کيوان مهرگان
k_mehregan83@yahoo.com
.jpg)
در بخش اول اين گفت وگو دکتر محمدرضا خاتمي عضو ارشد جبهه مشارکت به اتهاماتي که اين روزها به اصلاح طلبان وارد مي شود، پرداخت. در بخش پاياني اين گفت وگو دبيرکل سابق حزب مشارکت به پرسش هاي خبرنگار اعتماد از محدوديت ها و برنامه هاي اصلاح طلبان براي شرکت در انتخابات رياست جمهوري دهم پاسخ گفت.
---
-با توجه به فرصت و امکانات محدودي که براي اصلاح طلبان وجود دارد، نه شبکه تلويزيوني دارند، نه روزنامه و... که بتوانند با مردم سخن بگويند و حرف هاي خود را به مردم منتقل کنند، آيا زمان اين نرسيده است که اکنون، در دي ماه، تکليف آمدن يا نيامدن آقاي خاتمي مشخص شود؟
برداشت من اين است که مردم عادي و کوچه و بازار، دانشگاهيان، کارآفرينان، صنعتگران، سرمايه گذاران و... به دنبال يک منجي در کشور مي گردند به همين دليل من معتقد هستم عملکرد دولت بزرگ ترين تبليغ براي جريان اصلاحات است، به رغم تخريب هايي که انجام مي دهد، اما مشروط بر اين است که اصلاح طلبان چهره يي که مقبوليت لازم را داشته باشد و شناخته شده باشد به ميدان بياورند، به همين جهت از اين ديدگاه فکر نمي کنم زمان براي چهره هاي شناخته شده اصلاحات دير شود يعني اگر حتي از اول سال هم شروع به کار و فعاليت کنند اين زمان از دست نخواهد رفت.
-فضاي کشور کشش چنين انتظاري را دارد؟ با توجه به اينکه مردم از وضع موجود ناراضي اند و به دنبال مسيري مشخص هستند؟
اما از جنبه ديگر بله، براي کساني که کمتر شناخته شده اند و ديدگاه ها و چهره آنها شناخته شده نيست ممکن است زمان از دست برود. اين بد بودن ساختار سياسي در کشور ما است که اجازه کار حزبي و سازمان يافته تشکيلاتي را نمي دهد وگرنه اگر ما مي توانستيم مانند امريکا از دو سال قبل از انتخابات رقابت هاي درون جبهه يي را آغاز کنيم و سپس رقابت هاي بيروني را با جناح رقيب شروع کنيم بسيار خوب بود ولي اين هم يکي از ضعف هاي ساختار سياسي کشور ما است، ربطي به آقاي خاتمي و... ندارد. به هر حال ما به دليل ضعف و نقص اين ساختار سياسي بايد يکسري هزينه بپردازيم، از جمله اين هزينه ها ممکن است همين باشد که ما براي مدتي زمان را از دست مي دهيم. بديهي است که اگر از امروز کانديداي واحد تعيين شود و شروع به فعاليت کنيم بهتر از اين است که فردا اين اتفاق رخ دهد، اما همه چيز در دست خود ما نيست، وضعيت اجتماعي و سياسي ما اجازه چنين کاري را نمي دهد که ما در فرصت کافي بتوانيم به تصميم برسيم که البته اين مساله مختص اين انتخابات نيست. در تمام انتخابات گذشته هم مشکل زمان را داشته ايم و لزوماً ضعف ما نيست. بلکه ضعف ساختار سياسي کشور است که بايد به تدريج برطرف شود.
-با اين حال شما صلاح نمي دانيد که آقاي خاتمي در دي ماه نامزدي اعلام کنند؟
به من ربطي ندارد که آقاي خاتمي چه کار مي خواهند انجام دهند.
-نظر شما به عنوان يکي از اعضاي بلندپايه حزب مشارکت چيست؟
من علاقه ندارم در مورد اينکه آقاي خاتمي چه کار مي خواهند بکنند، اعلام نظر کنم.
اول به دليل نزديکي که با آقاي خاتمي دارم و مي دانم که در چه محذورات و معذوراتي هست بنابراين گمان مي کنم در شرايط حاضر کاري که آقاي خاتمي انجام مي دهد بهترين کار است. دوم اينکه من اگر چيزي بگويم، مثبت يا منفي همه احساس مي کنند که نظر آقاي خاتمي هم همين است در حالي که واقعاً اين طور نيست. من يک فرد سياسي هستم. آقاي خاتمي هم فردي سياسي است و ممکن است نظرات متفاوتي هم داشته باشيم به همين دليل در مورد اينکه آقاي خاتمي چه زماني حضور پيدا کند و آيا اصلاً حضور پيدا کند يا خير ترجيح مي دهم سکوت کنم تا ان شاءالله خود آقاي خاتمي در فرصت مناسب تصميم بگيرند.
- شما اشاره کرديد که عملکرد دولت به گونه يي بوده است که خود به خود به رسانه يي براي اصلاح طلبان تبديل شده است. از طرف ديگر برخي از منتقدان اصلاح طلبان معتقد هستند احمدي نژادي هراسي و ترساندن مردم از تکرار تجربه احمدي نژاد روش خوبي براي تبليغ اصلاحات نيست، آيا واقعاً چنين نظري درست است؟
عالم سياست، عالم رقابت است. اين انتظار بيجايي است که وقتي رقيب شما چيزي را خراب مي کند، شما به طور منطقي و البته با رعايت اخلاق آن را نقد نکنيد. سياست به همين معنا است، اگر انتظار داريد که همه چشم خود را به کژي ها و ناراستي ها ببندند پس سياست ورزي، رقابت و انتخابات چه معنايي مي تواند داشته باشد؟ زماني که رقابت وجود دارد شما حق نقد طرف مقابل را داريد، حق تبليغ خود را هم داريد. اتفاقاً احساس من اين است که در سه سال گذشته، اصلاح طلبان در مقايسه با رقباي راست آقاي احمدي نژاد نسبت به دولت آقاي احمدي نژاد بسيار اخلاقي تر و منصفانه تر برخورد کردند. ما در زمينه مسائل اقتصادي، سياسي و اجتماعي کوتاه نيامده ايم. نقد صريح، شفاف و روشن خود را در همه جا اعلام کرديم. ما يک سال به آقاي احمدي نژاد فرصت داديم و در آن مدت کوچک ترين انتقادي به دولتش انجام نداديم. البته در مورد مساله هسته يي موضع خاص خود را داشتيم و آن هم مساله ملي بود و شايد به تنهايي عملکرد دولت آقاي احمدي نژاد هم نبود. مجموعه دست اندرکاران اين امر اين کار را انجام مي دادند. عقيده داشتيم دولتي که به تازگي روي کار آمده و در سطح کلان ملي تجربه کار اجرايي ندارد، برنامه ريزي را نمي داند و نمي داند که ساختارهاي اداري کشور چگونه هستند. بايد جا بيفتد و کار کند و بعد نظر داد، بودجه سال اول را هم دادند و کسي ايرادي نگرفت. اما از سال دوم، ما حزب منتقد و حزب رقيب بوديم و اين حق ما بود و بقيه اصلاح طلبان هم در حد خود اين کار را انجام دادند. اما اصلاح طلبان چه امکاناتي دارند؟ شما اشاره کرديد با نداشتن رسانه، راديو، تلويزيون و... براي معرفي کانديدا دير نيست اين باور عمومي است. اصلاح طلبان چيزي در اختيار ندارند نه منبر دارند و نه تريبون، فقط چند روزنامه دارند که گاهي به آنها دستور داده مي شود، عکس چه کسي را بزنيد و عکس چه کسي را نزنيد. خود شما در روزنامه کار مي کنيد، چه محدوديت هايي در زدن مطالب، انتشار مطالب و نکات مختلف داريد، اين محدوديت ها يي است ما اصلاح طلبان داريم. همين امروز روزنامه هاي اصلاح طلبان را درآوريد و مشاهده کنيد تخريب دولت بيشتر از سوي چه کسي انجام مي شود،آيا اصلاح طلبان تخريب مي کنند يا رقباي داخلي آقاي احمدي نژاد که براي قدرت مي جنگند، تخريب مي کنند؟ وظيفه ماست که اين کار را انجام دهيم. نمي خواهم بگويم آنها کار درست يا نادرستي انجام مي دهند اما اين نعل وارونه زدن است. امروز دولت آقاي احمدي نژاد کاري کرده است که حتي برخي اعضاي دولت خود او با او موافق نيستند. امروز در روزنامه خواندم آقاي جهرمي به قم رفته و شروع به انتقاد کرده اند و طلاب در آنجا داد و بيداد به راه انداخته و گفته اند من آدم خودم هستم و امروز به عنوان وزير به اينجا نيامده ام. ما بايد دغدغه نان مردم را داشته باشيم پس درون خود دولت هم رقابت هايي انجام مي شود. مجلس، قوه قضائيه، سازمان بازرسي کل قوا، وزيري که به آنجا رفته مچ گيري و رسيدگي مي کند. اين دولت آقاي احمدي نژاد متاسفانه ناکارآمد است. در استان ها مسوولان دولتي را که مشاهده کنيد در سطوح مختلف همگي از روند اداره کشور تبري مي جويند. بعضي ها بيشتر احساس مسووليت و وظيفه کرده و اين مسائل را بيان مي کنند، بنابراين به جاي اينکه دولت ديگران را متهم به تخريب کند با راديو و تلويزيون عريض و طويلي که به صورت 24 ساعته در اختيار آقايان است و آنچنان تبليغ مي کند که کم کم در حال تبديل شدن به ضد تبليغ است، بايد جست وجو کند که چه کار کرده اند که اين مقدار انتقاد و اين همه ايراد به آنها وارد است. به نظر من امروز مردم ما به خوبي متوجه هستند و اصلاً احتياجي به تخريب ندارند، کارمند، کارگر، دانش آموز، خانم خانه دار و... وقتي سفره خود را در خانه باز مي کنند، در بيرون از خانه خريد مي کنند، در خيابان راه مي روند و... اين وضعيت ناهنجار را مشاهده مي کنند و اين کافي است که هرچه دوست دارند در دل خود بگويند و اگر قدرت آن را داشته باشند آن را بيان کنند احتياج به تبليغات ندارند. عملکرد دولت بهترين مورد است که مردم متوجه شوند ما در اين سه سال چقدر به بيراهه رفته ايم.
-بنابراين روش تبليغاتي شما احمدي نژاد هراسي نيست.
اتفاقاً اصلاح طلبان از اينکه جناح مقابل با يک کانديدا بيايد و آن هم آقاي احمدي نژاد باشد، استقبال مي کنند.
-چرا؟
تمام بحث من تا الان همين بود زيرا عملکرد دولت آقاي احمدي نژاد و مقايسه آن با عملکرد دولت اصلاحات بهترين برگ برنده اصلاح طلبان است. اگر يک نفر به غير از آقاي احمدي نژاد بيايد، ادعا مي کند منتقد بوده است و بايد از ابتدا تمام فرق ها بيان و برنامه ها و روش و منش مطرح شود. آقاي احمدي نژاد عملکرد خود را در وسط گذاشته است، اصلاح طلبان هم هشت سال عملکرد داشته اند. بسيار ساده است. من فکر مي کنم اين بهترين روش است که وجود دارد. اين انتخابات کل تبليغاتي که در اين هفت، هشت سال صورت گرفته را باطل خواهد کرد. اينکه مردم اصلاحات را نمي خواهند، اصلاحات مرد و... بهترين روش است. همه اصلاحات يک طرف، همه اصولگرايي که نمي توان گفت آنها اصولگرا هستند زيرا آنها اصلاً اصولگرا نيستند بلکه تمام اصول ها را زير پا گذاشته اند. طرف ديگر همه اصلاح طلبي يک طرف همه اقتدارطلبي هم طرف ديگر. تکليف را با هم روشن کنند اين يک رفراندوم مي شود.
-اگر دوپينگ داشته باشد چطور؟
خير اصول اصلاحات را گفتم. ما بايد اجازه داشته باشيم يک رقيب قوي وارد عرصه کنيم و از نظر سلامت انتخابات مقبولي برگزار شود ولي اگر دست و پاي ما را ببندند و انتخابات هم ناسالم برگزار شود از ابتدا تکليف ما با اين انتخابات روشن است.
-مي خواستم سوال بپرسم ولي شما تکليف را روشن کرديد و فرموديد در مورد آقاي خاتمي اظهارنظر نمي کنيد. من سوال ديگري ندارم. اگر بحثي نداريد. سپاسگزارم.