.jpg)
گروه اقتصادي؛ وزير نيرو که براي ارائه گزارشي از وضعيت آب کشور روز گذشته در جلسه علني مجلس حاضر شد ضمن هشدار نسبت به کاهش آب پشت سدها از نمايندگان خواست از انتقال آب بين حوضه يي حمايت کنند. پرويز فتاح درباره دليل آن، اين گونه گفت؛ به دليل پراکندگي بارش در کشور يک جاي کشور کم آب و جاي ديگر پرآب است و آب در جايي قرار گرفته است که بايد براي دستيابي به آن ارتفاعات و مسائلي را پشت سر بگذاريم تا بتوانيم آب را به جاهاي پست منتقل کنيم، از اين رو انتقال آب حوضه يي لازم است و ما بيشتر موارد را در حال مطالعه داريم.
او درباره وضعيت حوضه آب کارون گفت؛ تمام طرح هاي ما فعلاً مطالعاتي است و ما طرح انتقال از حوضه کارون به جاي ديگر را در رديف بودجه نداريم چون مطالعات تمام نشده است ولي اگر تمام شود حتماً با هماهنگي مجلس و دولت در صورت صلاحديد وزارت نيرو اين اقدام را انجام خواهد داد.
او در بخشي از گزارش 18 صفحه يي اش به مجلس بحث 5/26 درصد هدر رفت آب در شهر را مطرح و اظهار کرد؛ بايد براي هدر رفت آب چاره يي اساسي بينديشيم. آبي که با هزينه بالا تامين مي شود متاسفانه در کانال هاي آب شهري هدر مي رود و عدد 5/26 درصد رقم بسيار بالايي است و اين در واقع هزينه ها و سرمايه هاي ما است که در جلوي چشمان ما هدر مي رود و راه حل اصلاح شبکه هاي آب شهري و روستايي است و ما حتماً بايد در اين زمينه در بودجه اعتباري را لحاظ کنيم اما از قديم نظر مجلس و دولت اين بوده است که دولت يک بار بايد اين هزينه را انجام دهد.
وزير نيرو همچنين در اين گزارش به وضعيت خشکسالي و بارش ها اشاره کرد و با بيان اينکه در سال آبي 87-86 که در آخر شهريور به پايان رسيد، بارندگي متوسط سالانه به 138 ميلي متر کاهش پيدا کرد، متذکر شد؛ اثرات اين کاهش را در همه جاي کشور در عرصه توليد کشاورزي، تامين آب شرب و آب صنعت احساس کرديم.
او درباره توزيع اعتبارات خشکسالي نيز خاطرنشان کرد؛ از مجموع مصوباتي که مجلس داشته است، 450 ميليارد تومان در اختيار وزارت نيرو قرار گرفت که اين معادل 9 درصد اعتبارات مربوط به خشکسالي بوده که با توجه به اثرات و وسعت خشکسالي بين 30 استان توزيع شد و اين عدد در رابطه با مسووليتي که وزارت نيرو در اين عرصه داشته، قابل توجه نبوده است.
وزير نيرو در ادامه ارائه گزارش از وضعيت آب در جلسه علني نمايندگان با اشاره به اينکه در حال حاضر با افقي که پيش رو داريم، در زمستان و بهار سال آينده با هماهنگي که با هواشناسي به عمل آمده، در حالت نا اطميناني قرار گرفته ايم، تصريح کرد؛ از يکسو پيش بيني ها بر ادامه خشکسالي است، به ويژه در حوزه کارون بزرگ که اين پيش بيني از طرف هواشناسي صورت گرفته و فکر مي کنيم که با آن خشکسالي پيش بيني شده با توجه به تجربه مان، وضعيت بسيار حساسي را براي سال آينده پيش رو خواهيم داشت.
وزير نيرو افزود؛ مجموع سدهايي که در کشور تاکنون به بهره برداري رسيده است، سال گذشته در همين زمان 17 ميليارد متر مکعب آب داشته اند و امروز به 13 ميليارد متر مکعب کاهش پيدا کرده و بارندگي هاي اخير متاسفانه چاره ساز نبوده است تا بتواند کمبود ما را جبران کند.
فتاح به طور نمونه به چند سد اشاره کرد و يادآور شد؛ سد کارون 3، سد برقابي دو هزار مگاواتي است و امروز ورودي سد 92 متر مکعب در ثانيه است. حجم کارون 3 امروز 1/5 ميليارد متر مکعب است و سال قبل 1/85 ميليارد متر مکعب بوده است. ورودي سد شهيد عباسپور نيز که براي آب و برق کشور حساس است، امروز 63 متر مکعب است، در حالي که ورودي آن در سال قبل 330 متر مکعب بوده است که کمتر از 20 درصد ورودي اين سد در سال گذشته است.
او افزود؛ حجم مخزن سد شهيد عباسپور هم در حال حاضر 820 ميليون متر مکعب است و سال قبل يک ميليارد و 350 ميليون متر مکعب بوده است. ورودي کرخه به عنوان بزرگ ترين مخزن آبي کشور هم امروز 45 متر مکعب و سال قبل 95 متر مکعب بوده که حجم آن به کمتر از حدود 50 درصد نسبت به سال گذشته رسيده است. حجم کرخه نيز امروز يک ميليارد و 270 ميليون متر مکعب است، اما سال قبل بالاي دو ميليارد متر مکعب بوده است.
وزير نيرو تصريح کرد؛ سد لار که براي تهران بسيار حساس و تعيين کننده است، شرايط بدتري دارد و ورودي آن امروز پنج متر مکعب و سال قبل نيز حدوداً همين ميزان بوده است، در حالي که حجم سد لار امروز 13 ميليون متر مکعب است و سال گذشته 70 ميليون متر مکعب بوده و کاهش بسياري داشته است. ورودي سد اميرکبير هم که براي تامين آب تهران مهم است، 3/5 متر مکعب برثانيه است و سال گذشته 7/5 متر مکعب بوده که حجم اين سد امروز 100 ميليون متر مکعب و سال قبل 120 ميليون متر مکعب بوده است.
فتاح به سد درودزن که براي تامين آب شهر شيراز بسيار مهم است، اشاره کرد که ورودي آن امروز پنج متر مکعب است و سال گذشته 17 متر مکعب بوده است. همچنين حجم سد درودزن نيز امروز 330 ميليون متر مکعب است، در حالي که سال گذشته 413 ميليون متر مکعب بوده است. سد زاينده رود نيز که براي تامين آب شهرهاي اصفهان و يزد به عنوان منطقه مرکزي کشور بسيار حائز اهميت است، ورودي 10 متر مکعب داشته و سال 86، 17 متر مکعب بوده و حجم سد زاينده رود سال گذشته، 650 ميليون متر مکعب بوده در حالي که امسال 290 ميليون متر مکعب شده است.
وزير نيرو ورودي سد سفيدرود را 25 متر مکعب اعلام کرد و با بيان اينکه ورودي اين سد در سال 86 ، 55 متر مکعب بوده است، خاطرنشان کرد؛ حجم مخزن سد سفيدرود که براي منطقه گيلان بسيار حائز اهميت است، 160 ميليون متر مکعب است، در حالي که سال گذشته 280 ميليون متر مکعب بوده است. وي با بيان اينکه اين آمارها نمونه يي از آمارها بوده است، اما مابقي سدها نيز با همين شرايط روبه رو هستند، اظهار کرد؛ ما به دولت پيشنهاد کرده ايم که براي حل اين مشکلات، ستاد خشکسالي همچنان کار خود را ادامه داده و تشکيل جلسه دهد، تا مافات آبي که متاسفانه نمي توانيم به کشاورزي پاييزه، زمستانه و بهاره در برخي مناطق اختصاص دهيم، جبران شود و حتماً بايد پيشنهاد جبراني به مجلس شوراي اسلامي همچون سال 87 ارائه شود.
فتاح در ادامه با بيان اينکه سالانه حدود 54 ميليارد متر مکعب از آب مصرف شده در کشور از آب زيرزميني است، گفت؛ برآورد مي کنيم ذخاير آب زيرزميني ما که ذخاير استراتژيک بسيار مهم و حساس هستند، بالغ بر 500 ميليارد متر مکعب باشد.
وي خطاب به نمايندگان با اشاره به اينکه پهنه کشور به 609 نوع دشت از نظر آب تقسيم شده است، اظهار کرد؛ از اين تعداد دشت 230 مورد با کمبود آب زيرزميني و افت سطح آب روبه رو شده اند و در برخي مواقع متاسفانه شاهد فرو نشست زمين هستيم که اين امر براي برخي از دشت ها ما سالانه بالغ بر 10 تا 20 سانتيمتر را ثبت کرده ايم.
وزير نيرو افزود؛ چنانچه اين فرونشست به همين روال ادامه يابد، ذخاير آب زيرزميني چون سدهاي ما با رسوب پر مي شوند. حجم مخازن سدهاي زيرزميني يا منابع آب زيرزميني ما مي تواند سال به سال کاهش پيدا کند و متاسفانه نسل هاي آينده با مشکل بسيار اساسي روبه رو شوند.
وي افزود؛ الزام برنامه توسعه اين بوده است که ما هر سال بتوانيم بخشي از اين افت را جبران کنيم که مقداري سخت گيري چون بستن چاه و گرفتن چاه هاي غيرمجاز و محدود کردن آب چاه ها به پروانه و آبي که تخصيص يافته است نياز دارد، البته درست است که مسائل اجتماعي را در پي دارد، ولي ما حتماً هماهنگي و همکاري نمايندگان را نيازمند هستيم.
فتاح به نامه يي که دو سال پيش به مقام معظم رهبري نوشته بود، اشاره کرد و يادآور شد؛ ايشان در اين زمينه دستور بسيار صريح و روشني را مبني بر استفاده از اين ذخاير استراتژيک طبق قوانين و مقررات ملي و کشوري ارائه کردند.
وي در مورد سدها با بيان اينکه مخازني که تاکنون توانسته ايم ايجاد کنيم، به 34 ميليارد متر مکعب رسيده است، خاطرنشان کرد؛ در حال حاضر در حال ساخت 93 سد همزمان هستيم که در لايحه بودجه نيز رديف اعتباري دارند، بنابراين با ساخت اين سدها 24 ميليارد متر مکعب به ذخاير مخازن آب کشور اضافه کرده ايم.
وزير نيرو خطاب به نمايندگان تصريح کرد؛ در حال مطالعه 178 سد به طور همزمان هستيم که برخي از آنها در مطالعه فاز اول، برخي در فاز دوم و برخي ها نيز در رديف اخذ ماده 32 هستند که احداث آنها براي کشور لازم است و فکر مي کنيم در افق 10 تا 15 ساله بايد اين منابع آبي و روان آب ها مهار شوند.
در زمينه برقابي بايد بگوييم هفت هزار و 400 مگاوات ظرفيت برقابي در کشور است که 10 درصد انرژي برق کشور را از اينها در سال هاي 85 و 86 گرفته ايم و در حال حاضر حدود شش هزار مگاوات در دست احداث داريم و مجموعاًٌ ظرفيت برقابي کشور را 26 هزار مگاوات مطالعه و برآورد کرده ايم که اميدواريم به اين هدف بسيار مهم و استراتژيک برسيم و کمتر به منابع انرژي هاي فسيلي متکي باشيم.
وي درخصوص آب هاي مرزي گفت؛ 28 رودخانه بزرگ مرزي و مشترک داريم و با رويکردي که شوراي امنيت ملي، مجلس و دولت داشتند اقداماتي را انجام مي دهيم به طوري که اخيراً سد بزرگ و حساس خودآفرين در شمال غرب کشور روي ارس را توانستيم آبگيري کنيم و سد استراتژيک و بسيار مهم «چارمينه 4» آماده آبگيري در زابل است و در بقيه موارد اميدواريم با حمايت مجلس و دولت بتوانيم از حقوق مسلم کشور به درستي استفاده و ضمن آن تلاش کنيم پروتکل هاي بين المللي و حساسيت همسايه را مدنظر داشته باشيم.
وي يکي از مهم ترين مسائل را حفظ کيفيت به ويژه آب شرب و محيط زيست رودخانه ها عنوان کرد و گفت؛ با وزارت جهاد کشاورزي، بهداشت و درمان و سازمان محيط زيست هماهنگي جدي و نزديک داريم. در بعضي جاها عنوان مي شود که آب نيتراتي و آلوده شده است، پساب کارخانجات براي ما الان تعيين کننده است و ما الزامات و سختگيري در اين باره را حتماً لازم داريم و الا منابع آب موجود درياچه ها و رودخانه ها حتماً در معرض تهديد جدي قرار مي گيرد.
وي با اشاره به اينکه در حال حاضر فروش آب تقريباً يک سوم قيمتي است که براي دولت تمام شده است، گفت؛ شرکت هاي آب و فاضلاب متاسفانه با زيان انباشته يي روبه رو هستند که در طرح تحول اقتصادي ما موضوع قيمت آب را مثل برق لحاظ کرده ايم.
وزير نيرو گفت؛ شايد اصلي ترين بحث ها در شرايط کنوني قيمت تمام شده آب است که ما در روستاها در هر متر مکعب آب به 250 تومان رسيديم و در شهرها اين عدد 150 تومان به ازاي هر متر مکعب آب است که ما در حال حاضر به طور متوسط در شهرها آب را 60 تومان و در روستاها کمتر از 40 تومان مي فروشيم و اميدواريم اين نقيصه بزرگ ملي براي صنعت آب و فاضلاب کشور برطرف شود. وزير نيرو درباره اعتبارات اظهار کرد؛ اعتبارات بخش آب و آب و فاضلاب کشور در مجموع امروز 31 هزار ميليارد ريال است يا 3 هزار و 100 ميليارد تومان است که توزيع آن به اين صورت است که در سال87 ، 1300 ميليارد تومان در بخش سد و شبکه، 550 ميليارد تومان در بخش آبرساني، 410 ميليارد تومان براي مهار آب هاي مرزي مشترک و 220 ميليارد تومان براي احداث نيروگاه هاي برقابي هزينه و 480 ميليارد تومان براي احداث سامانه هاي پساب و فاضلاب و 1200 ميليارد تومان براي بهبود بهره وري و حفاظت از منابع آب زيرزميني اختصاص داده شده است. وي اعتبار مورد نياز براي پاسخگويي به روند اجرايي و نياز اجتماعي و اقتصادي کشور را سه برابر ارقام فعلي عنوان کرد.