترين مولفه هاي هريک از آنها باشد زيرا اين شيوه با ماهيت چندبعدي اختلال شخصيت سازگارتر است. افراد مبتلا به اختلال شخصيت معمولاً مشکلات متعددي از جمله علائم روانپزشکي، مشکلات موقعيتي، کژتنظيمي هيجان و تکانه، صفات و الگوهاي بين فردي غيرانطباقي و مشکلات هويت دارند و هيچ رويکرد واحدي نمي تواند مشکلات وسيع و متنوعي در اين حد را حل و فصل کند. از سوي ديگر مشابه بودن نتايج رويکردهاي مختلف نشان مي دهد که بايد در درمان اختلال شخصيت، آثار عوامل مشترک را به حداکثر برسانيم. اين عوامل يک جنبه حمايتي (مبتني بر رابطه درماني) و يک جنبه فني شامل يادگيري تجربيات جديد دارند.

هوش هيجاني در مبتلايان به اختلال شخصيت مرزي

مقايسه راهبردهاي کنار آمدن و هوش هيجاني در مبتلايان به اختلال شخصيت مرزي با افراد غيرمبتلا در يک تحقيق انجام شده از سوي سه تن از محققان کشورمان روي 40 نفر مبتلا به اختلال شخصيت مرزي (شامل 20 زن و 20 مرد) و 40 فرد غيرمبتلا (20 زن و 20 مرد) نشان داد افراد مبتلا به اختلال شخصيت مرزي از راهبردهاي کنار آمدن ناکارآمد، همچون راهبرد گريز-اجتناب بيشتر از افراد غيرمبتلا استفاده مي کنند.

يافته هاي اين پژوهش که دو گروه را از نظر سن، جنس، ميزان تحصيلات، فرهنگ و وضعيت اقتصادي مقايسه کرد، بيانگر اين امر است که مبتلايان به اختلال شخصيت مرزي از راهبردهاي موثر کنار آمدن منجمله ارزيابي مجدد، حل مدبرانه مساله و جست وجوي حمايت اجتماعي کمتر استفاده مي کنند و از ميزان هوش هيجاني کمتري نيز برخوردارند. مقايسه مردان مبتلا و غيرمبتلا نشان داد مردان مبتلا از راهبرد ناکارآمد

گريز-اجتناب و دوري جويي بيشتر و از راهبردهاي کنار آمدن موثر همچون حل مدبرانه مساله و ارزيابي مجدد کمتر استفاده مي کنند. اين عده همچنين از هوش هيجاني کمتري نسبت به مردان غيرمبتلا برخوردارند. زنان مبتلا به اختلال شخصيت مرزي که از هوش هيجاني کمتري نيز برخوردارند، در مقايسه با همتايان غيرمبتلا از راهبرد کنار آمدن ناکارآمد گريز- اجتناب بيشتر و از راهبردهاي موثر کنار آمدن همچون حل مدبرانه و ارزيابي مجدد کمتر استفاده مي کنند.

بررسي ميزان عود وابستگي به مواد مخدر

نگرش عمومي به اعتياد در سال هاي اخير تغيير زيادي کرده و هدايت معتادان به سوي درمان و استفاده از مواد و روش هاي کم خطر در حال عموميت يافتن است. در افرادي که روش نخست را استفاده مي کنند، پس از سم زدايي، درمان نگهدارنده با آنتاگونيست اپيوييدي فرد را در مقابل خطر سوءمصرف مجدد حفظ مي کند. «نالتروکسان» هم اکنون به عنوان درمان خوراکي در افرادي که سم زدايي شده اند، کاربرد وسيعي دارد. مساله مهم زمان قطع مصرف «نالتروکسان» است که با کمترين ميزان احتمال عود همراه باشد. در اين خصوص آمارهاي مختلفي ارائه شده است. در يک بررسي با عنوان «بررسي ميزان عود وابستگي به مواد مخدر پس از قطع نالتروکسان» که در کنگره سالانه انجمن روانپزشکان ايران ارائه شد، خطر عود نسبت به طول مدت مصرف «نالتروکسان» و عواملي که در آسيب پذيري يا محافظت بيمار احتمال بيشتري دارند، ارزيابي شده است. در اين بررسي که مقطعي و

توصيفي- تحليلي بود، 150 بيمار دچار سوءمصرف مواد که داوطلبانه سم زدايي و سپس «نالتروکسان» مصرف کرده بودند، بررسي شدند. يافته ها بيانگر آن بود که پايين ترين ميزان موفقيت در گروه سني 18 تا 25 سال و بالاترين ميزان موفقيت در گروه سني 35 تا 40 سال مشاهده شده است. همچنين ميزان موفقيت اين روش در افراد داراي تحصيلات ديپلم و بالاتر بيش از افراد بي سواد و کم سواد برآورد شده است.

براساس بررسي فوق در افراد کارمند ميزان موفقيت بالاتر از ساير مشاغل بود، همچنين در افراد مصرف کننده هرويين، ميزان موفقيت بالاتر از ترياک و ساير مواد گزارش شده است. افرادي که سابقه خانوادگي اعتياد نداشته اند، از سايرين موفق تر بودند. از سوي ديگر، ميزان موفقيت در افرادي که درآمد بالاتري داشتند، بيشتر از افراد کم درآمد بوده است.

عوامل رواني اجتماعي مرتبط با اقدام به خودکشي در کودکان

خودکشي يکي از اورژانس هاي روانپزشکي به شمار مي رود. با توجه به خطرات تنش ها و عوارض شناخته شده آن و اهميت اطلاع از فاکتورهاي مرتبط با اين پديده، توجه به آن بسيار اهميت دارد. طي يک بررسي، پرونده 292 کودک (239 دختر و 53 پسر) 6 تا 15 ساله که با تشخيص اقدام به خودکشي بين سال هاي 1384 تا 1387 به مرکز پزشکي لقمان حکيم مراجعه کرده بودند، عوامل رواني- اجتماعي خودکشي کودکان و عوامل مرتبط با آن در کشور بررسي شد، نتايج زير به دست آمد؛

اقدام به خودکشي در دختران بيش از 80 درصد و در پسران کمتر از 20 درصد بوده است. اکثر آنان در مناطق با وضعيت اجتماعي- اقتصادي فقير ساکن بودند. 5/95 درصد کودکان در منزل، در فصل بهار و بين ساعت 6 تا 12 عصر اقدام به خودکشي کرده بودند.

نتايج اين بررسي نشان مي دهد خودکشي کودکان زير 15 سال يک مساله جدي به شمار مي رود و فاکتورهاي پيش بيني کننده خودکشي يک فاکتور زيستي- رواني- اجتماعي است. بر اين اساس علل خودکشي چندگانه بوده و ضروري است گروهي متشکل از متخصص کودکان، روانپزشک و روانشناس که قادر به کنترل خودکشي کودکان هستند، براي حل اين معضل گام هاي موثري بردارند.

شيوع کودک آزاري در ميان دانش آموزان

نتايج يک پژوهش انجام شده که با هدف بررسي ميزان شيوع کودک آزاري در دانش آموزان دوره راهنمايي شهر تهران در سال تحصيلي 86-85 اجرا شد، نشان مي دهد شيوع آزار جسماني خفيف 3/38 درصد، آزار جسماني شديد 9/35 درصد، بي توجهي 5/20 درصد و آزار عاطفي5/62 درصد در جامعه مورد پژوهش مشاهده شده است.

اين پژوهش که روي 1530 دانش آموز دوره راهنمايي (78 دانش آموز پسر و 745 دانش آموز دختر) از سوي دکتر «کتايون خوشابي» و جمعي از پژوهشگران انجام شد، بيانگر آن است که شايع ترين آزارها در حيطه آزار جسمي خفيف شامل سيلي زدن، پرت کردن وسيله و هل دادن عنوان شده اند. در حيطه آزار جسماني شديد، لگد زدن و در حيطه بي توجهي، بي توجهي جسمي از سوي دانش آموزان اظهار شده است. در حيطه آزار عاطفي، مواردي مثل فرياد زدن، وجود نزاع هاي خانوادگي و بي اعتنايي به فرد مهم است. همچنين نتايج پژوهش حاکي از آن بود که ميان جنسيت دانش آموزان، منطقه محل زندگي، تحصيلات، شغل و طلاق والدين با شيوع کودک آزاري رابطه معناداري وجود دارد.

به استناد يافته هاي پژوهش حاضر و پيشينه پژوهش، مي توان گفت شيوع کودک آزاري در حد بالايي است و اين مساله توجه هرچه بيشتر مسوولان وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي و... را به منظور پيشگيري از پيامد هاي منفي کودک آزاري مثل فرار از خانه، افت تحصيلي، ترک تحصيل، شيوع مشکلات رفتاري و.... مي طلبد.

نقش روانپزشکي در تيم پيوند عضو

پزشکي مدرن اين امکان را فراهم آورده که اعضاي بدن يک فرد از جمله کليه، قلب، ريه، کبد و مغز استخوان به فرد ديگري پيوند شود و زندگي او نجات يابد. اين فرد مانند ساير انسان ها با عادت ها، بحران ها، بدي ها، ضعف ها، بيماري ها و مراحل معمول رشد و تکامل خود روبه رو خواهد شد و در اينجا مساله سلامت رواني و مفاهيم همراه با آن مانند کيفيت زندگي مطرح خواهد شد.

دکتر «علي اکبر نجاتي صفا» طي مقاله يي با عنوان «نقش روانپزشکي در تيم پيوند عضو» چنين عنوان مي کند؛ «بيماران دچار نارسايي کليه، کبد، قلب يا ريه قبل از انجام پيوند ممکن است مشکلات روانپزشکي متعددي داشته باشند که هريک نيازمند توجه خاصي است. در بسياري از مراکزي که به اين گونه بيماران خدمت رساني مي کنند، روانپزشکان، روانشناسان و مددکاران اجتماعي جزء تيم درماني هستند. وقتي که بيمار از نظر طبي کانديداي انجام پيوند باشد، بايد ارزيابي هاي روانشناختي در مورد وي انجام شود. در مرحله نخست اين ارزيابي ها بيماران نامناسب براي پيوند شناسايي مي شوند. از طرف ديگر با توجه به نيمرخ روانشناختي فرد مي توان برنامه درماني را براساس اين خصوصيات ذهني و شخصيتي تنظيم کرد. پس از اينکه بيمار از هر نظر به عنوان کانديداي مناسبي براي پيوند شناخته شد، دوران انتظار تا زمان پيوند شروع مي شود که داراي مشکلات خاص روانپزشکي است.

در دوران پس از پيوند نيز حمايت هاي

رواني- اجتماعي بسيار مهم است. يکي از مشکلات مهم اين دوران نپذيرفتن پذيرش ادامه درمان توسط بيمار است که علل متفاوتي دارد. انتخاب دهندگان عضو، مسائل و مشکلات آنها نيز داراي جنبه هاي خاص  رواني - اجتماعي است.

بررسي جمعيت شناختي افسردگي در زنان يائسه و زنان بارور

افسردگي از جمله اختلالات شايع روانپزشکي به شمار مي رود که بروز آن در جنس مونث بيشتر گزارش شده است. زنان حدود دو برابر مردان به اين بيماري دچار مي شوند. علل اين اختلاف را در تفاوت هاي هورموني، آثار زايمان، تفاوت ها در فشارهاي

رواني- اجتماعي زنان و مردان و الگوهاي رفتاري مربوط به درماندگي دانسته اند. يائسگي نيز به عنوان يکي از عوامل شيوع بالاتر افسردگي در زنان نام برده شده است. در بررسي که توسط سه تن از پژوهشگران کشور در مورد بررسي مقايسه يي دو گروه از زنان در سنين باروري و يائسگي صورت گرفت، تفاوت آنها از نظر افسردگي بررسي شد. يافته ها نشان داد ميزان افسردگي با دوره يائسگي ارتباط معناداري دارد و شايع تر است. همچنين ميزان افسردگي در زنان يائسه با سطح پايين تحصيلات ارتباط دارد. بنا بر اين پژوهش، با وجود بالاتر بودن افسردگي در زنان يائسه به طور کلي اين پديده در زنان مجرد و بدون سابقه زايمان بسيار بالاتر است.

ترجمه؛ عليرضا مجيدي

در ورزش هاي زيادي سر ورزشکاران به طور مداوم تحت ضربه هاي متعدد و مکرر قرار مي گيرد. براي هر کسي پيش آمده که از خودش پرسيده باشد اين ضربه ها در طولاني مدت چه اثري روي مغز اين ورزشکاران مي گذارد؛ آيا اين ورزش ها مضر نيستند؟

---

چندين سال از اتمام دوران بازيگري حرفه يي «تد جانسون» در ليگ حرفه يي فوتبال امريکايي گذشته است. او حالا دچار مشکلات بدني شده است، طوري که قدرت کمي براي بيرون رفتن از خانه دارد. «جانسون» مي گويد؛ «روزانه 15 دقيقه براي ديدن فرزندانم از منزل خارج مي شوم. بعدش به خانه برمي گردم، پرده ها را مي کشم، چراغ ها را خاموش مي کنم و در رختخواب دراز مي کشم. اين برنامه معمول من در دو سال اخير بوده است.» «جانسون» توپ زن سابق باشگاه «نيوانگلند پاتريوتس» بود و دوران بازيگري اش صدها تکل و ضربه هاي مغزي را متحمل شده بود. در سال 2002 اين ورزشکار متحمل دو ضربه مغزي پشت سر هم شد. مشکلات «جانسون» شامل اختلال خواب، خستگي فکري و افسردگي از همين زمان آغاز و او بازنشسته شد. تکان مغزي يا concussion را نمي توان با هيچ تستي تشخيص داد. ام آرآي و سي تي اسکن در اين اشخاص چيزي نشان نمي دهد. اما مرکز پژوهشي آنسفالوپاتي تروماتيک (بيماري مغزي ناشي از ضربه) در دانشکده پزشکي بوستون از طريق بررسي بيوپسي ها (تکه برداري) ورزشکاران حاضر در ليگ حرفه يي فوتبال امريکايي (NFL) توانسته نشان بدهد تکان هاي مغزي واقعاً چه صدماتي به مغز ورزشکاران وارد مي آورد. پژوهشگران نام «آنسفالوپاتي تروماتيک مزمن» را بر اين دسته از صدمه هاي مغزي نهاده اند. به تازگي اين مرکز پژوهشي نتايج بررسي انجام شده روي بيوپسي هاي ورزشکاران را منتشر کرده است. در مغز شش ورزشکار سابق NFL، که در سنين جواني مردند، کلافه هاي منتشر قهوه يي رنگ پيدا شده است. اين کلافه ها درست شبيه کلافه هايي است که در مغز افراد پير دچار آلزايمر يافت مي شود. «آنسفالوپاتي تروماتيک مزمن» بيماري پيش رونده يي است که منجر به مرگ سلول هاي مغزي مي شود. اين آسيب ها عمدتاً مناطق کنترل کننده احساسات، خشونت، بيش فعالي جنسي و حتي تنفس را متاثر مي کند. «کريس نوينسکي» فوتباليستي که وارد دنياي کشتي حرفه يي شد، اثرات ضربه مغزي را اين طور توصيف مي کند؛ «دنيايم عوض شد. دچار افسردگي شدم. حافظه ام مختل شد. پنج سال سرم درد مي کرد.» وي مدت ها به دنبال يافتن پاسخ براي علت بيماري اش بود. او در اين مدت به پژوهش هاي زيادي برخورد که مي گفتند ضربه مغزي مي تواند موجب افسردگي شود و ضربه هاي متعدد مغزي مي توانند فرد را دچار آلزايمر کنند. سرانجام «نوينسکي» با همکاري يک جراح مغز و اعصاب، انستيتويي براي بررسي آثار ضربه هاي متعدد مغزي روي بدن ورزشکاران بازنشسته تاسيس کرد. اين مرکز، مغز ورزشکاران را بعد از مرگ شان (بعد از کسب اجازه از خود و خانواده شان) از لحاظ اثرات ضربه هاي متعدد مغزي بررسي مي کند. تا به حال صد ورزشکار حاضر شده اند مغزشان بعد از مرگ به اين انستيتو اهدا شود. مغز شش ورزشکار درگذشته تا به حال در اين مرکز بررسي شده است. با وجود اينکه برخي از ورزشکاران، مسوولان NFL را به خاطر سکوت شان در قبال مشکلاتي که مي تواند ضربه هاي متعدد مغزي برايشان در آينده به بار آورد، ملامت مي کنند،NFL از پذيرش چنين چيزي سر باز مي زند. مسوولان اين ليگ در نظر دارند پژوهش مستقل خود را راه بيندازند. آنها عقيده دارند با وجود صدها هزار ورزشکاري که نشاني از بيماري در آنها يافت نمي شود، نبايد بيش از حد روي نتايج پژوهش هايي که روي مغز تعداد محدودي از ورزشکاران بيمار انجام شده، اتکا کرد.

www.cnn.com

دکتر ياشيل احدي مقدم* / www.doctoryashil.com

خوانندگان محترم مي توانند پرسش هاي خود را با ذکر سن، محل سکونت و شرح مختصري از مشکل و هر موضوعي که در يافتن علت، کمک کند، مطرح سازند تا پاسخ داده شود. براي طرح پرسش هاي خود مي توانيد با آدرس info@doctoryashil.com مکاتبه کنيد.

---

- دختري 19 ساله هستم که به دليل عدم رعايت بهداشت تاکنون 12 تا از دندان هاي عقب خود را به طور کامل از دست داده ام و بايد کشيده شوند و هزينه درمان ايمپلنت را ندارم. آيا پروتز پارسيل مناسب است؟

پروتز پارسيل (دندان مصنوعي متحرک در قسمتي از دهان) براي کساني که دندان هاي زيادي از دست داده اند، روش رايج و مناسبي است. شما مي توانيد پروتز پارسيل خود را به شرط رعايت بهداشت، هميشه در دهان نگه داريد يا شب ها از دهان خارج سازيد. از طرفي با توجه به وضعيت مالي اشاره شده، مي توانيد تا زمان برطرف شدن تنگناي مالي، از پارسيل استفاده کنيد و هر زمان که مايل بوديد، ايمپلنت را جايگزين آن سازيد. موضوع مهمي که بايد بررسي شود اين است که اگر در هر طرف فک ها، يک دندان پايه (دندان انتهايي) را از دست نداده باشيد و يک يا دو دندان خالي هم وجود داشته باشد، مي توانيد از پروتز ثابت استفاده کنيد که از مشکلات پروتز متحرک و هزينه و مشکلات ايمپلنت دنداني رهايي يافته ايد. با مراجعه به دندانپزشک و معاينه وضعيت قرارگيري دندان هاي موجود و دندان هاي کشيده شده، شانس خود را براي استفاده از پروتز ثابت (ولو در قسمت هايي از دهان) بررسي کنيد.

- من زني 40 ساله هستم. کمي فک بالايم جلو آمده. عمل بيني هم داشته ام. آيا با عمل جراحي فک بالا شکل بيني ام تغيير مي کند؟ آيا مي توان فقط فک بالا را به تنهايي عمل کرد؟

در حالت عادي جراحي فک تاثيري بر وضعيت و شکل بيني نخواهد داشت. براي جراحي فک در مواردي که قرارگيري دندان ها روي هم بسيار نامرتب بوده و مشکل حاد در بلع غذا يا رفتار روزمره پيش آيد، از جراحي فک استفاده مي شود، به شکلي که معمولاً فک متحرک (فک پايين) را جراحي و جا به جا کرده و مشکل اکلوژني مربوطه را حل مي کنند.

با توجه به عکسي که از صورت خود فرستاديد، به نظر مي آيد مشکل حاد گفتاري و بلع و رفتاري در قرارگيري فک هاي شما وجود ندارد. با توجه به سخت بودن مرحله نقاهت جراحي فک (نياز به بسته ماندن دهان به مدت حدود يک ماه و تغذيه مايعات با ني در زمان بسته بودن فک و...) انجام جراحي اينچنيني فک صرفاً به دليل زيبايي را به هيچ وجه توصيه نمي کنم. توجه کنيد که جلوتر بودن فک بالا ممکن است علت دنداني يا علت اسکلتال (استخواني) داشته باشد. در کلاس «II» دنداني نياز به جراحي فک نبوده و ارتودنسي مشکل را رفع خواهد کرد.

- لثه بالايي من لکه هايي سياه دارد. شخصي مي گفت خال است. آيا اين طور است؟

بله. در صورتي که لکه هاي سياه لثه هاي شما برجسته نباشد، دردناک نباشد و تغيير رنگ مداوم ندهد، به احتمال زياد رنگدانه (پيگمان) هايي هستند که ممکن است در لثه ديده شوند. خطر خاصي نيست.

- پسر من هشت سال دارد. حدود يک سال و نيم پيش به علت تصادف، سه دندان جلوي او افتاد. چند ماه پيش يک دندان جلو درآمد اما از دو دندان ديگر خبري نيست. دندانپزشک ها مي گويند که در خواهد آمد. اما من فکر مي کنم دير شده و نگران هستم.

احتمال اينکه بر اثر ضربه، آسيبي به دندان دائمي وارد شده باشد، وجود دارد. در موارد افتادن دندان شيري بر اثر ضربه (تروما)، لازم است با راديوگرافي از دندان ها، وضعيت رويش دندان دائمي بررسي شود. در صورتي که دندانپزشک عکس را ديده و تشخيص داده که در خواهد آمد، جاي نگراني نيست. اما نظر به احتمال رويش دندان غير از مسير اصلي به دليل نبود دندان شيري در محل و جابه جا شدن دندان هاي شيري و دائمي مجاور و بسته شدن فضا و احتمال انحراف به دليل ضربه، پس از رويش دندان، با مراجعه به دندانپزشک، از کج درآمدن و نامرتب شدن دندان دائمي پيشگيري کنيد.

- ماه پيش دندان آسياب فک پايين را عصب کشي کردم، اما به علت سهل انگاري در روکش کردن، يک قسمت آن شکست و دندانپزشک قسمت شکسته را کشيد. در حال حاضر فقط نيمي از دندان و آمالگام پرشده موجودند و دکتر عنوان مي کند نياز به جراحي داريم. آيا راهي براي نجات اين دندان وجود دارد؟

در صورتي که شکستگي تا زير لثه ادامه پيدا کرده باشد، نياز به جراحي لثه و افزايش طول تاج وجود دارد. پس از جراحي لثه (با استفاده از پست و کر، در صورت نياز) و روکش مي توان دندان را نگه داشت. جراحي مزبور جراحي ساده يي است و هزينه زيادي ندارد.

- من 18 سال دارم و سمت راست فک صورتم تقريباً بزرگ تر از سمت چپ صورتم است. مي خواستم دليل آن را بدانم. آيا مي توانم درستش کنم يا نه؟

قرينه نبودن دو طرف فک (پايين) دلايل مختلفي مي تواند داشته باشد. از جمله اين دلايل مي توان به وارد آمدن ضربه و فشار هنگام زايمان هاي سخت، شکستگي فک در دوران کودکي مانند زمين خوردن کودک، تصادف و...، اشکال در فعاليت عضلات صورت، هايپرتروفي يکطرفه فک پايين و... اشاره کرد. با توجه به جزيي بودن مشکل در مورد شما، احتمالاً ضربه و شکستگي جزيي در دوران کودکي، باعث رشد نامتقارن فک شده و با جراحي فک قابل حل خواهد بود.

*جراح، دندانپزشک