چهارشنبه، 20 آذر 1387 - شماره 1841
   
 
صفحه نخست :: روزنامه :: اقتصاد
رئيس جمهوري خودرو صددرصد ايراني سايپا را رونمايي مي کند
دست هاي ايتاليا، آلمان و کره در کار است


عليرضا بهداد

«طراحي بدنه توسط ايتاليا، ساخت موتور در آلمان، سيستم تعليق و ترمز با همکاري کره، پلت فورم برگرفته از پرايد و ريو، نام؛ خودرو صد درصد ايراني.»

«مينياتور» نام دومين خودرو ملي کشورمان است که مهرداد بذرپاش مديرعامل سايپا آن را خودرويي صددرصد ايراني دانسته و در تبليغاتي که طي چند شب گذشته از سيماي جمهوري اسلامي ايران پخش شده اين خودرو را حاصل فعاليتي 14 ماهه در دولت نهم به مردم معرفي کرده است. اما آيا واقعاً چنين است؟

اواخر سال 79 بود که با جدي شدن ساخت خودرو ملي سمند، سايپا نيز به فکر افتاد تا چنين پروژه يي را در اين شرکت تعريف کند. ايران خودرو نيز همزمان با سمند پروژه «پيکان جديد» را آغاز کرد تا افرادي همچون حميدرضا کاتوزيان، رئيس فعلي کميسيون انرژي مجلس که آن زمان يکي از مديران ايران خودرو بود، به طور مستقيم با اين پروژه درگير شوند. اما چيزي نگذشت که با برکناري منوچهر غروي از ايران خودرو و روي کار آمدن منوچهر منطقي پروژه پيکان جديد متوقف شد چرا که مديريت جديد اين شرکت اعتقاد چنداني به ادامه اين پروژه نداشت. با امضاي قرارداد ال- 90 در سال 1383، دو شرکت ايران خودرو و سايپا پروژه هاي ملي سازي را کنار گذاشتند. به اعتقاد آنها خودروسازان بايد به دنبال سرمايه گذاري مشترک و خودروهاي چندمليتي مي رفتند، چرا که ديگر پروژه ملي سازي در صنعت خودرو معناي اصلي خود را از دست داده بود.

اما با روي کار آمدن دولت نهم ورق برگشت. همکاري هاي صنعتي با خارجي ها مورد بازنگري قرار گرفت و پروژه ال- 90 متوقف شد. بذرپاش به عنوان نماينده سازمان تامين اجتماعي در اسفند 85 به عضويت هيات مديره پارس خودرو درآمد و چيزي نگذشت که مديرعامل اين شرکت شد.

حضور بذرپاش در پارس خودرو زياد به طول نينجاميد و او پس از چند ماه فعاليت در اين شرکت با رفتن احمد قلعه باني به سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران به مديرعاملي سايپا منصوب شد تا پرونده خاک خورده خودرو ملي سايپا از قفسه کتابخانه هاي اين شرکت بيرون آورده شود.

«مينياتور» خودرويي است که بنابر وعده مديرعامل سايپا با قيمتي زير 10ميليون تومان به بازار عرضه خواهد شد. اين درحالي است که مدني، رئيس شرکت سازه گستر سايپا عرضه آن را با اين قيمت بعيد دانسته تا از سوي بذرپاش به خاطر اين اظهارنظر مورد توبيخ قرار گيرد. آنچنان که سايپا اعلام کرده موتور انژکتوري اين خودرو استاندارد يورو سه را داشته و براي اقشار متوسط و کم درآمد جامعه ساخته شده و تنها خودرويي است که مي توان لقب ساخت ايران را به آن داد. اين در حالي است که طراحي بدنه مينياتور توسط گروهي از طراحان ايتاليايي صورت گرفته و موتور آن نيز به شرکت آلماني FEV سفارش داده شده است. موتور اين خودرو در واقع همان موتور پرايد است که آلماني ها حجم آن را افزايش داده اند تا به قدرتش افزوده شود. اين موتور 1500 سي سي حجم دارد و قدرتي معادل 80 اسب بخار را ايجاد مي کند. سيستم تعليق و ترمز نيز با الهام از خودرو کره يي ريو ساخته شده و حتي نمونه سازي آن نيز در کره جنوبي صورت گرفته است. پلت فورم اين خودرو نيز الهام گرفته از پرايد و ريو است. به عبارت ديگر پلت فورم اين خودرو (به هر آنچه از خودرو که ديده نمي شود پلت فورم مي گويند) همچون خودرو پژو آردي ارتقا داده شده است. اين در حالي است که سايپا مدعي شده پلت فورم جديدي ساخته و مينياتور را روي آن سوار کرده است.

رئيس مرکز مطالعات و برنامه ريزي استراتژيک سايپا درباره اين خودرو مي گويد؛ مينياتور تنها خودرويي است که مي توان لقب ساخت ايران را به آن داد. وي به سمند ايران خودرو کنايه زده و گفته سمند روي پلت فورم پژو 405 ساخته شده تا بدين صورت عنوان کند «ساخت ايران» شايسته خودرو ملي سمند نيست.

قرار بود اين خودرو بهمن ماه رونمايي شود که به يکباره اواخر آذرماه براي چنين اقدامي انتخاب شد.

منابع آگاه مي گويند دليل اين رونمايي زودهنگام انتقال مهرداد بذرپاش از سايپا به وزارت کشور است. اين در حالي است که او چندي پيش اعلام کرده بود «دو سال دنبال سياست رفتيم اما چيزي نيافتيم.»

از طرفي منوچهر منطقي مديرعامل ايران خودرو نيز از رونمايي خودرو X12 با قيمت 10ميليون تومان از دهه فجر خبر داده اما از جزئيات آن چيزي نگفته است. X12 همان پيکان جديد است که ايران خودرو پس از سال ها همچون سايپا پرونده خاک خورده آن را به جريان انداخته است. وي در گفت وگوي اخير خود با خبرنگاران همچنين انتقاد شديد به بذرپاش وارد کرده و اقدام اخير وي را در رونمايي يا «فيس ليفت» تندر 90 اقدامي غيرحرفه يي خوانده است. منطقي که اين روزها با نگاهي دقيق تر اقدامات سايپا را دنبال مي کند، افزود؛ وقتي قرار است خودرويي 18ماه بعد به توليد برسد از رونمايي زودهنگام فيس ليفت آن نمي توان به عنوان اقدامي حرفه يي ياد کرد. محمود احمدي نژاد روز شنبه با حضور در سالن اجلاس سران بدون آنکه در سايپا حضور يابد از خودروي ملي اين شرکت رونمايي مي کند، هرچند اين پروژه صنعتي در دوره خاتمي تعريف اما به دليل نداشتن توجيه اقتصادي نيمه کاره رها شد. رئيس جمهوري از مينياتور پرده برداري مي کند تا به دولتمردان گذشته اين نکته را يادآوري کند کاري را که آنها غيراقتصادي مي دانستند دولت نهم اقتصادي کرد. مينياتور که سايپا از آن به عنوان خودرو صد درصد ايراني ياد کرده در واقع همان پرايدي است که فورد در سال 1988 پلت فورمش را به کيا موتورز کره داد تا اين شرکت چند سال بعد آن را در اختيار سايپا قرار دهد. مينياتور در واقع همان ميراث فورد امريکا است.
تا شش سال ديگر
صادرات نفت خام ايران 25 درصد کاهش مي يابد


گروه اقتصادي؛ ايران تا چند سال ديگر قادر است نفت صادر کند؟طيف جواب به اين سوال -بسته به پاسخ دهنده آن- بسيار متفاوت است و در برخي از مواقع 180 درجه با يکديگر اختلاف دارد. برخي از پاسخ دهندگان مانند وزير نفت معتقدند ايران تا 100 سال ديگر نفت صادراتي دارد. البته منظور ايشان به ذخاير موجود است نه قدرت صادراتي. و بعضي ديگر مانند دانيل يرگين - نويسنده کتاب مشهور جايزه -يا موسسه «فاکت» توان بالقوه صادرات نفت ايران را با توجه به وضعيت موجود نه تا 100 سال ديگر بلکه نهايتاً تا 11 سال ديگر مي دانند.

موسسه «فاکت» که يک منبع ثانويه براي سازمان اوپک هم محسوب مي شود، در گزارش ديروز خود پيش بيني کرد توليد نفت ايران تا سال 2015 حدود 25 درصد کاهش مي يابد. اين کاهش توليد بدون شک با توجه به نياز داخلي کشور، ميزان صادرات را به شدت کاهش مي دهد.

به گزارش خبرگزاري بلومبرگ، اين موسسه که دفتر مرکزي آن در سنگاپور است برآورد کرده است توليد نفت خام ايران از چهار ميليون و 20 هزار بشکه در روز سال گذشته ميلادي به سه ميليون بشکه در سال 2015 کاهش خواهد يافت. کاهش توليد نفت ايران که بنابر گزارش موسسه فاکت ناشي از فقدان سرمايه گذاري، فناوري قديمي و کهنه و تحريم نفتي است، روي صادرات نفتي ايران موثر واقع خواهد شد و آن را کاهش خواهد داد. ميزان کاهش صادرات نفت خام ايران به تقاضاي مورد نياز داخلي برمي گردد. در حال حاضر ميزان نفت خام مورد نياز کشور براي پالايشگاه ها حدود يک و نيم ميليون بشکه در روز است که در صورت ثابت ماندن اين نياز تا سال 2015، صادرات نفت خام ايران از دو ميليون و 200 هزار بشکه در روز به روزانه 5/1 ميليون بشکه کاهش خواهد يافت، تازه اين هم در صورتي است که نرخ بازيافت ميادين نفتي ايران تنزل نيابد و ايران قادر باشد نرخ بازيافت را ثابت نگه دارد. از نگاه کارشناسان با توجه به مشکلات موجود و با توجه به پيري ميادين نفتي ايران در صورتي که سالانه سرمايه گذاري مناسبي در اين ميادين صورت نگيرد، توليد نفت خام ايران سالانه 200 هزار بشکه کاهش مي يابد. با توجه به اين موارد و همچنين توسعه پالايشگاه هاي کشور که پيش بيني شده 800 هزار تا يک ميليون بشکه به ظرفيت پالايشگاه ها افزوده شود، خبرگزاري بلومبرگ پيش بيني کرد صادرات نفت خام ايران در سال 2015 به يک ميليون بشکه در روز خواهد رسيد.

100 سال ديگر هم نفت صادراتي داريم

در همين حال وزير نفت گفت؛ با نحوه توليد و تکنولوژي هاي موجود، ايران حداقل تا 100 سال آينده نفت خام براي صادرات در اختيار دارد.

«غلامحسين نوذري» در گفت وگو با برنا با بيان اين مطلب افزود؛ در حال حاضر به طور تقريبي ذخاير نفت خام درجاي کشور حدود 500 ميليارد بشکه برآورد مي شود. وي با تاکيد بر اينکه همزمان با گذشت زمان، فناوري ها و تکنولوژي هاي اکتشاف و استخراج نفت خام در دنيا به روزتر مي شود، تصريح کرد؛ اين مسائل باعث مي شود برداشت و توليد نفت خام در دنيا روز به روز علمي تر شود که اين موضوع موجب شده که از حداکثر ذخاير هيدروکربني با روش هاي صيانتي برداشت بيشتر صورت بگيرد.

وزير نفت يکي از سياست هاي وزارت نفت را افزايش ضريب بازيافت نفت از مخازن عنوان کرد و اظهار داشت؛ با افزايش هر يک درصد ضريب بازيافت، بيش از پنج ميليارد بشکه به ظرفيت ذخاير قابل برداشت نفت خام ايران افزوده مي شود.

وي با تاکيد بر اينکه در دولت نهم ظرفيت توليد نفت خام کشور ارتقا يافته است، گفت؛ در حال حاضر ظرفيت توليد نفت کشور حدود چهار ميليون و 200 هزار بشکه بوده که اين ميزان تا پايان سال به چهار ميليون و 300هزار بشکه در روز افزايش پيدا خواهد کرد.

نوذري با اشاره به اينکه در کنار افزايش توليد ظرفيت نفت، اقدامات و تمهيدات متعددي براي جبران افت سالانه توليد نفت در ميادين انجام مي گيرد، خاطرنشان کرد؛ براساس برنامه ريزي هاي به عمل آمده تا پايان سال ميزان توليد نفت ميدان آزادگان به 50 هزار بشکه و با راه اندازي فاز دوم دارخوين توليد نفت اين ميدان به 160 هزار بشکه در روز افزايش پيدا خواهد کرد.

به گفته وي علاوه بر اين دو ميدان، طرح ها و پروژه هاي مشابه ديگري براي افزايش توليد نفت کشور در ميادين ديگر در حال اجرا بوده که تعدادي از آنها هم تا پايان امسال تکميل شده و به بهره برداري خواهند رسيد.
تصميم جديد دولت براي قانوني کردن طرح تحول اقتصادي
حذف يارانه هاي سوخت در بودجه 88


در حالي که زمان ارائه لايحه طرح تحول اقتصادي مشخص نيست برخي منابع خبر دادند دولت قصد دارد يارانه هاي سوخت را درلابه لاي تبصره هاي بودجه 88 حذف کند.

ظاهراً اين اقدام دولت به دنبال مخالفت هاي نمايندگان با لايحه طرح تحول اقتصادي با هدف دور زدن مجلس صورت گرفته است.

سايت الف وابسته به احمد توکلي خبر داد دولت تصميم گرفته است به جاي ارائه لايحه طرح تحول اقتصادي به طور فوريتي به مجلس، حذف يارانه سوخت را در لايحه بودجه سال 88 بگنجاند.اين تصميم بنا بر اطلاع الف با نظر مستقيم محمود احمدي نژاد صورت گرفته است. گفته مي شود رئيس جمهور تصميم دارد اجازه قانوني براي حذف يا هدفمند کردن يارانه هاي سوخت را به طور ضمني و در ضمن لايحه بودجه سال 88 از مجلس اخذ کند.

يکي از سناريوهايي که با اين هدف ارائه شده، افزودن تبصره يي به لايحه بودجه سال 88 است که به موجب آن، دولت يارانه گاز، آب و فاضلاب، برق، بنزين، نفت خام، نفت کوره و گازوئيل را کاملاً حذف و از فروش آن ماليات نيز اخذ کند و درآمدهاي حاصله را به پرداخت نقدي به هفت دهک پايين جامعه، جبران کسري بودجه و پرداخت به صنايع آسيب ديده از اين کار اختصاص دهد.

نمايندگان کميسيون ويژه بررسي طرح تحول اقتصادي در مجلس قبلاً با اشاره به حساسيت نقدي يا هدفمند کردن يارانه ها از دولت خواسته بودند پيش از اجراي تصميم خود، مطالعات کافي انجام داده و به سوالات اقتصاددانان و نمايندگان مجلس درباره اين طرح پاسخ دهد.

چگونگي مهار تورم ناشي از حذف يارانه ها، جايگاه تورم انتظاري در پيش بيني هاي دولت از تورم ناشي از حذف يارانه ها، چگونگي حمايت دولت از صنايع انرژي بر که سال هاست براساس انرژي هاي ارزان در ايران طراحي شده و کار مي کنند و نيز ضمانتنامه هاي اجرايي پرداخت به موقع به خانواده هاي فقير که از حذف يارانه ها شديداً آسيب مي بينند، از جمله سوالات اقتصاددانان و نمايندگان مجلس درباره طرح تحول اقتصادي است. کميسيون ويژه طرح تحول اقتصادي در شهريور و مهرماه، طي دو گزارش جداگانه به صحن علني به نمايندگان مجلس يادآوري کرد که دولت تاکنون به سوالات مطروحه درباره طرح تحول اقتصادي پاسخ روشني نداده است.

قرار بود هفته گذشته دولت طرح فوريت دار تحول اقتصادي را تقديم مجلس کرده و آقاي احمدي نژاد براي دفاع از اين طرح در مجلس حاضر شوند که اين کار براي چندمين بار به زمان ديگري موکول شد.

منابع مطلع در دولت خبر مي دهند، احتمال صرف نظر کردن دولت از ارائه لايحه تحول اقتصادي و حذف يارانه ها و گنجاندن آن در ميان تبصره هاي بودجه سال آينده زياد شده است.
محمدحسين عادلي؛
بحران نبود نقدينگي در جهان بدترين ضربه به کشور


بحران کمبود نقدينگي در جهان مشکل ايران را از نظر تامين منابع مالي بيش از پيش خواهد کرد، زيرا براي ما تامين مالي بسيار مشکل بود و حالا با اين شرايط بسيار سخت تر و گران تر خواهد شد.

محمدحسين عادلي با بيان اين مطلب گفت؛ ما کشوري هستيم که براي انجام پروژه هاي مختلف نياز به منابع مالي خارجي داريم و چون دسترسي به منابع مالي دنيا نداريم، در شرايط فعلي که جهان نيز با بحران عدم نقدينگي مواجه است، بدترين ضربه را به کشور ما خواهد زد و به تبع آن در داخل نيز دچار عدم تامين منابع مالي براي طرح هاي اجرايي خواهيم شد.

رئيس کل بانک مرکزي در دولت ششم توضيح داد؛ بحران مالي رکود اقتصادي را افزايش داده که اثر مستقيمي بر اقتصاد کشور دارد. اولين اثر اين است که تقاضا براي نفت کاهش يافته و در نتيجه قيمت نفت سقوط خواهد کرد. هنگامي که قيمت با يک سقوط آزاد وحشتناک از 148 دلار به زير 50 دلار مي رسد و در حقيقت قيمت نفت از لحاظ ارزش واقعي به زير قيمت واقعي در سال 1980 سقوط کرده است، اين يعني ما نسبت به 28 سال پيش نفت را ارزان تر مي فروشيم. او افزود؛ در ادامه سقوط قيمت نفت، قيمت خيلي از کالاهاي ديگر مثل پتروشيمي و فولاد نيز کاهش يافت که علت آن کاهش تقاضاي جهاني بود؛ به اين جهت اقتصاد در حال تعامل ما با جهان نيز متاثر از اين امر خواهد شد. اين کاهش قيمت ها ممکن است برخي سرمايه گذاري ها در ايران را غيراقتصادي کند، چراکه همه اقتصادهاي جهان رشد اقتصادي شان کاهش خواهد يافت و ما نيز از اين قاعده مستثني نيستيم.
گزارش جديد وزارت کار امريکا و احتمال سقوط خودروسازان ايالات متحده
خودروسازان امريکايي در انتظار کمک دولت

هنگامه شهيدي

در حالي که جرج بوش، روز جمعه پنجم دسامبر مصادف با 15 آذر 1387 براي نخستين بار اذعان کرد اقتصاد کشورش وارد دوره رکود شده است، باراک اوباما طي بيانيه يي که در همان روز منتشر شد، اعلام کرد؛ «533 هزار شغل در ماه گذشته از دست رفته و اين بدترين آمار در 34 سال گذشته به شمار مي رود و بيش از بحران اقتصادي فزاينده يي است که ما با آن روبه رو هستيم. اقتصاد ما در طول اين رکود تقريباً دو ميليون شغل را از دست داده و به همين دليل است که ما به برنامه بهبود اقتصادي نياز داريم؛ برنامه يي که دست کم 5/2 ميليون شغل ديگر را ظرف دو سال آينده ايجاد يا حفظ خواهد کرد.» رئيس جمهور منتخب امريکا همچنين هشدار داد؛ «هيچ بهبود سريع يا ساده يي براي اين بحران وجود ندارد و اين احتمال وجود دارد که اين بحران بدتر هم بشود. اما اکنون زمان آن است که با اراده يي فوري براي بازگرداندن مردم به کار و حرکت دادن دوباره اقتصاد خود به اين بحران پاسخ دهيم.»

«پاول اونيل» وزير خزانه داري سابق ايالات متحده با اشاره به سياست هاي غلط اقتصادي دولت جرج بوش و تداوم آنها، از ويراني کامل اقتصاد ايالات متحده با تداوم روند کنوني خبر داد. به گزارش يونايتدپرس اينترنشنال، «پاول اونيل» گفته است؛ «ايالات متحده به سمت وضعيت اقتصادي وخيم تر در حرکت است. امريکاي در اين سراشيبي، هر روز با سراشيبي هاي تندتري مواجه خواهد بود.»

در شرايطي که نسبت به يک سال قبل فروش محصولات «جنرال موتورز» 41 درصد، «فورد» 30 درصد و «کرايسلر» 47 درصد کاهش يافته است، مديران اين سه شرکت عظيم خودروسازي امريکا روز پنجم دسامبر براي دومين روز متوالي به کنگره امريکا رفتند تا قانونگذاران را به پرداخت کمک دولتي 34 ميليارد دلاري متقاعد کنند. نشست کنگره در اين روز با انتشار گزارش جديد وزارت کار درباره نرخ جديد بيکاري در ماه نوامبر همزمان شد. وزارت کار امريکا روز جمعه پنجم دسامبر اعلام کرد؛ ميزان بيکاري در نوامبر 2008 به 7/6 درصد رسيده است. فقط در اين ماه، بيش از 533 هزار نفر کارشان را از دست داده اند. چنين وضعيتي آخرين بار در سال 1974 ميلادي در امريکا اتفاق افتاده بود. تعداد کل بيکاران امريکا بيش از 10 ميليون و 300 هزار نفر تخمين زده مي شد که به اين ترتيب از مرز 10 ميليون و 800 هزار نفر گذشته است. نرخ بيکاري در امريکا در ابتداي سال ميلادي جاري حدود پنج درصد بود. ناظران و تحليلگران اقتصادي، بحران در بازار مالي را که در بازار بي ثبات مسکن امريکا ريشه دارد عامل افزايش بيکاري در امريکا مي دانند.

کنگره امريکا در دو نشست جداگانه تمام توجه خود را به بحران اقتصادي معطوف کرد. کميته مشترک اقتصادي کنگره بررسي گزارش جديد وزارت کار را در دست دارد که از افزايش نرخ بيکاري از 5/6 درصد در ماه اکتبر به 6/7 درصد در ماه نوامبر خبر مي دهد. اين بالاترين نرخ بيکاري طي 26 سال گذشته است. بنا بر اين گزارش طي ماه نوامبر، 533 هزار تن ديگر کار خود را از دست داده اند. اين آماري بي سابقه طي 34 سال گذشته در امريکاست. در مجموع طي اين سال يک ميليون و 900 هزار تن کار خود را از دست داده اند. چهل و چهارمين رئيس جمهور ايالات متحده در واکنش به اين گزارش گفت؛ از دست رفتن هر شغل يک بحران شخصي براي يک خانواده امريکايي است. رسيدگي به اين بحران نيازمند اقدامي فوري است اما رفع اين مشکل به زمان نياز دارد. در نشست کميته امور مالي مجلس نمايندگان امريکا، مديران عامل سه خودروساز فورد، کرايسلر و جنرال موتورز در آخرين فرصت خود چون نشست چهارم دسامبر در برابر کميته امور بانکي مجلس سنا ضمن ارائه درخواست کمک 34 ميليارد دلاري براي نجات سه خودروسازي بزرگ امريکا از ورشکستگي نسبت به بيکار شدن ميليون ها تن در نتيجه سقوط صنايع خودروسازي امريکا هشدار دادند. از نشست هاي کنگره چنين برمي آيد که سه نماد صنايع داخلي امريکا، خودروسازي هاي بزرگ جنرال موتورز، کرايسلر و فورد، احتمالاً تا يک يا دو ماه ديگر به ورطه سقوط گام خواهند گذاشت؛ اما بسياري از قانونگذاران نسبت به ارائه يک وام دولتي جديد به آنها ترديد دارند.

گروهي از نمايندگان که درباره صرف بودجه رويکردي محافظه کارانه دارند و معتقد هستند ماليات دهندگان ميلياردها دلار خود را در اين مسير از دست خواهند داد، هيچ نرمشي نشان نمي دهند. از سوي ديگر قانون گذاران حامي کارگران به رغم بيکار شدن ده ها هزار تن، از اين خشمگين هستند که اتحاديه هاي کارگري و قراردادهاي آنها در حمايت از حقوق کارگران سرمنشاء مشکلات فعلي خودروسازي ها خوانده مي شود. نمايندگان حامي محيط زيست نيز از کندي عمل خودروسازي ها در بهينه سازي مصرف سوخت به ستوه آمده اند تا جايي که حتي رويکرد ايران در دوگانه سوز کردن خودروهايش به رخ کشيده شد.

«آنتوني وارن» سخنگوي کاخ سفيد روز جمعه گفته بود؛«گفت وگوي ما با کنگره ادامه دارد و اميدواريم در روزهاي پاياني هفته به پيشرفت دست يابيم.» جرج بوش نيز پيشتر مدعي شده بود انتظار دارد کنگره با تغيير دادن طرحي 25 ميليارد دلاري که جهت ترغيب به به کارگيري فناوري هاي کارآمدتر در زمينه مصرف سوخت در صنايع خودروسازي ايجاد شده بود، اقدامي درباره وضعيت موجود انجام دهد. نمايندگان دموکرات در کنگره با اين اقدام مخالفت کردند و تاکيد داشتند هزينه کمک به اين سه شرکت بايد از صندوق «برنامه کمک به دارايي هاي مشکل دار» صورت گيرد. اما «نانسي پلوسي» تلويحاً اعلام کرده مي توان از صندوق 25 ميليارد دلاري موجود در شرايط خاص استفاده کرد. او گفت؛«ما اجازه استفاده از برنامه فناوري هاي پيشرفته را نمي دهيم؛ مگر اينکه تضمين داده شود مبالغ قرض گرفته شده ظرف چند هفته باز پس داده شود تا تاخيري در اجراي برنامه اصلي به وجود نيايد. جدا از اينکه پول لازم از چه منبعي تامين مي شود، کليه هزينه هاي مورد نياز بايد تحت نظارت دقيق قرار گيرد و از شهروندان حمايتي تضمين شده صورت پذيرد.»

سناتور جمهوريخواه «ريچارد شلبي» عضو ارشد کميته امور بانکي سنا از ايالت آلاباما که دو شرکت ژاپني تويوتا و هوندا کارخانه هاي به نسبت بزرگي در آنجا دارند، به صراحت مخالفت خود را با نجات سه خودروسازي بزرگ امريکا اعلام کرد. نگراني زماني قوت گرفت که حامي کمک به خودروسازي ها، سناتور دموکرات «کريستوفر داد» رئيس کميته امور بانکي مجلس سنا، نسبت به تاثير ريسک سنگين انفعال در برابر خودروسازي بر اقتصاد امريکا هشدار داد.

سناتور «باب کورکر» از ايالت تنسي که سايت اصلي خودروسازي نيسان در امريکا در آن قرار دارد، کرايسلر را متهم کرد از دريافت کمک دولتي در پي سر و سامان دادن به خودروسازي و فروش آن است.

مديران خودروسازي ها نااميد از يافتن راه چاره با مجموعه يي از پيشنهادهاي قانونگذاران موافقت کرده و عهد کردند نظارت يک هيات مسوول منتصب از سوي کنگره را بر نحوه استفاده از وام دولتي به عنوان شرطي براي پرداخت وام بپذيرند. مدير جنرال موتورز حتي گفت پيشنهاد ادغام با کرايسلر را به جديت مورد نظر قرار مي دهد. اعلام ورشکستگي گزينه يي است که مديران خودروسازي ها تمايلي ندارند به هيچ وجه از آن صحبت کنند. در حالي که جنرال موتورز و کرايسلر بيش از فورد در معرض خطر سقوط قرار دارند؛ مقامات مسوول اتحاديه کارگران خودروسازي هشدار داده اند بدون تزريق وجه نقد در حال حاضر دست کم يکي از خودروسازي ها به زودي سقوط خواهد کرد.

«مارک زندي» اقتصاددان سرشناس امريکا مي گويد؛ کمک 34 ميليارد دلاري مورد نظر خودروسازي ها مانع ورشکستگي آنها نخواهد شد و مديران براي دريافت کمکي تا حدود 125 ميليارد دلار بار ديگر دست کمک به سوي کنگره دراز خواهند کرد. زندي در پاسخ به سناتور دموکرات «جک ريد» که از او درباره هزينه کمک نکردن به خودروسازي ها پرسيد، گفت؛ «هزينه آن فاجعه بار خواهد بود.»

هنگامي که دولت جرج بوش اعلام کرده قصد ندارد از کمک 700 ميليارد دلاري نجات بازار سهام براي کمک به خودروسازي ها استفاده کند و اعضاي دموکرات کنگره نيز از آراي کافي براي تصويب لايحه پرداخت کمک مالي به خودروسازي ها برخوردار نيستند، طي نامه يي از جرج بوش درخواست کردند کمک 34 ميليارد دلاري را از محل طرح نجات مالي 700 ميليارد دلاري اقتصادي پرداخت کند زيرا اميدي به اجماع نظر در کنگره در اين باره نيست. «هري ريد» رئيس فراکسيون اکثريت دموکرات در مجلس سنا نيز گفت؛ «حمايت و همکاري جمهوريخواهان، تعيين مي کند راي گيري درباره اين طرح چه زماني انجام خواهد شد و آيا به راي مثبت خواهد انجاميد يا نه.»

«جنيفر گرانهولم» فرماندار دموکرات ميشيگان که قلب خودروسازي امريکا محسوب مي شود، از بوش خواسته است منتظر کنگره نشود و دست به کار شود. گرانهولم مي گويد؛ «از اول نوامبر، 31 مورد اخطاريه حاکي از اخراج گسترده کارگران دريافت کرده است.» قانونگذاران ميشيگان از جمله سناتور ارشد «کارل لوين» تهديد کرده اند در صورت عدم اقدام دولت بوش، مانع امکان دسترسي دولت به بخش دوم کمک مالي اقتصادي 700 ميليارد دلاري خواهند شد که بايد با صلاحديد کنگره پرداخت شود. در حالي که اوباما همواره تاکيد کرده است امريکا تا بيستم ژانويه يک رئيس جمهور بيشتر ندارد، «بارني فرنک» رئيس دموکرات کميته امور مالي مجلس نمايندگان، ميزبان نشست روز پنجم دسامبر که رسيدگي به کمک اقتصادي 700 ميليارد دلاري و بحران خودروسازي ها را برعهده دارد، معتقد است؛ «در شرايط فعلي ضروري است که رئيس جمهوري منتخب باراک اوباما پا به صحنه بگذارد و بيش از اين در حل و فصل مساله نقش ايفا کند.» فرنک مي گويد؛ گزارش اخير وزارت کار ضرورت اقدام کنگره براي نجات خودروسازي ها و پرهيز از افزودن به بيکاران را تقويت مي کند.
اعتماد بررسي مي کند
اثر کاهش جهاني قيمت فولاد بر صنايع فلزي ايران
ليلا مهرابي پور

در اينکه قيمت کالاهايي که در انحصار دولت قرار ندارند با تلاقي عرضه و تقاضا تعيين مي شود شکي نيست. اما اين روزها محصولات فولادي، آهن، روي، مس و... با افت چشمگير قيمت ها مواجه شده اند و همين امر موجب شده توليدکنندگان اين محصولات در آستانه ورشکستگي قرار بگيرند. در طول چند ماه اخير قيمت همه محصولات فلزي و معدني با کاهش چشمگيري مواجه شده و بحران مالي پيش آمده در بازارهاي بزرگ جهان نيز دليل خوبي براي توجيه ورشکستگي فعالان اين بازارها به شمار مي رود. بنابراين ديگر کسي احساس نياز براي ريشه يابي وضعيت موجود نمي کند. در حالي که اين سوال وجود دارد که توليد داخل، فروش داخل، مصرف داخل در يک اقتصاد تقريباً بسته که بر کارهاي عمراني و زيربنايي متمرکز شده است، چه ارتباط تنگاتنگي با بازارهاي جهاني دارد؟

به هر حال بحران اقتصادي جهان تاثير خود را بر صنعت آهن و فولاد کشور بر جاي گذاشته و اين صنعت را به روزهاي سختي کشانده است. هم اکنون کاهش مصرف جهاني فولاد، موجب کاهش صادرات کشورهاي توليدکننده از جمله ايران شده و قيمت هاي فروش را غيراقتصادي کرده است. قيمت نهايي فروش محصولات فولادي که بيشتر در بخش سازه و ساختمان به کار مي روند، طي يک ماه گذشته بيش از 50 درصد کاهش يافته و اگر دولت تدابير فوري در اين زمينه نينديشد، اين کاهش بيشتر تداوم خواهد داشت. نقش دولت تعيين تعرفه هاي وارداتي و صادراتي در حد معين و تنظيم روابط بين توليدکننده، توزيع کننده و مصرف کننده با حفظ منابع همه بخش ها و نگرشي همه جانبه است و در شرايط پيش آمده دخالت دولت در اين حوزه بيش از پيش حياتي است. براي مثال دولت مي تواند از طريق اختصاص تسهيلات مناسب، توليدکنندگان و تجار را حمايت کند. اما دولت نه تنها اقدامي انجام نداده است بلکه در انتظار بهبود اوضاع جهاني و نجات بازارهاي جهاني نشسته تا از آن زاويه بازار داخل هم نفس راحتي بکشد. اما به نظر مي رسد اگر دولت هر چه سريع تر در اين اين در حالي است که 5/2 درصد از رشد هشت درصدي که در برنامه چهارم توسعه براي اقتصاد در نظر گرفته شده است بايد از طريق رشد بهره وري محقق شود. اما با اوضاع پيش آمده براي بازارهاي فولاد، آهن، روي، مس و... چنين انتظاري بعيد به نظر مي رسد.

بازار زنگ زده آهن

واردات بي رويه آهن در مقطعي که ساخت و ساز از رونق خوبي برخوردار شده بود تعادل را ميان عرضه و تقاضا برقرار کرد. اما تداوم واردات و رکود ساخت و ساز عمده ترين عواملي بودند که موجب کاهش قيمت آهن شدند. هم اکنون نيز به دليل فرا رسيدن فصل سرما و کاهش ساخت و سازها قيمت انواع آهن و ميلگرد روز به روز کاهش مي يابد و به نظر مي رسد اين روند ادامه داشته باشد. اين در حالي است که به دنبال کاهش قيمت جهاني نفت، شمش و آهن و رکود در خريد و فروش آن، قيمت آهن با کاهش حدود 50 درصدي نسبت به اوايل سال مواجه شده است. قيمت شمش آهن در تابستان امسال 1150 دلار بود که در تابستان امسال به 550 دلار کاهش يافت.

با اين شرايط به راحتي مي توان گفت آهن فروشان روزهاي دشواري را پشت سر مي گذارند و اين روزها به جاي کسب سود تنها بايد در تلاش براي رهايي از زيان باشند. بنا بر آمار موجود ميزان توليد داخلي آهن بين 11 تا 12 ميليون تن است که از ابتداي امسال حدود 9 ميليون تن آهن به کشور وارد و حدود دو ميليون تن نيز صادر شده است.

با اين اوصاف تنها راه نجات بازار داخلي جلوگيري از واردات آهن به نرخ هاي غير اقتصادي و ممانعت از فروش آهن چين با قيمت هاي دامپينگ است. اگر چيني ها، مقاطع فولادي را به نرخ شمش بفروشند، حداقل در هر کيلو تا 70 تومان کمتر از قيمت داخلي کالايشان را عرضه مي کنند و اين يعني ورشکستگي، بيکاري و بحران در بازار آهن آلات. هرچند اين روزها نيز تاجران و آهن فروشان روزگار خوبي نداشته و چندين آهن فروش و تاجر بزرگ در شهرهاي مختلف اعلام ورشکستگي کردند. اين در حالي است که روند کاهشي قيمت ها هنوز هم ادامه داشته و بيشتر فروشندگان ترجيح مي دهند به جاي خريد و فروش آهن تنها ورقه را دادوستد کنند.

کابوس فولاد فروشان

صنعت ملي فولاد هم اين روزها وارد گرداب رکود شده است. به طوري که توليد کنندگان عمده فولاد جهان نزديک به 40 درصد از توليد خود را کاهش داده اند و حدود پنج شرکت بزرگ فولادسازي کشور چين به همراه تعدادي ديگر در سراسر جهان ورشکسته شده و بسياري از شرکت هاي فولادسازي نيز با انبوهي از فولاد توليدي، بدون مشتري مواجه شده اند. زماني که قيمت هاي فولاد در بازار لندن وارد روند نزولي خود شده بودند بازار فولاد در ايران پس لرزه هاي آن را احساس کرد و سهامداران فولادي براي فروش سهام خود در صف هاي طولاني و ميليوني فروش قرار گرفتند. فولادفروشان نيز اوضاع بهتري را تجربه نکردند و شاهد ريزش قيمت اين محصول بودند. شمش فولاد که ماده اوليه توليد تيرآهن، ميلگرد و ورق است طي 40روز از 1300دلار در بورس لندن به 250دلار رسيد. همزمان با کاهش قيمت فولاد در بورس لندن قيمت آهن آلات در بازارهاي منطقه CIS، جنوب شرق آسيا، امريکا، اروپا و منطقه خليج فارس کاهش يافت، به طوري که شمش فولاد در منطقه CIS طي 40روز گذشته حدود 900دلار کاهش را تجربه کرد. اين کاهش ها موجب نابساماني بازار فولاد شده است به طوري که رئيس انجمن توليدکنندگان فولاد ايران از دولت خواست با استفاده از قانون ضددامپينگ همچنين تصويب فوري افزايش تعرفه واردات محصولات فولادي به کشور تا سقف 30 درصد در کميسيون ماده يک، و اجراي سريع آن به وسيله گمرک از توليد داخلي حمايت کند و مانع از ورشکستگي کارخانه ها شود.

رويايي که برآورده نشد

با کاهش قيمت هاي جهاني و زياندهي شرکت هاي صنعتي طرح هاي توسعه يي بسياري از شرکت ها با ابهام مواجه شده است. عدم تحقق سودهاي پيش بيني شده و فروش نرفتن محصولات و انبار شدن آنها به دنبال کاهش تقاضا براي اين محصولات موجب شده تا اميدي به توسعه شرکت ها نباشد. براي مثال شرکت هايي همچون پتروشيمي خارک و فن آوران تقريباً طرح هاي متانول خود را متوقف کرده اند. بيشتر طرح ها با آن درصدي که پيش بيني شده بود پيش نمي رود و بعضي نيز متوقف شده اند که اين امر ناشي از شرايط نامناسب اقتصادي موجود، کمبود نقدينگي و کاهش تقاضاست. براي مثال در شرايط کنوني طرح ام توپي (تبديل متانول به پروفيلن) شرکت پتروشيمي فن آوران به دليل عدم توجيه اقتصادي در شرايط کنوني متوقف شده است. زيرا در حال حاضر قيمت متانول تقريباً 200 دلار در هر تن بوده و با توجه به اينکه براي توليد پروفيلن نياز به چهار برابر متانول است قيمت نهايي محصول توليدشده تقريباً 1200 دلار خواهد بود در حالي که قيمت جهاني آن 900 دلار است و توليد اين محصول در چنين شرايطي مقرون به صرفه نيست در نتيجه اين طرح تا رسيدن متانول به قيمت طبيعي خود متوقف است. به علاوه ديگر نبايد منتظر اجرايي شدن طرح هاي شرکت هاي سيماني و افزايش توليد آنها باشيم. زيرا همه شرکت هاي فعال در حوزه هاي مختلف به نوعي درگير کاهش قيمت ها شده اند که واردات محصولات مشابه با قيمت پايين تر و همچنين عدم حمايت دولت ديگر اميدي به توسعه آنها نيست. البته اين داستان همه کارخانه هاي توليدکننده محصولات معدني و فلزي است که با افت شديد قيمت هاي جهاني و عدم حمايت دولت نمي توانند به اهداف برنامه ريزي شده خود دست يابند. با اين اوصاف دولت هم نمي تواند به وعده هاي داده شده خود جامه عمل بپوشاند و رسيدن به توليد 55 ميليون تني فولاد و 46 ميليون تني سيمان رويايي بيش نخواهد بود.
بحران جهاني و اقتصاد ايران
مجيد سليمي بروجني

اقتصاد ايران رابطه تنگاتنگي با کالاها دارد، از نفت گرفته تا فولاد، مس و سرب، روي و هزار و يک قلم ديگر. در اين ميان نفت به عنوان يک بازيگر نقشي حساس و بنيادين در چارچوب اقتصاد ايران دارد. با نگاهي به حجم صادرات نفت و ميزان ارزي که از بابت فروش آن به خزانه دولت سرازير مي شود، واقعيت اين امر بيشتر مشهود مي شود. دلارهاي نفتي چيزي حدود 80 درصد بودجه دولت را تامين مي کنند. اينجاست که حساسيت بودجه ايران نسبت به قيمت هاي نفت بيشتر مشخص مي شود. نوسانات نفت مي تواند بودجه ما را به نسبت هاي زيادي چاق يا لاغر کند. با نگاهي به بازار سهام خواهيم ديد اساس و بنيان بورس نيز بر کالاست. چنين اقتصادي که مبتني بر کالاست، درست در نقطه مقابل اقتصادهايي قرار مي گيرد که بر پايه تکنولوژي و علم نوين هستند. تفاوت چنين اقتصادهايي را مي توانستيم در روزهاي نفت 140 دلاري به عينه ببينيم، کشورهاي توسعه يافته کمترين مشکلات را در برابر نفت 140 دلاري پيدا کردند چرا که وابستگي آنها به مواد اوليه و کالاهاي متکي به منابع طبيعي به پشتوانه تکنولوژي که در اختيار دارند، به کمترين حد خود رسيده است. با اين توضيحات کوتاه بهتر مي توانيم به تاثيرات بحران اقتصادي امريکا بر فضاي اقتصاد ايران بپردازيم. اين بحران که در مقياس وسيعي بازارهاي مالي امريکا را تسخير کرده، به واسطه حجم بالاي مبادلات تجاري که ايالات متحده امريکا با ساير نقاط جهان دارد به ساير نقاط و کشورهاي ديگر سرايت کرده است. اقتصاد امريکا در حال حاضر نزديک به 25 درصد اقتصاد دنيا را به خود اختصاص داده است. با اضافه شدن اقتصاد اروپا به امريکا رقم يادشده به نزديکي هاي 40 درصد خواهد رسيد. در نتيجه چنانچه اين مجموعه 40 درصدي دچار اختلال شود، ساير بخش هاي اقتصاد جهاني را با قدرت بيشتري درگير خواهد کرد. شروع بحران فوق از بازارها و موسسات مالي بوده و با تسري اين بحران به ساير اقتصادها ضمن تحت تاثير قرار دادن فعاليت هاي اقتصادي آنها بخش کالايي اقتصاد آنها را نيز تحت تاثير قرار خواهد داد.

در چنين شرايطي بازار کالاها به شدت آسيب پذير خواهند شد. نمونه عملي اين مورد را مي توان با کاهش قيمت کالاهايي همچون نفت، فولاد و مس و... طي يکي دو ماه گذشته مشاهده کرد. بورس ايران نيز به مثابه دماسنج اقتصاد ايران، خيلي سريع اين تغييرات قيمتي را نشان داد و همزمان با کاهش قيمت فولاد در جهان، سهام کارخانجات فولادسازي همچون فولاد مبارکه دچار افت چشمگيري شد.

نفت به واسطه جايگاهي که در اقتصاد ايران پيدا کرده، در راس هرم تاثيرپذيري از اين بحران قرار خواهد گرفت. اقتصاد ايران با افت قيمت هاي نفت دچار مشکلات اساسي خواهد شد، ابتدا به امر اينکه با کاهش درآمدهاي ارزي، کشور در بخش واردات با مشکل مواجه خواهد شد و زماني به حساسيت اين مبحث پي مي بريم که نگاهي به حجم واردات يکي دو سال گذشته کشور داشته باشيم. ارقام 60 تا 70 ميليارد دلار را خواهيم ديد. حال اگر قيمت نفت در مرز 50 دلار باقي بماند و حجم صادرات روزانه نفت ايران نيز دچار افت نشود، با يک حساب سرانگشتي خواهيم ديد که در سال آينده درآمد ارزي نفت ايران حدود 40 ميليارد دلار خواهد بود. طي سه سال گذشته ما با رشد صادرات غيرنفتي مواجه بوده ايم. صادراتي که با نگاه دقيق به محتواي آن خواهيم ديد محصولات و مشتقات نفتي، بخش عمده يي از آن را تشکيل داده اند و با افت قيمت نفت مطمئناً اين محصولات نيز دچار کاهش قيمت خواهند شد. برآيند اين وضع منفي تر شدن تراز کشور خواهد بود. مشکل ديگر به بخش انرژي کشور بازمي گردد. از سال 83 که ما با تثبيت قيمت هاي انرژي مواجه شديم، مصرف انرژي در کشور روندي صعودي را در پيش گرفت. اين افزايش تقاضا و مصرف، دولت را وادار به واردات محصولاتي چون بنزين و گازوئيل کرد. به رغم حجم زيادي از اين محصولات که وارد کشور شد، باز هم کمبود بنزين و گازوئيل در سطح کشور به چشم مي آيد و هنوز هم اختلافات دولت و مجلس بر سر تامين بودجه واردات اين محصولات به جاي خود باقي مانده است.دولت نيز با توجه به جايگاه استراتژيکي که بنزين و گازوئيل در تامين امنيت اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جامعه دارد، از منابع داخلي خويش اقدام به خريد اين فرآورده ها کرده است و تلاش بسياري داشته کمبود آنها در سطح جامعه نمود نداشته باشد.

طبيعي است که با اين شرايط هرچه رو به جلو برويم، مشکلات بخش تامين انرژي بيشتر خود را نشان خواهد داد و کم شدن درآمدهاي ارزي نيز اين مشکلات را مضاعف خواهد کرد. اما يکي از حساس ترين مشکلاتي که پيش خواهد آمد مربوط به بودجه نفتي دولت مي شود. بدون هيچ گونه ترديدي کاهش درآمدهاي ارزي خيلي سريع اثرات خود را روي بودجه نشان مي دهد و کسري بودجه سنگيني را به دولت تحميل خواهد کرد. شايد ذخاير ارزي بانک مرکزي در مقطعي کوتاه بتواند نقش يک مسکن را داشته باشد، وليکن با توجه به محدود بودن حساب ذخيره ارزي، ابزارهاي دولت جهت تامين منابع مالي سال آتي بسيار محدود خواهد بود. حجيم شدن بودجه دولت طي دو سه سال گذشته که به پشتوانه دلارهاي نفتي بوده، در مواجهه با اين کاهش درآمدهاي ارزي خود به بحراني شدن اوضاع خواهد انجاميد. اعداد و ارقام به ما مي گويد که بودجه دولت نسبت به سال 83 تقريباً سه برابر شده است و نفت 50 دلاري جوابگوي چنين بودجه يي نخواهد بود. طبق گزارش مرکز پژوهش هاي مجلس شوراي ملي دولت جهت عادي کردن شرايط دخل و خرجش نيازمند نفت 80 دلاري است. ما نبايد از ياد ببريم که کشور ما در فضاي رشد صعودي قيمت هاي نفت و حتي نفت 140 دلاري به طور پيوسته با تورم دست و پنجه نرم کرده است. متاسفانه عدم برنامه ريزي و بهره گيري از فرصت استثنايي که با رشد دلارهاي نفتي نصيب کشورمان شد، منجر به وخيم تر شدن فضاي اقتصادي کشورمان شد.
عناوين اين صفحه
● دست هاي ايتاليا، آلمان و کره در کار است
● صادرات نفت خام ايران 25 درصد کاهش مي يابد
● حذف يارانه هاي سوخت در بودجه 88
● بحران نبود نقدينگي در جهان بدترين ضربه به کشور
● خودروسازان امريکايي در انتظار کمک دولت
● اثر کاهش جهاني قيمت فولاد بر صنايع فلزي ايران
● بحران جهاني و اقتصاد ايران
● پيشنهاد کاهش سهميه بنزين زمستاني خودروها
● ابقاي مديران عامل ذوب آهن اصفهان و فولاد مبارکه
● واردات 734 ميليارد توماني خودرو
● حضور ايران در پروژه حفاري ميدان نفتي بغداد
● پيدا و پنهان
● نگاهي به گذشته در امروز
پيشنهاد کاهش سهميه بنزين زمستاني خودروها
براساس پيشنهاد وزارت نفت و در صورت موافقت ستاد حمل و نقل و مديريت سوخت کشور، سهميه بنزين زمستاني خودروهاي شخصي ماهيانه از 120 به 100 ليتر کاهش مي يابد. به گزارش مهر شرکت پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي پيشنهاد کاهش سهميه سوخت زمستاني را به دليل کاهش مسافرت هاي زمستاني به ستاد حمل و نقل و مديريت سوخت کشور ارائه کرده است. بر اساس پيشنهاد شرکت ملي پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي ايران و در صورت موافقت ستاد حمل و نقل و مديريت سوخت کشور، سهميه خودروهاي شخصي بنزين سوز در سه ماهه پاياني امسال ماهيانه 20 ليتر کاهش خواهد يافت. همچنين شرکت ملي پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي ايران پيشنهاد کرده است؛ براي دور جديد سهميه بندي سهميه مسافربرهاي شخصي بنزين سوز 500 ليتر، مسافربر شخصي دوگانه سوز 300 ليتر ، تاکسي شخصي بنزين سوز 400 ليتر، تاکسي عمومي بنزين سوز 400 ليتر، تاکسي عمومي دوگانه سوز 300 ليتر، مسافربرهاي خطي بين شهري بنزين سوز900 ليتر، مسافربرهاي خطي بين شهري دوگانه سوز 800 ليتر، وانت نوع اول شخصي بنزين سوز 250 ليتر، وانت دوم شخصي بنزين سوز 250 ليتر، سواري عمومي بنزين سوز 600 ليتر، سواري عمومي دوگانه سوز 300 ليتر و خودروهاي آموزش رانندگي بنزين سوز 300 ليتر در ماه در نظر گرفته شود. بدين ترتيب به نظر مي رسد، در صورت موافقت ستاد حمل و نقل و مديريت سوخت کشور سهميه خودروهاي شخصي، عمومي و تاکسي در دور جديد سهميه بندي به طور متوسط 20 درصد کاهش مي يابد.


ابقاي مديران عامل ذوب آهن اصفهان و فولاد مبارکه
گروه اقتصادي؛در حالي که با تغيير مديرعامل شرکت ملي فولاد ايران در هفته گذشته شائبه تغيير چند مدير فولادي کشور در وزارت صنايع و معادن مطرح شد، طي حکمي از سوي احمدعلي هراتي نيک رئيس هيات عامل ايميدرو بهرام سبحاني در سمت مديرعاملي شرکت ذوب آهن اصفهان و محمد رجايي در پست مديرعامل شرکت فولاد مبارکه ابقا شدند.به گزارش خبرنگار ما سبحاني و رجايي علاوه بر مديرعاملي به رياست هيات مديره ذوب آهن و فولاد مبارکه نيز منصوب شده اند تا بدين صورت شائبه برکناري اين دو پايان يابد.


واردات 734 ميليارد توماني خودرو
فارس؛ واردات خودرو سواري طي هشت ماه ابتدايي سال جاري با 67 درصد افزايش در ارزش نسبت به مدت مشابه سال گذشته از مرز 734 ميليارد تومان گذشت. در 8 ماه نخست سال جاري، 43 هزار و 646 دستگاه خودرو به ارزش 518 ميليون و 155 هزار و 861 يورو، معادل 734 ميليارد و 334 ميليون و 250 هزار تومان وارد کشور شده است. بنابراين گزارش ارزش خودروهاي وارداتي در زمان مذکور نسبت به مدت مشابه سال گذشته 67 درصد و تعداد آن 84 درصد افزايش داشته است. اين گزارش حاکي است طي آبان ماه سال جاري 3 هزار و 269 دستگاه خودرو به ارزش 43 ميليون و 74 هزارو 947 يورو به کشور وارد شده که ارزش آن در مقايسه با آبان ماه سال گذشته، 63/10 درصد کاهش داشته است.


حضور ايران در پروژه حفاري ميدان نفتي بغداد
ايسنا؛ «در عمليات حفر 9 حلقه چاه توليدي واقع در شمال بغداد ، با همکاري يک شرکت عراقي شرکت خواهيم کرد.» احمد نصيري مديرعامل شرکت سرمايه گذاري صنعت نفت با بيان اين مطلب اظهار کرد؛ اميدواريم اين قرارداد سرآغازي براي حضور در ساير کشورهاي همسايه باشد. وي افزود؛ در اين پروژه به يک دکل حفاري نياز داريم که به منظور تامين دکل، دو راهکار ديده شده که تامين دکل از عراق يا تامين آن از داخل کشور است که در حال پيگيري و مذاکره هر دو راه هستيم و هر کدام اقتصادي تر باشد، انتخاب مي شود. به گفته او در اين طرح با يک شرکت عراقي شريک هستيم که براي انجام پروژه به آنجا خواهيم رفت. برنامه زمان بندي حفر اين 9 حلقه چاه حدود 18 ماه و ارزش قرارداد 25 ميليون يورو است.


پيدا و پنهان
? عدول از بخشنامه دولتي با «هزينه شخصي»؛ ارسال جوابيه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري براي خبرگزاري «فارس»، صداي رسانه هاي اصولگرا را درآورد. در شرايطي که سيل جوابيه مسوولان رسانه يي محمود احمدي نژاد به روزنامه هاي غيرهمسو از يکي دو سال پيش زينت بخش جرايد منتقد دولت بوده است، ارسال يک جوابيه براي خبرگزاري نزديک به دولت اعتراض ساير خبرگزاري هاي نزديک به دولت را در پي داشت تا آنجا که تاکيد روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي بر «محفوظ بودن حق پيگرد قانوني» را به «تهديد به شکايت» مشايي تعبير کردند. اين جوابيه در واکنش به انتشار خبر سفر دوباره مشايي ارسال و تاکيدشده سفر رئيس سازمان ميراث فرهنگي و معاون احمدي نژاد به دعوت پادشاه عربستان است اما مشايي با هزينه شخصي خود به اين سفر مي رود. احمدي نژاد سه سال پيش در بخشنامه يي سفرهاي بيش از يک بار به حج تمتع و عمره را براي دولتي ها ممنوع اعلام کرده بود اما اسفنديار رحيم مشايي که سال گذشته همراه با هيات دولت به حج رفته بود، امسال نيز رهسپار اين سفر شده است و البته با تاکيد بر اينکه سفر با هزينه شخصي انجام گرفته از بخشنامه دولت عدول کرده است. اين در حالي است که علت اعتراض ها به سفر مشايي نه هزينه بلکه انتظار چندساله ديگر متقاضيان سفر حج عنوان شده است.

? سايت «اشاعه فحشا»؛ شعبه 1083 دادگاه عمومي تهران پس از استعلام از مراکز ذي صلاح و کسب نظر مراجع تقليد، سايت فعال در زمينه همسريابي را مصداق اشاعه فحشا دانست و حکم به توقيف، پرداخت جزاي نقدي و رد اموال تحصيل شده از اين طريق داد. به گزارش فارس، اين سايت با قرار دادن فرمي از کاربران مي خواست با واريز کردن مبلغ 25 هزار ريال به يک شماره حساب شخصي و پر کردن فرم به مدت يک ماه با کليک روي عکس افراد، اطلاعاتي از قبيل اي ميل، ياهو آي دي، شماره تلفن و آدرس محل سکونت آنها را به دست آورند.

? بازار داغ کردان؛ علي کردان به زودي از بين دو گزينه مديريتي که از سوي رئيس جمهور به وي پيشنهاد شده، يکي را انتخاب خواهد کرد. به گزارش ايلنا به دنبال استيضاح علي کردان از وزارت کشور که کمتر از يک ماه پيش از سوي مجلس شوراي اسلامي صورت گرفت، محمود احمدي نژاد رئيس جمهوري به علي کردان پيشنهاد داده تا از بين رياست سازمان تامين اجتماعي و معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رئيس جمهور يکي را انتخاب کند.گفته مي شود در صورتي که علي کردان، مديريت سازمان تامين اجتماعي را که ثروتمندترين نهاد عمومي کشور است برعهده بگيرد، در حلقه چالش بين وزارت رفاه و وزارت کار و امور اجتماعي قرار خواهد گرفت.اگرچه اين خبر از سوي روابط عمومي معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري تکذيب شده است، اما بر اساس آخرين گزارش هاي رسيده هرگونه تغيير در اين دو سازمان منوط به تصميم شخصي علي کردان خواهد بود.

? تمجيد فاطمه رجبي از سازمان مجاهدين و مشارکت؛فاطمه رجبي همسر سخنگوي دولت نرفتن احمدي نژاد به ضيافت لاريجاني را ستود. به گزارش انصارنيوز وي با انتقاد از همايش 30 سال قانونگذاري نوشت؛ «لاريجاني که با بيت المال اين نمايش پرمساله را برگزار کرد و از «سحابي» معترف به «عدم اعتقاد به ولايت فقيه» گرفته تا «طالقاني» ستيزه گر با اساس نظام، صباغيان و حکمت و... را به آن خواند و خداي را شکر که حزب مشارکت خاتمي و سازمان نامشروع مجاهدين او را بي پاسخ گذاشتند و در اين نمايش «افتخار حضور» به لاريجاني ندادند. معلوم نيست که مخارج اين نمايش پرمساله و مغاير با اصول و اهداف اسلامي در کنار همان 100 ميليون تومان هايي است که از نظر لاريجاني 80 ميليون تومان آن براي رهن خانه در جنوب شهر پرداخت شده است. البته توقع نيست لاريجاني که ميزبان اين بزرگان مي شود، خبر از شهر داشته باشد، چه رسد به جنوب آن، اما اين نمايش با کدام هدف انجام گرفت؟ بي گمان اين همايش امداد الهي بود تا ملت ايران ماهيت فکري، سياسي و اعتقادي لاريجاني را در نسبت با نهضت آزادي... اصلاح طلبي... خاتمي... اعمال حرام و هاشمي و... بدانند. از سوي ديگر شعار بي مبنا و بي جاي او را که عبارت از «دولت وحدت ملي» بود و امروز ناطق نوري آن را فرياد مي کند، کالبدشکافي کند.» رجبي افزود؛ ملت بر نبود احمدي نژاد آفرين گفت. زيرا اين نمايش سنخيتي با ملت نداشت و احمدي نژاد منتخب ملتي است که با او پيوند گفتماني تنگاتنگ دارند.

? حمله ارضي به لاريجاني و قهوه خانه ها؛ حاج منصور ارضي مداح نزديک به دولت در خصوص دعوت لاريجاني از برخي فعالان سياسي به همايش 30 سال قانونگذاري به شدت انتقاد کرد. به گزارش رجانيوز، ارضي در خلال قرائت دعاي عرفه در اجتماع مردم با ابراز تاسف از دعوت افرادي که به گفته او... هستند، افزود؛ وحدت ملي با اين افراد معنا ندارد. ارضي با اشاره به گرايش برخي جوانان به مکان هايي مانند قهوه خانه ها افزود؛ همان طور که شب 23 ماه مبارک رمضان گفتم و امام رضا(ع) را شاهد گرفتم، بچه هاي هياتي حق رفتن به چنين مکان هايي را ندارند. قهوه خانه براي هياتي ها حکم شرابخانه را دارد و قليان حکم شراب.

? دلسوزي خبرگزاري نزديک به دولت براي «خاتمي»؛ يکي از خبرگزاري هاي نزديک به دولت در گزارشي با رويکرد نقد عملکرد رئيس صدا و سيما به مقايسه استوديوهاي «خاتمي» و «احمدي نژاد» در صدا و سيما پرداخته است. به گزارش البرز «استوديوي شماره 120-19 ساختمان راديو که هنگام بازديد سيدمحمد خاتمي در زمان رياست جمهوري او با نصب يادماني بر ورودي آن به نام او ثبت شده بود، چند روزي است با کندن اين تابلو از حالت سابق خارج شده است. آن گونه که تصاوير نشان مي دهند از تابلوي استوديوي مشهور به استوديوي خاتمي به جز کلاف چوبي و زمينه فلزي آن چيز ديگري باقي نمانده و آنچنان که گفته مي شود همين تابلوي بي هويت نيز تا چند روز آينده توسط عوامل خدماتي ساختمان برچيده خواهد شد.» اين گزارش سپس به استوديويي که به نام محمود احمدي نژاد ناميده شده اشاره کرد و اين سوال را مطرح مي کند که «آيا قرار است بعد از پايان دوره رياست جمهوري احمدي نژاد هم چنين اتفاقي براي استوديوي او بيفتد.»

? امام جمعه «کيميا»؛ معاون وزارت امور اقتصاد و دارايي امام جمعه شيراز را يک «کيميا در عرصه اقتصاد» توصيف کرد. به گزارش فارس حميد پورمحمدي با بيان اينکه «تاکنون يک بار هم از نزديک با امام جمعه شيراز مواجه نشده است»، گفت؛ امروز حتي کشورهاي لائيک هم مي خواهند خود را به شاهراه بانکداري اسلامي تبديل کنند و در چنين دوره يي وجود نظريه پردازاني چون آيت الله حائري شيرازي به منزله يک کيميا در کشور ايران است.

? بازداشت عوامل خروج تحقيقات هسته يي از کشور؛ در خبرها آمده است تني چند از دست اندرکاران مرتبط با تحقيقات هسته يي که «با کشورهاي خارج در ارتباط بوده و نتايج برخي تحقيقات و برنامه ها را لو داده بودند» دستگير شدند. به گزارش تابناک اين افراد در بخش هاي تحقيقاتي و علمي در ارتباط با دانش هسته يي مشغول به فعاليت بوده اند.

? خارجي ها مي توانند، تهراني ها نه؛ در شرايطي که برخي از مسوولان دولتي با انتقاد از خبرگزاري ها و روزنامه هايي که از مسدود بودن شماره 111 که براي ارتباط مستقيم مردم با رياست جمهوري خبر دادند، اعلام کردند اين سامانه فقط در برخي استان ها اجرايي مي شود. علي سعيدلو معاون اجرايي احمدي نژاد اعلام کرد؛ «حتي هموطنان خارج از کشور مي توانند جهت بيان درخواست ها، پيشنهادات و شکايات خود با استفاده از شماره تلفن 111 و ارسال نامه و پس از بهره برداري فاز دوم از طريق پيام کوتاه، پست الکترونيکي، نمابر و... با سامانه «سامد» ارتباط برقرار و مطالبات خود را پيگيري کنند.» اين در حالي است که مشترکان تهراني با تماس با اين تلفن با يک پيام رايانه يي که از مسدود بودن اين شماره خبر مي دهد، مواجه شده اند.

? تعويق دوباره يک سفر استاني؛ دومين سفر محمود احمدي نژاد به خوزستان که قرار بود اين هفته انجام شود، به تعويق افتاد.


نگاهي به گذشته در امروز
نوشيروان کيهاني زاده

حملات مرزي دسامبر 1965 عراق به ايران

نهم دسامبر سال 1965 (18 آذر 1344) در تهران اعلام شد که دو روز پيش از آن ده ها عراقي مسلح يک پاسگاه مرزي ايران را زير آتش قرار داده و اين حمله که در آن از اسلحه سنگين هم استفاده شده بود تلفاتي به بار آورده است. دولت وقت ايران به دليل ورود فيصل آل سعود پادشاه وقت کشور سعودي به ايران کوشيد چند روز سکوت کند و سپس با لحني شديد به دولت عراق اعتراض کرد که 21 دسامبر دو پاسگاه مرزي ديگر ايران مورد حمله هوايي عراق قرار گرفت و آسيب ديد و يک روز بعد توپخانه عراق چند روستاي ايران را از داخل خاک عراق به گلوله بست و 24 دسامبر روستاهاي مرزي ديگري در خاک ايران مورد حمله هوايي عراقيان قرار گرفت.

بيست و هفتم دسامبر وزير امور خارجه وقت درباره حملات عراق به نواحي مرزي ايران به سناي ايران توضيح داد و اين مسائل را زاييده قرارداد سال 1937 (1316هجري خورشيدي) دانست که دولت انگلستان آن را به ايران تحميل کرده بود. مرزهاي عراق با ايران را انگلستان ترسيم کرده و به مانند مرزهاي ساير کشورهايي که در کنترل انگلستان بودند در همه جا استخوان لاي زخم قرار داده تا مسائل ادامه داشته باشد و منابع کشورها قرباني اختلافات شود و پيشرفت نکنند. وزير امور خارجه وقت به سناتورها گفت که استقرار طولاني و نزديک به پنج دهه انگليسي ها در عراق براي اين بود که هر وقت ايران به اين مرزبندي انگليسي اعتراض کند، مساله سازي کنند. بعيد است عراق، به دليل تفاوت هاي نژادي و مذهبي، و نيز سرهم بندي شده به صورت يک کشور بتواند از اختلافات داخلي و کودتا و شورش برکنار بماند و اين وضعيت باعث وجود خطر مداخله خارجي و دردسرسازي دائمي براي ايران خواهد بود. ساير کشورهايي که از تجزيه يک امپراتوري به وجود آمده اند چنين مشکلاتي را تجربه کرده اند و هرچند وقت يک بار نمونه هايش را در سطح جهان مي بينيم. بنابراين، بايد با توسل به يک رشته اقدام ريشه يي از جمله اصلاح مرزبندي سال 1937 و اتخاذ تدابيري از جمله کاستن از نفوذ قدرت هاي بزرگ در عراق و به حداقل رسانيدن اين نفوذ، خود را از هرگونه گزند از ناحيه عراق حفظ و آسوده خاطر کنيم. ما بايد در قبال عراق از يک اهرم برخوردار باشيم؛ اهرمي که نگذارد مخالفان خارجي ايران عليه ما از عراق آغاز کنند. تجربه نشان داده است که خارجي (در آن زمان، هدف وزير امور خارجه ايران در دولت شوروي بود) از حکمران ضعيف يا قوي در عراق به صورت هاي مختلف عليه ما استفاده کرده است. اگر نفوذ خارجي در عراق ادامه داشته باشد بعيد است «کودتا» در عراق پايان يافتني باشد. ما در قبال عراق نبايد «خودفريبي» کنيم و با يک تعارف همه مسائل را پايان يافته تلقي کنيم و به خود استراحت بدهيم. مسائل ايران و عراق را «تاريخ» روي دست ما گذاشته و مسوول آن، اين کابينه و آن کابينه نيست.

روزي که نيروي انگليسي پس از گلوله باران کردن بوشهر، پاي بر ساحل ايران نهاد

نهم دسامبر سال 1856 نيروي تفنگدار دريايي انگلستان پاي به بندر بوشهر گذاشت. ورود آنان به بوشهر پس از گلوله باران شدن اين بندر قديمي ايران توسط ناوگان اعزامي انگلستان صورت گرفته بود. بوشهر روزها گلوله باران مي شد. با وجود پياده شدن تفنگداران انگليسي در ساحل بوشهر، مقاومت مردم معمولي در کوچه ها و خانه ها و سپس در حومه و دره و تپه ادامه داشت. دولت انگلستان يکم نوامبر (39 روز پيش از آن) به دولت ايران اعلان جنگ داده بود. اين اعلان جنگ در پي بي اعتنايي تهران به اخطارهاي انگلستان که از هرات و غرب افغانستان - قديمي ترين بخش ايران زمين - صرف نظر کند صادر شده بود. مقامات وقت به سفارت انگلستان در تهران اشاره کرده بودند که نبايد انتظار داشت اصلي ترين منطقه وطن را ترک گويند. دولت انگلستان جرات لشکرکشي به هرات از راه زمين و جنگ با ايران در نواحي تاجيک نشين افغانستان را نداشت. جنگ انگلستان با ايران بر سر هرات تا چهارم آوريل سال 1957 (به مدت 17 ماه) ادامه داشت و طبق قرارداد پاريس به پايان رسيد. اين قرارداد که دولت فرانسه نيز به عنوان «شاهد» آن را امضا کرده است دست ايران را براي لشکرکشي به منطقه هرات (اگر از اين ناحيت احساس خطر کند) باز گذاشته است.شکست نظامي ايران از انگلستان نتيجه نبود و محروميت ايران از «نيروي دريايي» بود که در ايرانيان توليد عقده کرده بود که در دهه 1930 داشت برطرف مي شد که جنگ جهاني دوم مانع از آن شد. در دو دهه اخير، ايران به صورت يک قدرت دريايي منطقه يي با تاکتيک کاملاً تازه درآمده و ماهي نيست که ساخت موشک تازه و ناو و زيردريايي جديد آن تيتر رسانه هاي جهان نشود.

دو نمونه تاريخي زورگويي

سوم دسامبر1912 (آذر 1291) پنج سال پس از تقسيم ايران به دو منطقه نفوذ انگلستان و روسيه، با اينکه انگليسي ها در منطقه نفوذشان ازجمله استان فارس براي خود، نيروي نظامي «اس پي آر» به وجود آورده بودند به مقامات فارس شديداً اعتراض کردند که چرا در راه کازرون به شيراز دزدان به يک کاروان دستبرد زده اند، زيرا اموال دو سه هندي تبعه انگلستان هم ضمن اين دستبرد سرقت شده است. اين اعتراض از سوي کنسول (قنسل) انگلستان در شيراز به عمل آمده بود. کنسول هاي انگلستان در شهرهاي منطقه نفود و مداخله وسيعي در امور اعمال مي کردند و در آنجا همه کاره بودند. سرقت راه کازرون پنجم آذر آن سال روي داده بود. هشت سال بعد، دوم دسامبر سال 1920 (آذر 1299) دولت انگلستان به دولت وقت تهران اخطار کرد امور نيروي قزاق از لحاظ اداري و تدارکات و تسليحات و آموزش بايد در دست افسران و کارکنان اعزامي انگلستان باشد و دولت ايران همه هزينه ها از جمله دستمزد اين انگليسي ها را بپردازد. اين اخطار در آستانه کودتاي فوريه (سوم اسفند آن سال) داده شده بود. لنين قبلاً قرارداد 1907 انگلستان و روسيه مبني بر تقسيم ايران ميان آن دو قدرت را لغو کرده بود و در نتيجه، انگلستان يکه تاز ميدان ايران (در آن زمان بدبخت) شده بود.

www.iranianshistoryonthisday.com


روزنامه اعتماد
طراحی و پیاده سازی نرم افزار : شرکت ارتباطات نوین فرانام