گروه فرهنگي؛ پس از کشمکش هاي فراوان و بي نتيجه ماندن مکاتبه ها ميان مديران تئاتر پارس، وزارت ارشاد و ستاد اجرايي فرمان حضرت امام (ره) به عنوان مالک تئاتر پارس، آگهي مزايده سرقفلي اين سالن تئاتر به قيمت بيش از 600 ميليون تومان در جرايد منتشر شد. جمعي از اهالي تئاتر بر اين باورند که شهرداري تهران با خريد سرقفلي تئاتر پارس مي تواند به مشکلات به وجود آمده خاتمه دهد.صبا ملکي مدير تئاتر پارس معتقد است خريد سرقفلي اين سالن نمايش قديمي در لاله زار توسط شهرداري اميدوارکننده است و مي تواند پايان بخش مشکلات باشد. او در گفت وگو با «اعتماد» از بي نتيجه ماندن مکاتبه هاي پيشين و صدور آگهي مزايده سرقفلي تئاتر پارس توسط ستاد اجرايي فرمان حضرت امام (ره) خبر مي دهد؛ «پس از آنکه ستاد اجرايي فرمان حضرت امام(ره) دستور تخليه تئاتر پارس را به ما ارائه کرد نامه يي به وزير ارشاد نوشتيم که نسبت به جلوگيري از اين دستور اقدام کنند. آقاي صفارهرندي هم اين کار را به معاونت هنري خود سپردند.»به گفته ملکي مکاتبه هاي ايماني خوشخو معاون هنري وزير ارشاد و مخبر رئيس ستاد اجرايي فرمان حضرت امام(ره) نيز به نتيجه يي نرسيد.ايماني در مکاتبه هاي خود با ستاد آمادگي وزارت ارشاد را براي خريد يا اجاره تئاتر پارس اعلام کرده بود اما مدير تئاتر پارس اعتقاد دارد به اين نامه ها ترتيب اثر داده نشده است؛ «به دنبال همين اتفاق ها بود که امروز در روزنامه ها آگهي مزايده تئاتر پارس را ديدم. البته زياد تعجب برانگيز نبود. پيش بيني مي شد که اين اتفاق بيفتد.»صبا ملکي البته از نصب يک بنر مبني بر مزايده اين سالن تاريخي مقابل تئاتر پارس خبر مي دهد. اما به دنبال انتشار آگهي مزايده تئاتر پارس، اعضاي انجمن هنرمندان تئاتر آزاد در نامه يي به شهردار تهران خواستار خريد اين سالن توسط شهرداري تهران شدند. آنها معتقدند فقط شهردار تهران مي تواند تئاتر پارس را نجات دهد.مدير تئاتر پارس نيز معتقد است؛ «ديگر نمي دانم چه بگويم اما اميدوارم اين اتفاق بيفتد و جمعي از نگراني و بلاتکليفي دربيايند. به هر حال تئاتر پارس محلي براي آمد و شد هنرمندان است.»او در پاسخ به اين سوال که «آيا خود گردانندگان تئاتر پارس توان خريد سالن را دارند يا خير»، مي گويد؛ «اگر وسع خريد را داشتيم که کار به اينجا نمي کشيد. همان اول اين کار را مي کرديم.»تئاتر پارس سالني تاريخي در خيابان لاله زار تهران است که احتمال دارد در پي آگهي مزايده، مورد توجه کسبه خيابان لاله زار قرار گيرد.

کمپاني «دريم ورکز» از بهمن قبادي براي ساخت پروژه «ملانصرالدين» دعوت کرده است. اين فيلمنامه توسط نويسندگان امريکايي نوشته شده و کمپاني دريم ورکز که تهيه کنندگي آن را بر عهده دارد در حال مذاکره با بهمن قبادي است تا کارگرداني اين فيلمنامه را بر عهده بگيرد. در صورت موافقت قبادي اين فيلم در عراق، ترکيه، ارمنستان و ايران فيلمبرداري خواهد شد اما او فعلاً خواستار تغييراتي در قصه است. در خلاصه داستان اين فيلمنامه آمده است؛ «دو خواهر و برادر 14 و 15 ساله، در تعدادي از کشورهاي خاورميانه به دنبال پدر خود که همان ملانصرا لدين معروف است، مي گردند. در مسير داستان، زندگي ملانصرالدين که سه زن دارد، به همراه مشکلات وي، آثارش و رابطه اش با همسرانش مرور مي شود.» به گزارش ايسنا همچنين بهمن قبادي پس از دو سال که در انتظار به سرانجام رسيدن فيلمنامه «در جست وجوي حسن» براي کارگرداني آن بود، از اين پروژه انصراف داد. قبادي طي دو ملاقات با جيمز آيووري و کمپاني فيلمسازي اش Merchant Ivory در فرانسه و امريکا، قصد کارگرداني آن را داشت. نسخه نخست فيلمنامه توسط کامبوزيا پرتوي نوشته شد که طي سفري همراه با قبادي به فرانسه رفته بودند و نسخه دوم توسط نويسندگان خارجي، ترنس وارد و مهتا منصور شکل گرفت اما عدم رضايت قبادي از نسخه نهايي و مسير پيشرفت توليد، موجب شد وي انصراف خود را اعلام کند.

نامزد هاي جوايز فيلم «سزار»، معروف به اسکار سينماي فرانسه با نامزدي فيلم برنده نخل طلا در پنج بخش اعلام شد. برگزار کنندگان جوايز معتبر «سزار» روز گذشته نامزد هاي سال 2009 را درحالي اعلام کردند که فيلم «دشمن شماره يک مردم» بيشترين تعداد نامزدي را به دست آورد. امسال در بخش بهترين فيلم، «کلاس» ساخته لوران کانته که پس از کسب نخل طلاي کن، نامزد نهايي اسکار بهترين فيلم غيرانگليسي شد، سرشناس ترين اثر است. در اين بخش «مدت هاست تو را دوست دارم»، «دشمن شماره يک مردم»، «پاريس»، «سرافين»، «اولين روز مابقي زندگي ات» و «داستان يک کريسمس» حضور دارند. در بخش بهترين کارگرداني، «لوران کانته» (کلاس)، «آرانود دسپلچين»، «مارتين پروست» (سرافين)، «ژان فرانسوا ريچه» (دشمن شماره يک مردم) و «رمي بزانکن» (اولين روز مابقي زندگي ات) چشم به جايزه سزار دوخته اند. به گزارش ايسنا در بخش بهترين فيلم غيرانگليسي، «ال دورادو» ساخته «بولي لانرز»، «گامورا» ساخته «ماتيو گارونه»، «به سوي توحش» ساخته «شان پن»، «سکوت لورنا» ساخته برادران «داردن»، «خون به پا مي شود» ساخته «پل توماس اندرسون»، «دو عاشق» ساخته «جيمز گري» و انيميشن ضدجنگ «والس با بشير» ساخته «آري فولمن» حضور دارند. سي وچهارمين مراسم سالانه اعطاي جوايز سزار روز 27 فوريه در پاريس برگزار خواهد شد.

امير پوريا

اين عادت ديرينه برخي از دوستان منتقدم را نمي فهمم که هر گاه فيلم هاي يک دوره جشنواره بد و ضعيف و زير متوسط است و مثل دو دوره اخير، بهترين فيلم هايش هم با انتخاب هاي پنجم به بعد سال هاي پيش برابري نمي کند، همه ماجرا را از چشم مديريت سينما مي بينند و «فيلم هاي ضعيف سينماي ايران در جشنواره» را با «جشنواره ضعيف» يکي مي انگارند. واقعيت اين است که مجموعه فيلم هاي توليدي و جاري يک سال سينماي ايران آنقدرها هم حق انتخاب گسترده و چندگانه يي به اعضاي هر هيات انتخاب فرضي نمي دهد که بگوييم مثلاً تعدد فيلم هاي ضعيف بخش مسابقه يک سال، با راه دادن فيلم هاي ديگري به اين بخش، مي توانست از اين رو به آن رو شود و ناگهان قوت چندبرابري به مجموعه ببخشد. البته گاه حوادث عجيبي مثل راه نيافتن فيلم سرشار از ظرافتي چون «بوتيک» حميد نعمت الله يا فيلم نسبتاً قابل اعتناي «تنها دوبار زندگي مي کنيم» بهنام بهزادي به بخش مسابقه اصلي، با هيچ توجيه و استدلال متني و فرامتني قابل درک نيست، اما با راهيابي آنها هم جشنواره و هويت فرهنگي و سطح کيفي اش کم و بيش همان بود که بي حضور آنها. البته و با تمام اين بحث ها، ماجراي زيرسوال بردن مديريت فرهنگي بابت مشکلات آثار يک دوره جشنواره، يک تبصره مهم دارد که در انتها مطرح خواهم کرد.

اما شکل دوم يعني ادعا و فخرفروشي مديريت بابت تعدد فيلم هاي شاخص و معتبر يک دوره را هم مثل همان عادت منتقدان جشنواره، نمي توانم بفهمم. از بهرام بيضايي تا حميد نعمت الله، از اصغر فرهادي تا پرويز شهبازي، از سامان مقدم تا بهروز افخمي، هر کسي در کوره تنهايي خويش و در نسبت ميان هنرمند و همکارانش به خلق و تقويت و تنظيم اجزاي کارش مي نشيند و مديريت تنها مي تواند فراهم کننده بستر ساخت اين آثار يا مانعي براي شکل گيري و تکامل و بالندگي و نمايش عمومي شان باشد. تجربه سال هاي دهه 60 و فيلم هاي مختلف انقلابي، جنگي، عرفاني و بقيه عرصه هاي سفارش شده آن دوران نشان داده که مديريت حتي در تلاش براي تقويت تحميلي بنيه يک قالب يا يک نوع مشخص فيلمسازي هم نمي تواند کمکي به گشايش مجاري خلاقيت بکند. تا جايي که حتي مديران سينمايي همان دوران - سيد محمد بهشتي و عبدالله اسفندياري - از همان سال ها تا امروز، همواره دارند به ابتذال ناشي از نگاه دروغين فرمايشي در ميان فيلمسازان اشاره مي کنند. (منابع مبسوطش نزد بنده موجود است. خواستيد، تقديم مي کنم،) حتي در اين سال ها هم با تمام تلاش مديريت براي شکل گيري زيرژانر موهومي به نام «معناگرا» نيز اگر تک فيلم اثربخشي چون «خيلي دور، خيلي نزديک» ساخته شد، به طور کامل از رهيافت خودجوش و شخصي رضا ميرکريمي و باور دروني اش برمي آمد و نتيجه مراتب ً به فرموده نگاه رسمي نبود. پس در نهايت، اين واريز امتيازات فيلم هاي قابل توجه به حساب مديريت سينمايي يک دوران نيز با توجه به تصادفي بودن کار همزمان چندين فيلمساز خلاق، توجيه ناپذير به چشم مي آيد. مي ماند آن تبصره در خصوص تاکيد هميشگي منتقدان بر مقصرشناختن مديريت بابت ضعف اغلب فيلم هاي حاضر در جشنواره، اين انتقاد اگر به جاي بررسي جداگانه يکايک فيلم هاي ضعيف تر از حد انتظار، به ضعف هاي مشابه و مشترک يا خط و ربط کلي مشهود در فيلم ها وارد شود، بي ترديد مي تواند نوک پيکانش را به سوي مديريت و تفکر و سليقه جهت داده شده سينماي يک سال و محصولات حاضر در جشنواره فجر بگيرد. اگر امسال اين همه فيلمساز که در ماهيت و بينش فردي، به گواهي فيلم هاي پيشين و حرف هاي هميشگي شان روحيه يي انتقادي و معترض دارند، از بيضايي تا ميلاني تا ابوالحسن داودي تا سيروس الوند، فيلم هاي سينمايي يا تلويزيوني خود را با روايتي در نهايت مسالمت و بدون آن نگاه تيز ناقدانه شکل داده باشند يا انتقادشان را به جاي شرايط اجتماعي و مواضع رسمي، نثار بخش هاي جزيي و ديگر فضاي امروز و اينجا همچون مناسبات دروني اهل فرهنگ و سينما يا هر لايه ديگر کرده باشند، آنگاه انتقاد به مديريت نه بابت ضعف فيلم ها بلکه بابت ترويج تدريجي و رندانه نوعي نگاه توأم با خودزني به جاي انتقادي، روا و چه بسا واجب خواهد بود. آنچه خاصه بدان نيازمنديم همين تفکيک جنس و جهت اين انتقادات از يکديگر است. ميان آن نق زدن مداوم ما منتقدان از کمبود فيلم خوب که بايد به ضعف توان و خلاقيت فيلمسازان و فيلمنامه نويسان نسبت داده شود با انتقاداتي که «جريان»هاي نهان ولي حساب شده يي را در پس فيلم هاي ظاهراً نامرتبط يک دوره تشخيص و نشاني درست به مردم و اهل فرهنگ مي دهد، حتماً تفاوتي عظيم هست. amirpouria@gmail.com