گروه فرهنگي؛ پنجاه و نهمين دوره جشنواره بين المللي فيلم برلين امروز آغاز مي شود و فرش قرمز معروف آن که شاخص اين جشنواره نيز محسوب مي شود، زير پاي سينماگران دنيا پهن مي شود. برليناله در حالي امروز کار خود را شروع مي کند که حضور ايراني ها چه در ميان هيات داوران و چه بخش مسابقه پررنگ تر از دوره هاي پيشين است. شاخص ترين حضور ايراني ها اما در «برليناله»، فيلم «درباره الي» ساخته اصغر فرهادي است. اکران اين فيلم با وجود اعلام کارگردان آن مبني بر «حضور قطعي» در جشنواره فيلم فجر ايران، هنوز در داخل ايران با ابهام روبه رو است و اين در حالي است که «درباره الي» در بخش مسابقه خرس طلاي جشنواره برلين حضور دارد و با بزرگان سينماي جهان رقابت خواهد کرد. ايراني ها اما در بخش فيلم هاي ويژه کودک و نوجوان هم حضور دارند. در اين بخش از برليناله دو فيلم با همکاري مشترک ايران و ديگر کشورها حضور دارند. «برف» ساخته آيدا بگيچ کارگردان بوسنيايي ساخته مشترک ايران، بوسني، آلمان و فرانسه يکي از اين دو فيلم است که به عنوان نماينده کشور بوسني در هشتاد و يکمين دوره جايزه اسکار حضور داشت و البته در جشنواره کن جايزه بزرگ بخش «هفته منتقدان» را از آن خود کرد. «نيلوفر» فيلم ايراني - فرانسوي ديگر اين بخش است. اين فيلم به کارگرداني سابين ژمايل و تهيه کنندگي فرشته طائرپور و با حضور بازيگران ايراني همچون فاطمه معتمد آريا، شهاب حسيني، رويا نونهالي، هنگامه قاضياني و امير آقايي در بخش کودک و نوجوان جشنواره برلين حضور دارد. فيلم «نامه هايي به رئيس جمهوري» که با واکنش هاي مختلفي از سوي منتقدان روبه رو شد نيز در پنجاه و نهمين جشنواره فيلم برلين حضور دارد. اين فيلم به کارگرداني پيتر لوم محصول مشترک ايران و کانادا است که مستندي از سفرهاي استاني محمود احمدي نژاد و شيوه برخورد مردم با او است. البته مشاور هنري احمدي نژاد چندي پيش اعلام کرد که رئيس جمهوري ايران اين فيلم را نپسنديده است. «نامه هايي به رئيس جمهوري» در بخش تريبون آزاد برلين حضور خواهد داشت و احتمالاً جواد معتمدي مشاور هنري رئيس جمهوري هم به دليل حضور اين فيلم به برلين خواهد رفت. رفيع پيتز فيلمساز ايراني نيز ديگر نماينده ايران است که در هيات داوران بخش بهترين فيلم اول انتخاب شده است. منيژه حکمت نيز ديگر فيلمساز ايراني است که روز يکشنبه به برلين خواهد رفت تا در کنفرانسي در حاشيه جشنواره شرکت کند. موضوع اين کنفرانس هنوز اعلام نشده است. اما اين، تمام حضور ايراني ها در برليناله نيست. پگاه آهنگراني بازيگر سينماي ايران که در آخرين ساخته ابوالحسن داوودي (زادبوم) در جشنواره بيست و هفتم فيلم فجر حضور دارد، نوع ديگري از حضور را در برليناله تجربه خواهد کرد. او با حضور در جشنواره، ديدگاه خود را درباره جشنواره برلين به صورت روزنويس در وب سايت دويچه وله منتشر خواهد کرد. اين نخستين باري است که يک ايراني نگارشي چنين را تجربه مي کند. ديترکازليک مدير جشنواره برلين که نزد سينماگران و علاقه مندان به عنوان مديري با ديدگاه هاي چپ گرا شناخته مي شود، چندي پيش در گفت وگو با خبرگزاري رسمي دولت جمهوري اسلامي (ايرنا) از رابطه «بسيار خوب» مديران جشنواره برلين و مديران سينماي ايران خبر داده بود؛ «داشتن رابطه خوب با اين هنرمندان براي ما مهم است. فيلم هاي ايراني و فيلمسازان اين کشور نيز مايه مباهات مردم اين سرزمين هستند. اين فيلم ها معمولاً مورد توجه تماشاگران نيز قرار مي گيرند.» مدير جشنواره برلين البته در نشستي با خبرنگاران در آلمان درباره «درباره الي» نيز اينچنين گفت؛ «فيلم ايراني «درباره الي» نشانگر آغاز موج نو در سينماي ايران است.» او ادامه داد؛ «قرار نبود اين فيلم در بخش رقابتي برليناله شرکت کند ولي به دليل ويژگي هاي خيلي خوب و ساخت مناسب از سوي کميته برگزاري براي شرکت در بخش مسابقه انتخاب شد. اين فيلم با فيلم هاي قبلي ايران فرق مي کند و سبک جديدي از سينماي ايران را به نمايش گذاشته و نشان دهنده دگرگوني ديگري در اين بخش است.» گلشيفته فراهاني يکي از بازيگران اين فيلم است که در برلين و «برليناله» حضور دارد. برليناله 2009 با محوريت بيستمين سالگرد فروريختن ديوار برلين و بحران مالي بين المللي تا بيست و هفتم بهمن امسال در برلين برپا است. 400 فيلم در جشنواره امسال برلين حضور دارد.

«اگر من به جاي کارگردان کار بودم، اسم «يوسف» را به «يوزارسيف» تغيير نمي دادم. اسمي را که مردم 1400 سال با آن زندگي کرده اند، به اين آساني نمي شود از آنها گرفت. البته سليقه هر کسي محترم است.» بعد از اظهار نظر هاي گوناگوني که اين روزها پيرامون سريال يوسف پيامبر شکل گرفته، غلامعلي حدادعادل نيز در اين باره سخن گفت. او در گفت وگويي با سايت سيمافيلم، ضمن قدرداني از ساخت سريال يوسف پيامبر نام يوسف را نامي دانست که مردم 1400 سال با آن زندگي کرده اند. رئيس فرهنگستان زبان فارسي البته توضيح داد خودش تاکنون نتوانسته اين سريال را تماشا کند؛ «من البته فرصت نمي کنم سريال ها را کامل ببينم ولي از اينکه ديگران توجه مي کنند، نشان مي دهد که خيلي از مردم را به سوي خودش جذب کرده است.» او با تاکيد بر زحمات زيادي که در ساخت سريال يوسف پيامبر(ع) کشيده شده است، به طور تلويحي به انتقادات هم اشاره کرد وگفت؛ «هر سريال خوبي ممکن است معايبي هم داشته باشد و اشکالي ندارد چون اينها تجربه هايي مي شوند براي ساخت کارهاي بهتر.» پيش از اين شيخ حسين انصاريان انتقاداتي را به تغيير قصه واقعي يوسف پيامبر مطرح کرد و اصل قصه سريال را زير سوال برد. او ساخت فيلم و سريال از زندگي هرکدام از شخصيت هاي تاريخي، فرهنگي، مذهبي و... را خوب و لازم دانست و گفت؛ «تاکنون زندگي شخصيت هاي تاريخي، ادبي و مذهبي زيادي ساخته شده اند که هنوز 10درصد آن کاري که بايد نسبت به تاريخ پرعظمت و فرهنگ کشورمان بشود صورت نگرفته است و فهرست اين آثار خيلي بلندبالاست.»

بيل موري و رابرت دوال در تريلر دراماتيک «تمومش کن» با يکديگر همبازي مي شوند. اين پروژه سينمايي به تهيه کنندگي شرکت فيلمسازي زانوک آماده نمايش مي شود. آرون اشنايدر کارگردان اين فيلم، «سيسي اسپيک» و «لوکاس بلک» را نيز براي حضور در «تمومش کن» انتخاب کرده است. فيلمنامه اين اثر براساس داستاني واقعي به قلم «فليکس بريزيل» توسط اشنايدر، گابي ميشل و کريس ونزانو به نگارش درآمده است. يک فرد گوشه گير در سال 1938 تصميم مي گيرد مراسم خاکسپاري اش را در حالي که زنده است برگزار کند و از اين کار لذت ببرد. فيلمبرداري پروژه «تمومش کن» از اواخر هفته جاري در جرجيا آغاز مي شود. به گزارش ايسنا بيل موري بازيگر آثاري چون «گمشده در ترجمه» و «گل هاي پژمرده» اخيراً بازي در فيلم «شهر اخگر» را به پايان رسانده است.

همسر زنده ياد اکبر رادي از انتشار آخرين گفت وگوي اين نمايشنامه نويس پيشکسوت خبر داد. او گفت؛ «اين مصاحبه توسط مهدي مظفري انجام شده و آخرين گفت وگويي است که رادي انجام داد.» همسر رادي با اعلام احتمال انتشار اين گفت وگو توسط نشر «مرواريد» گفت؛ «اين گفت وگو اوايل سال آينده منتشر مي شود.» او در ادامه از انتشار لوح فشرده يي درباره تحليل آثار اکبر رادي خبر داد و گفت؛ «در اين لوح فشرده مجموعه يي از هنرمندان در زمان حيات رادي درباره ويژگي هاي آثار او مطالبي را عنوان کرده اند و اميدوارم اين لوح فشرده نيز سال آينده منتشر شود.» اخيراً نمايشنامه «از پشت شيشه ها» از نوشته هاي اکبر رادي در اين دوره از جشنواره فجر توسط مصطفي عبداللهي کارگرداني شد و هم اکنون در تالار سنگلج به صحنه رفته است.

فيروز زنوزي جلالي با رمان «قاعده بازي» برگزيده بخش داستان جايزه کتاب سال جمهوري اسلامي ايران شد. اين جايزه در حالي اهدا مي شود که چندي پيش محمدحسين صفارهرندي درباره اعلام نشدن جايزه گلشيري گفت؛ «معرفي نکردن برگزيده از سوي جوايز، به ظرفيت فرهنگي کشور لطمه يي نمي زند.» از آغاز دولت نهم بسياري از جوايز خصوصي از انتخاب کتاب شايسته و دادن جايزه بهترين رمان خودداري کردند. اعمال مميزي و عدم صدور مجوز چاپ کتاب ها از سوي وزارت ارشاد بارها به عنوان دلايل وجود نداشتن کتاب شايسته از سوي مسوولان جوايز ادبي خصوصي مطرح شد. از وقتي رمان برتر از سوي جوايز خصوصي انتخاب نمي شود، جوايز دولتي که در دوره هاي قبل تر بارها به انتخاب کتاب شايسته تن نداده اند، سعي مي کنند حتماً جوايزشان را اهدا کنند و همپاي جوايز خصوصي حرکت نکنند. به همين دليل چندي پيش دبير جايزه دولتي کتاب سال اعلام کرد در اين دوره کتاب سال حتماً جايزه بهترين رمان اهدا خواهد شد. اين در حالي است که بخش داستان جايزه کتاب سال طي هفت سال گذشته تنها دو برگزيده داشته است. به گزارش فارس او به خاطر نوشتن کتاب «قاعده بازي» عنوان برگزيده بخش داستاني بيست و ششمين دوره جايزه کتاب سال جمهوري اسلامي ايران را از آن خود مي کند. 50 سکه بهار آزادي به عنوان جايزه اين بخش در نظر گرفته شده است. اين جايزه روز شنبه 19 بهمن توسط رئيس جمهور به نويسنده اهدا خواهد شد. خبر برگزيده شدن کتاب زنوزي جلالي در حالي روي خروجي خبرگزاري فارس قرار گرفته که قرار بود جوايز روز شنبه اعلام شود. زنوزي جلالي در گفت وگو با «اعتماد» مي گويد؛ «من هنوز در جريان قرار نگرفته ام و اين موضوع را نه تکذيب و نه تاييد مي کنم.»

نامه ها همين طور دارد از اکناف عالم مي رسد (اين اکناف را تازه ياد گرفته بودم گفتم حتماً استفاده کنم،) من هم مجدانه به آنها پاسخ مي دهم. اين «مجدانه» را هم از دولت نهم ياد گرفته ام که قريب به چهار سال است اساساً توي خط مجدانه کار مي کند و ول کن هم نيست،

محمدرضا باهنر؛ از اينکه نايب رئيس مجلس نامه هايي به اين قشنگي مي نويسد آدم احساس مسرت با دوز بالا مي کند. برايم نوشته يي «از تريبون مجلس له يا عليه افراد صحبت نشود.» چشم. من ديگر يک کلمه از اين جور حرف ها نمي زنم. خوشم مي آيد که شما و ساير دوستان اصولگرام واو به واو، نعل به نعل، اين نکات را رعايت مي کنيد. مثل همين آقاي رسايي که گويا صحبت هايشان عليه خاتمي نبوده. دوستان مي گويند ايشان فقط يک مقدار شعر نو سروده اند، البته بعضي اقوال هم هست که مي گويند ايشان داشته پشت تريبون مجلس خاطره تعريف مي کرده و از معلم کلاس چهارم شان براي نمايندگان حرف مي زده. يک نقل قول هم شنيده ام که رسايي هيچ کدام از اين حرف ها را نزده بلکه داشته در واقع مثال مي زده که اين جور حرف ها را نزنيد، خوبيت ندارد، محمدرضاجان تو خيالت راحت. کسي از اين حرف ها نمي زند،

ماريو بارگاس يوسا؛ ماريو، جداً خوشحالم کردي. در نامه ات گفته بودي معاون وزير ارشاد حرف هايي زده و گفته «سوربز» يک رمان طرفدار امريکايي ها است و به خاطر اين خوش خدمتي ها به تو نوبل خواهند داد. حالا چرا ناراحتي ماريو؟ راستش من اين کتاب را خوانده ام. واقعيت اينکه صرفاً و صرفاً براي افشا کردن اهداف امريکايي تو، تمام کارهاي ترجمه شده به فارسي ات را خوانده ام و همه را در کتابخانه ام دارم و براي برملا کردن نيات تو از طرفدارانت محسوب مي شوم، اما در راستاي حرف معاون وزير بايد پيشنهاد بدهم اسم کتاب هايت را عوض کني. به جاي «جنگ آخرالزمان» «جنگ هاي امريکا آخرشه،»، به جاي «سوربز» «پول هايي که امريکايي ها به عمال شان مي دهند براي خوشي»، به جاي «مرگ در آند» «زندگي در نيويورک حال مي ده»، و...

علي اکبر جوانفکر؛ نامه هيچ کس نمي توانست مثل نامه تو من را به وجد بياورد، «کارکرد صدا و سيما هيچ جا به نفع دولت نبوده است.» به اين جمله نامه ات که رسيدم خواستم طنزنويسي را کنار بگذارم و بگويم استاد، استاد، دل منو بردي، من قول مي دهم از اين به بعد معني لغات «هيچ جا» و «به نفع» و «کارکرد» را کلاً از ته عوض کنم، خيالت راحت،

Ebrahimeraha@gmail.com

بخش نمايشگاه کاريکاتور و گرافيک نخستين جشنواره هنرهاي تجسمي فجر در خانه هنرمندان ايران افتتاح شد. محمود شالويي در مراسم افتتاح بخش گرافيک و کاريکاتور اين جشنواره گفت؛ «آثار ارزشمندي در هر دو بخش به دست ما رسيد که امروز و در چهارمين روز از اين جشنواره به عنوان آخرين بخش نمايشگاه هاي جشنواره تجسمي آغاز به کار مي کند و اميدواريم اين نمايشگاه ها بتواند در رونق هنرهاي تجسمي تاثير گذار باشد.» در ادامه اين مراسم شجاعي طباطبايي دبير بخش کاريکاتور جشنواره هم گفت؛ «اين مجموعه حاصل زحمات دو نسل از هنرمندان انقلاب و هنرمندان بعد از انقلاب است. در بخش هنرمندان انقلاب کاريکاتور يست هايي همچون عبدي، عليزاده و... دست به بازآفريني آثاري زدند که در ايام انقلاب طراحي شده بود. اما اين بار و همزمان با نخستين دوره اين جشنواره به شکلي متفاوت باز سازي شده است. در بخش هنرمندان بعد از انقلاب نيز خوشبختانه شاهد حضور کاريکاتوريست هاي برجسته يي طي اين سه دهه بوده ايم که در عرصه هاي جهاني و داخلي خوش درخشيده اند.» مدير خانه کاريکاتور ايران با تاکيد بر نقش دوسالانه هاي کاريکاتور در رونق و توسعه شاخه هنري گفت؛ «اين دوره از جشنواره هنرهاي تجسمي شروعي براي دوسالانه نهم کاريکاتور است، چه بسا که در اين 18 سال هنرمندان کاريکاتوريست در قواره يي بي همتا ظهور کردند و مي توان ادعا کرد امروز کشور ايران مي تواند مهد کاريکاتور معاصر باشد.» به گزارش ايسنا طباطبايي درباره حضور هنرمندان کاريکاتوريست در جشنواره هاي داخلي و خارجي هم سخن گفت؛ «هنرمندان کاريکاتوريست عموماً در جشنواره هاي جهاني برنده و موفق بوده اند و به اشکال مختلف در جشنواره ها حضور داشته و در مسابقات داخلي نيز نمود و حضور آنها چشمگير است و خوشبختانه برخلاف سال هاي اول انقلاب که هنر کاريکاتور تنها در مرکز کشور و تهران خلاصه مي شد، اما امروزه هنرمندان شهرستاني نيز در اين رشته حضور پرشوري دارند.» محمود شالويي نيز با اشاره به اين نمايشگاه گفت؛ «تمامي کاريکاتور هايي که در اين نمايشگاه عرضه شده است با موضوع جشنواره که اميد به آينده است ارتباط معنايي برقرار کرده و شاهد آثار برجسته هنرمندان هستيم و اميدواريم از سال آينده با وعده هاي دبير اين بخش، مسابقه کاريکاتور به شکل بين المللي برگزار شود.» پوسترهاي اين جشنواره با موضوع اميد به آينده در نگارخانه مميز و آثار بخش کاريکاتور در نگارخانه ميرميران و طبقه دوم خانه هنرمندان ايران به نمايش درآمده اند.

نمايشگاه عکس هاي ناصر تقوايي با عنوان «ابر و باد و ًمًîه و مه» از روز شنبه

- 19 بهمن ماه - در گالري اعتماد به نمايش درمي آيد. اين نمايشگاه که سومين نمايشگاه عکس اين هنرمند محسوب مي شود به اعتقاد تقوايي، «چشم انداز سوم» از مجموعه عکس هايش است که شامل 30 عکس مي شود که از 40 الي 50 سال پيش آنها را جمع آوري کرده است. همچنين نشست خبري اين نمايشگاه امروز

- 17 بهمن ماه- در گالري اعتماد واقع در خيابان نياوران، خيابان ياسر از ساعت 17 تا 20 برپا مي شود و نمايشگاه آن تا دو هفته آينده در اين گالري برپا است.

اسدالله امرايي

عليرضا ميراسدالله کتابي دارد به اسم «ويزاي کوه قاف» که نشر مرکز چاپ کرده. يک کتاب کوچک جمع و جور که ماجراي سيمرغ و سيمرغ را دستمايه کارش قرار داده و روايت خودش را آغاز کرده. البته اين کتاب خيلي حکايت دارد. يکي بود يکي نبود. يک پادشاه ابلهي بود که عاشق يکي از غلاماش شده بود. يک روز پادشاه و غلامش و يک گروه از درباري ها رفته بودند شکار که يهو زد به سر پادشاه. يک سيب گذاشت روي سر غلامش و با تير زد وسط سيب. رنگ غلام پريد و کار خرابي عرض کرد؛ غلام ها نمي فرمايند عرض مي کنند. به باقي ماجرا کاري ندارم برويد بخوانيد خودتان به قول بچه هاي چلچراغ حالش را ببريد. اين اشرف مخلوقات هم از موجودات عجيبان غريبان عالم است. هر چه متمدن تر شده کارهايش عجيب تر شده. يک روزگاري هرجا دلش مي خواست مي رفت. البته آن قديم ها آدم هاي عادي سرشان به کار خودشان بود و اين طرف و آن طرف مي رفتند و نويسنده و شاعرجماعت بودند که دنبال دردسر مي گشتند. يکي همين ناصر خسرو خودمان. نه مرزي بود و نه ويزا لازم بود. بعد هم مي رفت و مي نشست و سفرنامه مي نوشت. حالا بماند نه نژادپرستي بود و نه ايسم و فوبيا و فيل. فقط براي رفتن به قاف بايد يک دسته راه مي انداختي و مي رفتي تور جهانگردي. ميراسدالله کارهاي جالب ديگري هم دارد. «مردم معمولي»، «قصه هاي غيرمعمولي 1 و2»، «خوي وارونه ديوها» و «مدازما و سم سلطان» و «نيم آدم و درناز». دست ميراسدالله درد نکند. اين بشر موجود عجيبي است اين يکي دو هفته مطالب جالبي به گوش رسيد. دو بزرگوار فرموده بودند کارهاي بزرگ را به آدم هاي کوچک واگذار کردند. عهده علي الراوي. شايد زبانم لال يکي طراح بيست و هفتمين پوستر جشنواره فيلم فجر باشد. انگار پوستر پرنده فروشي است يا جوجه کبابي که سي تا مرغ را سوار هم کرده، يعني سيمرغ. بزرگوار ديگري هم فرموده اند آثاري در غرب منتشر مي شود که آسيب هاي فرهنگ غرب را نشان مي دهد و اينجا عمداً ترجمه نمي شود. دست کم در مورد ادبيات که چنين نيست، شما يک ذره دايره صدور مجوز را فراخ تر بگيريد، مي شود. موضوع بسياري از آثار ادبي به غيرادبي ها کاري ندارم آسيب شناسي فرهنگ غربي است. يکي از اين موارد فرهنگ و تهاجم فرهنگي به خصوص امريکايي در کشورهايي است که دسته جمعي در گروه هايي عمدتاً با فرهنگ پايين حضور مي يابند، مضرات الکليسم و مسائل جانبي آن است که همه نويسنده هاي غربي درباره آن نوشته اند حالا اينجا وقتي مي خواهيم طرح کنيم يا بايد از خير ترجمه بگذريم يا اسم نياوريم. خوب نمي شود بگوييم که از بس شربت توت فرنگي مسموم خورده رعشه گرفته و دائم الخمر شده. نکته جالب تر برخوردهاي چندگانه است بسته به حال و حوصله بررس محترم و نوع نگاهش ترجمه هاي مکرر حذف هايشان فرق دارد. يکي بدون حذف چاپ مي شود و ديگري اصلاً مجوز نمي گيرد. نشر اسطوره دو مجموعه شعر دوزبانه «بر سنگفرش بي بازگشت» و «هر دانه شن» را از ابوالقاسم اسماعيل پور منتشر کرده که جالب است، هم به درد مقابله کنندگان مي خورد، هم خارجي هايي که علاقه دارند مي توانند از آن بهره بگيرند. سعيد رضواني مجموعه شعر «تا کرانه تاريکي» را به همت نشر نگاه منتشر کرده. «در ستايش هيچ» مجموعه ديگري از همين شاعر است که نگاه پيشتر منتشر کرده بود. آسمان ادراک خويش را/ هر پرنده به سادگي/ افق به افق پريد. حالا هر کي نداند خيال مي کند ما کفتربازيم که اينقدر به مطالب مربوط به پرندگان علاقه داريم و به قول ابراهيم رها از اون بالا کفتر مي آيه. سفر پنجم اسب نمايشنامه يي از رونالد ريبمن است که حميد احيا ترجمه کرده و يک حميد ديگر از نوع امجد در نشر نيلا به چاپ رسانده. اين حميد امجد از بچه هاي خوش فکر تئاتر است. نمايشنامه حاضر بر اساس داستان «خاطرات مرد زيادي» ايوان تورگنيف نوشته شده. اصل داستان دست نخورده، اما يک شخصيت ساختگي به اسم زوديچ و تقابل او با مرد زيادي تورگنيف يعني چولکاتورين داستان دست را به نمايش در نمايش تبديل کرده است. گفتم تورگنيف ياد «تورگنيف خواني» افتادم که ويليام ترور نوشته و الاهه دهنوي ترجمه کرده که چاپ دوم آن به تازگي در انتشارات مرواريد منتشر شده است.