محمد حسن شهسواري
بسياري مانند من، زماني که به جهان مجازي وارد مي شدند اولين کاري که مي کردند، سر زدن به سايت فرهنگي «هفتان» بود. اما بسياري مانند من، امروز (ششم بهمن) در هنگام ارتباط با اين جهان پر غوغا، وقتي سراغ هفتان را گرفتند، با پيامي رو به رو شدند که گويا زين پس گشت و گذار در هفت آسمان فرهنگ و هنر ممنوع است. به زبان اينترنت يعني هفتان، زير آسمان نيلگون ايران، فيلتر است. هفتان در طول بيش از سه سال فعاليت، همواره سعي کرده بود تمام سلايق فرهنگي و هنري فعال و دلسوز تمدن ايران را پوشش دهد و هيچ گاه در غوغاي سياست هاي فرهنگي و فرهنگ هاي سياسي وارد نشود. اين مساله را بر اساس مرور هرروزه ام بر اين سايت مي گويم. بعيد مي دانم کسي از ميان هنرمندان و فرهنگيان از همه گرايش ها و تفکرات، از تعطيلي اين سايت نه تنها خشنود باشد که حيرت زده نباشد. در روزهايي هستيم که دوست و دشمن در تمام حوزه ها به مرور 30 سال تاريخ انقلاب اسلامي پرداخته اند. من نه اهليتش را دارم و نه علاقه آن را که بدانم چه سياست و تفکري باعث شده اهل فرهنگ و هنر اين ملک از پر مخاطب ترين و سالم ترين سايت خبري در اين حوزه که همواره با رعايت قوانين عرف رسانه فرهنگي فعاليت مي کرده است، محروم شود، اما خوش ندارم تعطيلي يک رسانه فرهنگي با اين ساعات و اين روزها متقارن شود. گرچه محروميت مردمان از توليدات فرهنگي وزين را در هيچ ساعت و روزي خوش ندارم. تنها مي توانم از زبان خواجه شيراز به تصميم گيران فرهنگي که موجب اين عمل شده اند تا من و بسياري ديگر از هفتان محروم شويم، بگويم؛ «برق غيرت چو چنين مي جهد از ممکن غيب / تو بفرما که من سوخته خرمن، چه کنم؟»
بسيار دلزده هستم که افعال جمله اول اين مطلب ماضي است و دلزده تر آنکه در آينده نزديک زمان افعالم، وقتي دارم از هفتان صحبت مي کنم، مضارع نباشد.
سال 1333 هجري شمسي را بايد يکي از سال هاي پررمز و راز حکومت پهلوي دانست و به يقين مورخان در آينده وقتي به سال 1333 نگاه کنند، اين سال را که در پي خاموشي آتش سال هاي منتهي به 28 مرداد 1332 آمد، سالي پر از اما و اگر خواهند دانست. سال 1333 پر از حوادث تلخي است که طناب ديکتاتوري محمدرضاشاه را- آن گونه که او مي خواست- بر گرده اين ملت سفت کرد. انتخابات مجلس هجدهم، آن گونه که شاه مي خواست در روزهاي پاياني سال 1332 برگزار شد و 136 نماينده با چينشي که شاه دنبال آن بود، ترکيب مجلس هجدهم را تشکيل دادند. در 22 اسفندماه سال 1332 دکتر حسين فاطمي در يکي از خانه هاي تجريش دستگير شد و اين خبر خوشي براي شاه بود. در نوزدهم فروردين سال 1333 اولين محاکمه دکتر مصدق در دادگاه تجديد نظر در باشگاه پادگان قصر به رياست تيمسار سرتيپ جوادي برگزار و در نهايت در 23/2/1333 به سه سال زندان محکوم شد. بزرگ ترين دشمن شاه با دادگاهي فرمايشي به دهکده احمدآباد تبعيد شد. هرچند 20 روز بعد دکتر صديقي و مهندس رضوي و دکتر شايگان به قيد کفالت آزاد شدند اما در تاريخ 17/7/1333 دکتر فاطمي به اعدام محکوم شد. شش نفر از افسران حزب توده که قبلاً دستگير شده بودند، در تاريخ 8/8/1333 تيرباران شدند. 11 روز بعد دکتر فاطمي نيز تيرباران شد. اما حادثه يي که تاکنون زواياي آن روشن نشده است، مرگ به اصطلاح شاهپور عليرضا تنها برادر تني محمدرضاشاه در تاريخ 11/8/1333 است. دربار که آن همه اعدام و محاکمه و سرکوب را در کارنامه خود داشت و همه اين موارد را راز موفقيت خود بعد از کودتاي 28 مرداد مي دانست و باور داشت که قدرت به خانواده پهلوي آن گونه که رضاشاه مي خواست، برگشته است، با حادثه يي روبه روشد که در غوغاي اعدام افسران حزب توده و تيرباران دکترسيدحسين فاطمي گم شد. شايد به نگاهي ديگر، شاه مرگ يا کشتن يا کشته شدن عليرضا پهلوي تنها برادر تني خود را بهترين خبري مي دانست که در انبوه خبرهاي مربوط به شکست نهضت مردم گم مي شد، هرچند اين ذهنيت نيز قوت دارد که عليرضا پهلوي بايد از بين مي رفت. شاه که رقباي ديگر جبهه ها را سرکوب کرده بود، بايد خيالش از دربار نيز راحت مي شد و به همين اعتبار تنها برادر تني خود را درست در بحبوحه خبرها از بين برد. قضاوت در اين مورد نياز به بررسي دقيق اسناد و مدارک دارد که اگر موجود باشد نقش عليرضا پهلوي در وقايع 28 مرداد 1332 به نفع برادرش انکارناپذير است و ظاهراً سهم خواهي وي باعث شد حيات سياسي او هم در آن لحظات پرخوف و خطر بسته شود و کسي ياراي سوال نداشته باشد. منطقه گرگان با اراضي حاصلخيز خود همانند ديگر نقاط مازندران از روزي که رضاشاه به قدرت رسيد مورد توجه اين خانواده بود. عليرضا پهلوي نيز در گرگان مزرعه يي شخصي داشت که هر هفته با هواپيماي يک موتوره سبک به قصد سرکشي به اراضي خود عازم گرگان مي شد. روز نهم آبان ماه سال 1333 يعني چهار روز بعد از رژه به اصطلاح جشن هاي چهارم آبان- تولد محمدرضاشاه- قرار بود عليرضا هم از رژه ارتش سان ببيند و به همين قصد به اتفاق سرگرد مهاجر افسر خلبان ساعت پنج بعدازظهر روز قبل از گرگان به قصد تهران حرکت کرد. مي گويند برج مراقبت فرودگاه مهرآباد تهران از حرکت عليرضا بي خبر بود. زماني که فرداي آن روز با تلگراف فرودگاه گرگان، از حرکت روز قبل هواپيماي عليرضا پهلوي باخبر شدند، موضوع به ستاد نيروي هوايي و متعاقب آن به محمدرضاشاه اطلاع داده شد. ساعت پنج بعدازظهر روز هشتم آبان ماه تا ساعت 5/9 صبح نهم آبان ماه جزء ساعات پرراز و رمز زندگي عليرضا پهلوي است. برادر شاه با هواپيما فرودگاه گرگان را ترک کرده و فرودگاه مقصد يعني مهرآباد باخبر نشود؟ يک ساعت بعد يعني 16 ساعت پس از پرواز عليرضا پهلوي هواپيماهاي اکتشافي به سرپرستي احمد شفيق - شوهرخواهر شاه- اشرف- عمليات جست وجو را آغاز کردند؛ جست وجويي که سرانجام به اين آگهي وزارت دربار پهلوي در روزنامه هاي مورخه 11/8/1333 منجر شد؛ وزارت دربار شاهنشاهي با کمال تاسف و تالم اعلام مي دارد طياره والاحضرت شاهپور عليرضا پهلوي در ارتفاعات شمالي لار نزديک قريه يوش سقوط کرده است. پيکر شهيد فقيد امروز به مسجد سپهسالار غشهيد مطهريف انتقال داده خواهد شد. مراسم رسمي تشييع جنازه ساعت 9 صبح روز چهارشنبه 12 آبان ماه 1333 فردا از مسجد سپهسالار به محل آرامگاه اعليحضرت فقيد غرضاشاهف انجام خواهد يافت.هفت روز بعد اطلاعيه دادستاني ارتش به شرح زير در اختيار رسانه ها قرار گرفت؛ دکتر فاطمي که در اثر قيام ملي 28 مرداد 1332 فراري و در پناه اشرار توده يي قرار گرفت و پس از دستگيري و تعقيب و تسليم به دادگاه، به موجب احکام صادره در دادگاه عادي و دادگاه تجديد نظر اعمالش به منظور به هم زدن اساس حکومت تشخيص و محکوم به اعدام شد، با انجام تشريفات قانوني ساعت شش صبح امروز تيرباران شد. فاصله هفت روز اين دو خبر و قلب مطلب آنها از طنزهاي تاريخي است. در آگهي عليرضا پهلوي که براي سرکشي به مزارع خود به گرگان رفته و به فرض در حادثه يي عادي کشته شد صفت شهيد و دکتر فاطمي که بنا به آگهي در پناه اشرار توده يي پنهان شده بود، به اتهام به هم زدن اساس حکومت معدوم شد. بايد 24 سالي مي گذشت تا دکتر سيدحسين فاطمي لقب شهيد بگيرد و امروزه از گور عليرضا پهلوي خبري نداريم. تاريخ است و به گفته بيهقي؛ بر مسير خود رود.
