گروه اجتماعي، شبنم رحمتي؛ پس از اجراي طرح هاي امنيت اخلاقي و انضباط اجتماعي، فرماندهي انتظامي تهران بزرگ تصميم گرفته است مراسم مذهبي محرم و حرکت کاروان ها و هيات هاي عزاداري را طي اين ماه ساماندهي کرده و مراسم آييني محرم را از پيرايه هاي زائدي که طي سال هاي اخير بر آن بسته شده است مبرا کند.از جمله اين اقدامات ممنوعيت استفاده از آلات و ادوات موسيقي در دسته هاي عزاداري، ممنوعيت حمل شمايل منتسب به ائمه، ممنوعيت قمه زني و جلوگيري از حرکت کاروان هاي علم کشي در روزهاي سوم و هفتم شهادت امام سوم شيعيان است.سردار عزيزالله رجب زاده روز گذشته در نشست خبري در پاسخ به سوال خبرنگار اعتماد مبني بر اينکه چندين سال است که از سوي علما و مراجع نسبت به وجود ابزار و ادوات موسيقي در هيات ها هشدار داده مي شود اما وضعيت سال به سال بدتر مي شود، تدبير نيروي انتظامي در اين مورد چيست و آيا برخورد متقابل با اين هيات ها صورت خواهد گرفت يا نه، گفت؛ در وهله اول ما هم برخورد ارشادي را ترجيح مي دهيم اما اگر هيات ها بر استفاده از ابزار موسيقي مداومت داشته باشند پليس مجوز برپايي آن هيات را لغو خواهد کرد. وي همچنين تصريح کرد روساي هيات ها با پليس توافق کرده اند که از چنين ابزاري استفاده نکنند و بنابراين در صورت تخطي از اين موضوع آنها بايد جوابگو باشند. سردار رجب زاده روز گذشته اقدامات ويژه پليس براي بهتر برگزار شدن مراسم محرم را تبيين کرد و به ويژه از اجراي طرح «هميار محرم» خبر داد و گفت؛ امسال براي هر هيات مذهبي در تهران دو هميار محرم در نظر گرفته شده که اين افراد تحت ساماندهي، آموزش و توجيه کلانتري هاي محدوده خود قرار گرفتند. همياران محرم در طول دهه اول محرم در هشت هزار هيات مذهبي پايتخت با پليس همکاري خواهند داشت. به گفته فرمانده انتظامي تهران بزرگ در حال حاضر ستادي متشکل از سه کميته نظم، ايمني و امداد، کميته فرهنگي و تبليغات و کميته پشتيباني تشکيل شده است.طبق برنامه ريزي هاي انجام شده در کميته پشتيباني به جاي شمايل منتسب به ائمه اطهار(ع)، تصاوير شهداي هيات ها و تصاوير بين الحرمين تکثير و نصب مي شود. کميته هاي تشکيل شده در شوراي شهر نيز درخواست هاي مردم براي ايجاد ايستگاه هاي صلواتي و دادن نذورات را بررسي مي کنند.وي با اشاره به اجراي محدوديت هاي ترافيکي در سه روز آخر دهه اول ماه محرم، گفت؛ طرح هاي ترافيکي در محل هاي حرکت دسته هاي عزاداري تشديد خواهد شد و محدوديت هاي ترافيکي در اين محدوده ها اعمال مي شود. همچنين به گفته سردار رجب زاده ماموران پليس راهنمايي و رانندگي در زمان حرکت دسته هاي عزاداري در شب نيز حضور دارند و در تسهيل ترافيک مي کوشند. وي با تاکيد بر اينکه استفاده از آلات و ادوات موسيقي در عزاداري ها ممنوع است، اضافه کرد؛ حرکت کاروان علم کشي در سوم و هفتمين روز شهادت امام حسين (ع)، ممنوع بوده و همچنين پليس با عزاداراني که اقدام به قمه زني در محرم کنند، برخورد خواهد کرد.سردار رجب زاده ادامه داد؛ پليس در ايام محرم برخورد ارشادي با عزاداران حسيني خواهد داشت و تنها افرادي را که اقدام به قمه زني کنند، دستگير خواهد کرد.همچنين پليس براي جلوگيري از قمه زني در ايام ماه محرم تدابير ويژه يي انديشيده است. به نحوي که با شناسايي محلات و افرادي که اقدام به قمه زني در محرم مي کنند، تذکرات لازم را به افراد شناسايي شده داده است.به گفته رجب زاده در سال گذشته هيچ دستگيري درباره قمه زني در پايتخت انجام نشد و اين موضوع به اين معني است که کسي در ملاءعام اقدام به قمه زني نکرده است و شايد افرادي در خانه يا در باغات اقدام به قمه زني کرده باشند.علاوه بر ممنوعيت هاي فوق، زدن تکيه در معابري که باعث مسدود شدن راه شود، ممنوع است و همچنين ماموران از حرکت علم هايي که تمام عرض خيابان را بگيرد، جلوگيري مي کنند.

گروه اجتماعي؛ بر مبناي نتايج آخرين تحقيق انجام شده از سوي سازمان مديريت و برنامه ريزي استان مرکزي، 4/2 درصد از جمعيت يک ميليون و 400 هزار نفري اين استان اعتياد به مواد مخدر دارند. ايرج فيضي عضو هيات علمي جهاد دانشگاهي واحد تربيت معلم که در سال 86 درباره وضعيت سوءمصرف مواد مخدر در اين استان تحقيق کرده روز گذشته در نشست پژوهشي ستاد مبارزه با مواد مخدر با اعلام نتايج اين تحقيق گفت؛ «سال 1375، وزارت کشور بر مبناي آمار دستگيرشدگان اعلام کرد در هر 100 هزار نفر جمعيت استان مرکزي 261 نفر به مواد مخدر اعتياد دارند. اين رقم در سال 81 به 453 نفر در هر 100 هزار نفر افزايش يافته بود. اين افزايش سبب شد سازمان مديريت و برنامه ريزي استان تحقيق درباره جمعيت معتادان استان مرکزي را در اولويت پژوهش هاي خود قرار دهد. براي انجام اين تحقيق، 10 شهرستان آشتيان، اراک، تفرش، خمين، دليجان، ساوه، سربند، محلات، زرند و کميجان و در هر شهرستان، 40 خانواده انتخاب شدند که مجموع پاسخ دهندگان ما سه هزار و 999 نفر بودند. به گفته فيضي، جمعيت پاسخ دهندگان بين 15 تا 29 سال سن داشتند و از مجموع پاسخ دهندگان دو درصد (79 نفر) معتاد بودند که البته اين رقم بر مبناي تعداد دفعات مصرف مواد در طول روز به 4/2 درصد افزايش يافت و افرادي که ظرف يک روز بيش از 20 بار مصرف مواد مخدر داشتند 95 نفر بودند. اما نتايج کلي تحقيق نشان داده شش درصد از جمعيت پاسخ دهندگان، حداقل يک بار تجربه مصرف مواد مخدر داشته اند که 9/11 درصد از اين افراد مرد و 9/0درصد زن بوده اند. نتايج اين تحقيق همچنين نشان داده 2/8 درصد از پاسخ دهندگان، حداقل براي يک بار تجربه مصرف مشروبات الکلي داشته اند اما اين رقم در مصرف مواد مخدر کاهش يافته چنان که تعداد مصرف کنندگان ترياک براي بار اول به 5 درصد، حشيش به 1/2 درصد، شيره 8/1 درصد، سوخته ترياک 2/1 درصد، هروئين يک درصد، کراک 8/0 درصد، متادون 6/0 درصد و اکستازي 5/0 درصد کاهش يافته است. فيضي افزود؛ «در بررسي متغيرهاي مستقل و موثر بر مصرف ترياک در اين تحقيق متوجه شديم هر چه نظارت خانواده افزايش يافته، تجربه مصرف رو به کاهش گذاشته اما آلودگي محيط دوستان و حتي محيط بستگان مي تواند در گرايش فرد به مصرف موثر باشد. در عين حال زندگي در محله هاي آسيب زا و همچنين پايگاه اقتصادي- اجتماعي پايين مي تواند افراد را به سمت مصرف مواد مخدر سوق دهد.»وي رقم معتادان استان مرکزي نسبت به جمعيت اين استان را نگران کننده ندانست و گفت؛ «رقم نگران کننده نيست هر چند پايين بودن آمار معتادان نمي تواند مانع از نگراني ما بشود زيرا وجود حتي يک نفر معتاد هم باعث نگراني است.»

9/26 درصد پاسخ دهندگان در گروه سني 15 تا 18 سال، 6/42 درصد 19 تا 25 سال و 5/30 درصد در گروه سني 26 تا 29 سال قرار داشتند.

7/46 درصد از پاسخ دهندگان مرد و 3/53 درصد زن بودند.

5/63 درصد از پاسخ دهندگان مجرد و 5/36 درصد متاهل بودند.

3/44 درصد از پاسخ دهندگان در خانواده هاي چهار نفره، 37 درصد در خانواده هاي پنج تا شش نفره و 7/18 درصد در خانوار با بعد بالاي هفت نفر زندگي مي کردند.

6/85 درصد از پاسخ دهندگان در خانواده عادي (حضور والدين) و 4/14 درصد در خانواده ناقص (عدم حضور يکي از والدين) زندگي مي کردند.

63 درصد از پاسخ دهندگان شيوع مصرف مواد مخدر را در استان مرکزي بسيار نگران کننده دانسته اند.

6/61 درصد از پاسخ دهندگان اعلام کرده اند دسترسي به مواد مخدر در استان مرکزي بسيار آسان است.

6/84 درصد از پاسخ دهندگان قبل از 14سالگي، هشت درصد بين 14 تا 18سالگي و 4/7 درصد بالاي 19سالگي مصرف سيگار را آغاز کرده اند.

3/8 درصد از پاسخ دهندگان قبل از 14سالگي، 9/44 درصد بين 14 تا 18سالگي و 8/46 درصد بعد از 19سالگي مصرف مواد مخدر را آغاز کرده اند.

2/72 درصد از پاسخ دهندگان اعلام کرده اند با اطلاع خانواده سيگار مي کشند.

7/36 درصد از پاسخ دهندگان اعلام کرده اند با اطلاع خانواده مواد مخدر مصرف مي کنند.

4/1 درصد از پاسخ دهندگان 15 تا 18ساله، 8/6 درصد 19 تا 25 ساله و 7/8 درصد پاسخ دهندگان 26 تا 29 ساله تجربه مصرف مواد مخدر داشته اند.

2/7 درصد از پاسخ دهندگان در پايگاه اقتصادي- اجتماعي پايين، 1/5 درصد در پايگاه متوسط و 5/4 درصد در پايگاه اقتصادي- اجتماعي بالا تجربه مصرف مواد مخدر داشته اند.

9/4 درصد از اعضاي خانواده کامل و 3/12 درصد از اعضاي خانواده ناقص و از هم پاشيده تجربه مصرف مواد مخدر داشته اند.

1/4 درصد از پاسخ دهندگاني که اوقات زيادي را با خانواده مي گذراندند، 7/5 درصد که اوقات نسبي را با خانواده مي گذراندند و 7/11 درصد که اوقات کمي را با خانواده مي گذراندند تجربه مصرف مواد مخدر داشتند.

1/12 درصد از پاسخ دهندگاني که اوقات زيادي را با دوستان مي گذراندند، 9/5 درصد که اوقات نسبي را با دوستان مي گذراندند و 6/3 درصد که اوقات کمي را با دوستان مي گذراندند تجربه مصرف مواد مخدر داشتند.

6/2 درصد از پاسخ دهندگان که در محيط دوستانه سالم وقت مي گذراندند و 3/37 درصد از آنها که در محيط دوستانه آلوده وقت مي گذراندند تجربه مصرف مواد مخدر داشته اند.

7/24 درصد از پاسخ دهندگان در شرايط دينداري پايين و 6/2 درصد در شرايط دينداري بالا تجربه مصرف مواد مخدر داشته اند.

وزير آموزش و پرورش گفت؛ طرح حذف نمره با تصويب شوراي عالي آموزش و پرورش براي بعضي از دروس دوره راهنمايي و دبيرستان هم با فراهم شدن مقدماتش طراحي و اجرا خواهد شد.

عليرضا علي احمدي درخصوص خبر انحلال سازمان دانش آموزي گفت؛ سازمان دانش آموزي از تشکل ها و شوراهاي دانش آموزي زير نظر معاونت پرورشي است. نه تنها کسي جرات ندارد راجع به انحلال هرکدام از اينها صحبت کند يا تصميمي بگيرد، بلکه بايد روزبه روز تقويت شوند. وي ادامه داد؛ ممکن است جابه جايي ساختمان محل استقرار سازمان دانش آموزان در برنامه معاونت پرورشي باشد تا بتوانند يک جا متمرکز شوند و به فعاليت هايشان برسند ولي به هيچ وجه کسي اجازه ندارد در خصوص محدود کردن يا انحلال سازمان دانش آموزي صحبتي کند و تصميمي بگيرد.

به گزارش فارس وزير آموزش و پرورش درباره ارزشيابي توصيفي و تاثير آن بر روند کيفيت آموزشي مقاطع آموزش ابتدايي گفت؛ ما بايد در نظر بگيريم شخصيت دانش آموزان ابعاد مختلفي دارد و همه اين ابعاد را با نمره کمي صفر تا بيست نمي شود سنجيد در نتيجه ما شيوه ارزشيابي ترکيبي را بايد مدنظر قرار دهيم به گونه يي که آن بخش هايي از فعاليت هاي تعليم و تربيتي که با روش هاي کمي امکان سنجش آنها وجود ندارد با استفاده از شاخص هاي کيفي و روش ارزشيابي توصيفي مدنظر قرار گيرند.

وي ادامه داد؛ در حال حاضر ما در بخشي از مدارس ابتدايي مان اين کار را شروع کرديم و به مرور با تصويب شوراي عالي آموزش و پرورش براي همه دوره هاي ابتدايي تسري پيدا خواهد کرد و براي بعضي از دروس دوره راهنمايي و دبيرستان هم با فراهم شدن مقدماتش طراحي و اجرا خواهد شد.

گروه اجتماعي؛ قائم مقام سازمان نظام پزشکي کشور در نخستين نمايشگاه بين المللي صنعت بيمارستان از وجود 15 هزار تخت بيمارستاني با عمر بالاي 40 سال در کشور خبر داد.زالي در اين نمايشگاه که در کيش در حال برگزاري است، افزود؛ 60درصد بيمارستان هاي موجود در تهران هم قدمتي بالاي 35 سال دارند که همين مساله لزوم بازسازي بيمارستان ها را نشان مي دهد.به گفته او امروز نگاه به بيمارستان از آن حالت سنتي که به مريضخانه تعبير مي شد، تغيير کرده و بيمارستان خود به منزله يک واحد اجتماعي است که با دارا بودن بخش هاي درمان، پرستاري، مددکاري، بازتواني و... وظيفه برگرداندن بيماران به اجتماع را بر عهده دارد. اين در حالي است که امروزه بيمارستان هاي کشور که مرجع اصلي در حوزه بهداشت و درمان حساب مي شوند، از قدمت بالايي برخوردار هستند و امکان بازسازي و ترميم آنها به دليل برخي مسائل وجود ندارد.زالي از نامتناسب بودن ضريب اشغال تخت در کشور هم گفت؛ معدل اشغال تخت در کشور 60 درصد است يعني هنوز 40 درصد تخت هاي کشور خالي است. اين در حالي است که در برخي بخش ها با کمبود شديد تخت هاي بيمارستاني مواجه هستيم. قائم مقام سازمان نظام پزشکي ادامه داد؛ توزيع جغرافيايي تخت در کشور از آمايش نياز سلامت در گذشته تبعيت نکرده است و ناهمگوني نامناسب مراکز درماني باعث شده در برخي مراکز استان ها اشباع تخت هاي بيمارستاني و در برخي مناطق ديگر کمبود وجود داشته باشد.

سرشار معاون اقتصادي و سرمايه گذاري سازمان منطقه آزاد کيش نيز گفت؛ طبق آمار در امريکا، از هر هفت شغل يک شغل مربوط به حوزه سلامت است. در سال 2007 حدود چهار هزار و 500 ميليارد دلار در جهان بابت بهداشت و درمان هزينه و سرمايه گذاري شده است که از اين مقدار 2200 ميليارد دلار فقط در امريکا، 2000ميليارد دلار در کشورهاي پيشرفته و سهم حدود 175کشور ديگر فقط 300ميليارد دلار بوده است.وي افزود؛ ميزان واردات تجهيزات پزشکي در کشور 175برابر صادرات ما بوده است و بايد توجه بيشتري به ظرفيت ها داشته باشيم تا با خودکفايي، سهم واردات مان را از بازارهاي بهداشتي و پزشکي دنيا کاهش دهيم. ضعف ما در اين حوزه به پاشنه آشيل کشورمان تبديل شده است به گونه يي که در برخي موارد شاهد بوديم دست هاي پنهاني با انتقال داروهاي فاسد و تجهيزات پزشکي نامناسب، امنيت اجتماعي و سياسي جامعه را به مخاطره انداخته اند.

سرشار با اشاره به درآمد برخي از کشورها از توريسم سلامت گفت؛ فروش دارو در جهان در سال 2006، 600 ميليارد دلار و 9/271 ميليارد دلار سهم بخش صادرات بوده است. بالا بودن هزينه درمان در کشورهاي پيشرفته فرصت هاي زيادي را براي کشورهايي با پتانسيل بالا مثل ايران فراهم کرده و برخي از کشورهاي آسيايي مانند کره، مالزي و هندوستان در بخش توريسم سلامت توانسته اند سهم خوبي از بازار را به خود اختصاص دهند. در همان حال که هزينه جراحي قلب باز در امريکا 64هزار دلار است، اين رقم در کاستاريکا به 25هزار دلار و در هندوستان به 17هزار دلار مي رسد و مسلماً در صورت فراهم بودن امکانات، مردم بسياري از کشورهايي که هزينه هاي درمان در آن بالاست، به اين کشورها و ديگر کشورها که در توريسم درماني سرمايه گذاري کرده اند، مراجعه مي کنند.نخستين نمايشگاه بين المللي صنعت بيمارستان شامگاه سه شنبه سوم دي ماه در جزيره کيش آغاز به کار کرده و تا روز جمعه شش دي ماه به کار خود ادامه مي دهد.

در اين نمايشگاه که در فضايي به وسعت 10هزار مترمربع در محل دائمي نمايشگاه هاي بين المللي کيش برگزار شده، آخرين توليدات، دستاوردها، تجهيزات و ملزومات پزشکي و بيمارستاني به نمايش درآمده است.91 شرکت داخلي و 64 شرکت خارجي محصولات و خدمات پزشکي و بيمارستاني خود را در اين چهار روز در معرض نمايش خواهند گذاشت.

کنگره سالانه مديريت بيمارستان نيز در حاشيه اين نمايشگاه بين المللي برگزار مي شود.

اين مساله که در نزديکي گسل شهرک سازي و زندگي آيا منطقي و ايمن است يا نه، هنوز بحث محافل تخصصي است. شايد اين يکي از مهم ترين درس هايي باشد که بايد از زلزله بم مي گرفتيم، که ظاهراً نگرفته ايم. پهنه گسل بم و منطقه پيراموني آن به ويژه در سوي فراديواره گسل بم، متحمل بيشترين تخريب در جريان زمين لرزه 1382 بم شد. به هر حال به نظر مي رسد هنوز مساله حريم گسل فعال در کشور ما جدي نيست. بعضي با استناد به برخي ساختمان ها در نزديکي گسل هاي زمين لرزه يي که پس از زلزله هاي مهم نظير منجيل، ايزميت، نورت ريج و... و رخداد گسل زمين لرزه يي سالم مانده اند، يا اين مساله که در نزديکي گسل نوع حرکت هاي شديد زمين با مناطق دور از گسل متفاوت است، معتقدند با طراحي هاي متفاوت مي توان ساختمان مقاوم ساخت. به اين ترتيب بعضي افراد در اصل موضوع تشکيک مي کنند. به هر حال مي توان در بدترين شرايط ساختمان يا تاسيساتي ساخت که در مقابل شديدترين زلزله ها مقاوم باشند. ولي آيا اين شرايط ويژه را- با کاربرد فناوري هاي ويژه و بسيار پرهزينه - مي توان در ساخت و ساز معمول و زندگي عادي مردم و توسعه شهرها و حاشيه آنها نيز رعايت کرد؟ با طرح اين مباحث مي توان براي دادن مجوز به ساخت و ساز روي گسل هاي فعال حجت گرفت؟ در محدوده گسل هاي فعال احتمال حرکت هاي شديد زمين بيشتر است و علاوه بر آن احتمال گسيختگي مستقيم هم وجود دارد. تجربه زمين لرزه بم نشان داد در بخش شرقي شهر بم و در محدوده نزديک تر به گسل، تلفات و خسارت شديدتر بود. نبايد اصل قضيه را زير سوال ببريم. حريم گسل يک واقعيت است و مساله به نحوي جدي است که در ايالات متحده قانوني به نام اي-پي اکت (به نام يک سناتور امريکايي، آلکوئيست پريولو، که متخصص زمين شناس بود و قانون حريم گسل را از سناي امريکا گذراند) براي همين مساله تدوين شده و اجرا مي شود.

هر چقدر مساله اقتصادي و قيمت زمين در شمال شهرهاي تهران و تبريز توجيه گر ادامه ساخت و سازهاي خطرناک در حريم گسل هاي فعال در اين نواحي باشد، اما نبايد در قبال اين موضوع -لااقل با طرح مباحث علمي- کوتاه آمد. بايد اهميت حياتي اين مساله را همواره گوشزد کرد.

تلاش همه جانبه براي پيش بيني زلزله

زلزله بم زمين لرزه يي بود که چند پيش لرزه داشت. اما چرا با وجود اين پيش لرزه ها امکان پيش بيني زلزله اصلي وجود نداشت؟ شايد زلزله مهيب بم بايد اتفاق مي افتاد تا تلاش هايي به صورت تاسيس مرکزهاي پژوهشي در دانشگاه ها و پژوهشگاه ها و سازمان هاي پژوهشي کشور براي پيش بيني زلزله آغاز شود. رخداد زلزله هاي کوچک تا متوسط توجه خاص متخصصان را به زلزله هاي مهم و احتمال زلزله خيزي در نواحي با پتانسيل بالاي رخداد لرزه يي بر انگيخته است. از سوي ديگر بعضي از فيزيکدان ها به اهميت پديده هاي نجومي کيهاني و آب و هواشناختي- نظير دوره هاي خشکسالي و ترسالي مهم- و رابطه احتمالي آنها با رخدادهاي زمين لرزه باور دارند. حتي تغييرات مهم آب و هوا شناختي و پديده هايي نظير خورشيدگرفتگي و ماه گرفتگي را از اتفاقاتي مي دانند که مي توان در پي آن رخداد زلزله هاي متوسط تا شديد را در نقاط مختلف زمين دنبال کرد. از سوي ديگر در چند سال اخير اهميت ابرها و تغييرات آنها در تعيين مکان رخداد زلزله هاي شديد مورد توجه گروهي از فيزيکدانان و متخصصان آب و هواشناسي بوده است. آنچه پيش يابي تعييني و قطعي را تاکنون ناممکن ساخته، در دسترس نبودن تمامي اين شواهد و رخدادها و امکان ناپذير بودن مدل سازي با عدم قطعيت کم بوده است. به هر حال، لزوم بررسي هاي بيشتر در چنين زمينه هايي حس مي شود چرا که به هر حال بعضي رابطه ها بين پديده هاي فيزيکي در زمين ديده شده است. آنچه به عنوان دستاورد بشر قابل طرح است پيش يابي احتمالي رخداد زلزله بر اساس آنومالي هاي ياد شده است. هم اکنون رصد چنين آنومالي هايي ادامه دارد.

ہ معاون پژوهشگاه زلزله شناسي و رئيس مرکز پيش بيني زلزله

مهدي زارع*