مينو مومني



«از جاي متفاوت شروع کنيد.» اين شعار تبليغاتي نمايشگاه امسال الکامپ بود که براي بار دوم در اين 14 سال برگزاري تلکام را نيز در دل خود جاي داد، سطح شهر از بزرگراه ها گرفته تا خيابان هاي منتهي به مرکز شهر همه پر شده بود از بيلبوردهاي تبليغاتي براي دعوت از اين نمايشگاه بزرگ که به نوعي يک ويترين براي عرضه آخرين توليدات و دستاوردهاي داخلي و خارجي در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات به شمار مي رفت؛ ويتريني که پس از فراز و نشيب هاي بسيار در شامگاه سه شنبه 5 آذر به کار خود پايان داد و پرونده آن رفت تا در کنار ديگر سال هاي برگزاري چنين نمايشگاه هايي به خواب زمستاني فرورود تا سالي ديگر شايد کسي از اين رهگذر بخواهد از اين سال ها براي بهبود روند برگزاري نمايشگاه هايي از اين دست تجربه يي کسب کند.

تحريم نه، شرکت نمي کنيم

چهاردهمين نمايشگاه الکامپ (الکترونيک، کامپيوتر و تجارت الکترونيک) و نهمين نمايشگاه تلکام(صنايع مخابرات، ارتباطات و تکنولوژي اطلاع رساني) در حالي کار خود را آغاز کرد که براي چهارمين سال متوالي سازمان نظام صنفي رايانه يي که به نوعي يکي از متوليان آي تي به حساب مي آيد، در اين نمايشگاه حضور نداشت. هرچند در سال هاي گذشته اين صنف به طور جدي تحريم خود را اعلام کرده بود اما امسال مسوولان سازمان علت عدم حضور خود را وجود پاره يي از مشکلات عنوان کردند که نام آن به هيچ وجه تحريم نيست. در اين خصوص سهيل مظلوم نايب رئيس سازمان نظام صنفي رايانه يي مي گويد؛ ما به هيچ وجه الکامپ چهاردهم را تحريم نکرديم و تحريم سازمان تنها مربوط به الکامپ يازدهم بود. در اين دوره هم به اين دليل شرکت نکرديم که شرايط مورد نظر ما طي جلساتي که با مسوولان نمايشگاه بين المللي داشتيم فراهم نشد، بنابراين ترجيح داديم در اين دوره نيز از شرکت در نمايشگاه صرف نظر کنيم. وي درخصوص شرايط مدنظر سازمان نيز چنين توضيح مي دهد؛ همان طور که تمام فعالان اين حوزه مي دانند، الکامپ دهم از آن جهت که دست بخش خصوصي بود به بهترين نحو ممکن برگزار شد. وقتي بخش خصوصي اثبات مي کند که توانايي برگزاري نمايشگاه همانند يک نمايشگاه بين المللي را دارد به چه دليل بخش دولتي مانع برگزاري دوره هاي بعدي توسط اين بخش مي شود.

هر چند سازمان نظام صنفي رايانه يي و بسياري از کارشناسان حوزه آي تي دوره دهم الکامپ را جزء موفق ترين دوره ها برمي شمرند، جالب اينجاست که علي موسوي عضو هيات مديره و معاون امور نمايشگاه بين المللي تهران نيز اعتقاد دارد الکامپ چهاردهم يکي از بهترين دوره هاي اين نمايشگاه به شمار مي رود و دليل آن را ميزان فضاي غرفه ها و تعداد شرکت کنندگان مي داند که نسبت به دوره دهم رشد 20 درصدي داشته است. براي بسياري از فعالان صنعت آي تي الکامپ دهم يک نقطه طلايي به شمار مي رود؛ الکامپي که برگزاري آن را بخش خصوصي در دست داشت. اينک اين سوال براي بسياري مطرح مي شود که چرا سال ها بعد اين رويداد که يک تجربه خوب به همراه داشت تکرار نشد که در اين خصوص موسوي اين گونه اظهارنظر مي کند؛ به دلايلي که همه مي دانند، از الکامپ دهم به بعد برگزاري اين نمايشگاه به دست بخش دولتي افتاد. وقتي به سوابق هم نگاه مي کنيم ما به اين نتيجه نمي رسيم که الکامپ دهم بهترين دوره از نمايشگاه الکامپ بوده است چراکه ما در پايان هر نمايشگاه بازخوردهاي مختلفي را از بازديدکنندگان، غرفه داران، روزنامه نگاران فعال در حوزه آي تي و... داريم و با نظرسنجي که انجام مي دهيم معين مي کنيم چه نمايشگاهي خوب يا بد بوده و از اين جهت نيز مي توانيم بگوييم الکامپ سيزدهم هم بازخوردهاي مثبتي داشته است.

حضور پرشور از نوع بادکنکي

نمايشگاه الکامپ و تلکام امسال در فضايي به وسعت 16 هزار و 824 متر مفيد و 32 هزار متر غيرمفيد برگزار شد و در اين دوره 470 شرکت شامل 68 شرکت خارجي و 402 شرکت داخلي حضور داشتند که گفتني است تمامي اين شرکت ها از جانب نمايندگي هاي رسمي در اين رويداد حضور پيدا کرده بودند.

دوره چهاردهم اگر از نظر نوع برپايي و ديگر عوامل با دوره هاي قبل تفاوت هايي داشته اما از يک منظر به مانند ديگر دوره ها بود و آن مساله چيزي نبود جز خيل مشتاقان جمع کننده ساک و بادکنک تبليغاتي و اين مساله تا آنجا رخ نمايان کرده بود که بسياري از غرفه هاي صاحب نام که سال هاي گذشته با منت و خواهش بازديدکنندگان ساک و ديگر وسايل تبليغاتي خود را در آنها قرار مي دادند، در اين دوره دسته هاي بزرگ بادکنک هاي منقش به نام شرکت شان را به فراخور در اختيار خيل عظيم بازديدکنندگان آي تي دوست قرار مي دادند تا به اين وسيله سکوت غرفه تخصصي خود را با هجومي پر از شادي از نوع کودکانه بشکنند و در اين اوضاع و احوال چهره هاي افرادي که بنا به رشته تحصيلي و کاري خود از مسوول غرفه يي سوال تخصصي داشتند، بسيار ديدني بود. در اين دوره از نمايشگاه به گفته مسوولان برپاکننده قرار بود به متقاضيان اين امکان داده شود به صورت بي سيم به اينترنت اتصال داشته باشند؛ اتفاقي که در روز نخست نمايشگاه به وقوع نپيوست و به نوعي درگيري غرفه داران با مسوولان نمايشگاه را رقم زد و جالب آن است که در روزهاي بعدي نيز کم کم اينترنت بي سيم رخ به غرفه داران آشکار کرد اما قيمت بالاي آن سبب شد بسياري از غرفه داران عطاي آن را به لقايش ببخشند. هرچند به گفته يکي از غرفه داران در روز دوم بعضي از غرفه ها از نوسان شديد برق گلايه داشتند و در اين ميان درخواست اينترنت بي سيم درخواست بيجايي به شمار مي رود.

سه رقيب در يک ميدان

نهمين نمايشگاه تلکام جدا از چهاردهمين نمايشگاه الکامپ در آن سوي نمايشگاه بين المللي ميزبان بازديدکنندگان خود بود؛ بازديدکنندگاني که براي رسيدن به سالن هاي اختصاص يافته بايد مسيري را بدون هرگونه وسيله اياب و ذهاب داخلي طي مي کردند اما سختي راه نتوانسته بود از خيل مشتاقان اين سالن ها بکاهد. در تلکام در کنار ده ها شرکت فعال در حوزه مخابراتي و ارتباطي سه رقيب در گوشه گوشه سالن مقدم بازديدکنندگان خود را ارج مي نهادند. البته هر کس به شيوه خود، و اگر بحث تعريف و تمجيد نباشد، بايد گفت باز هم در ميان سه رقيب همراه اول و اپراتور دوم و تاليا اين اپراتور دوم بود که به واسطه تبليغات پرشور خود توانسته بود جمعيت بيشتري را به سمت غرفه زردرنگ اش جلب کند. عروسک هاي زنبوري که بال هاي آنها از سيم کارت هاي اعتباري و ثابت ايرانسل شکل گرفته بود، در سرتاسر سالن به وفور به چشم مي آمدند و با نگاه شيرين و کودکانه دل بزرگ ترها را نيز برده بودند تا آنجا که بسياري آرزو داشتند در آن ساعات کودکي به همراه داشتند تا به بهانه آن کنار زنبورک عکسي به يادگار بگيرند. هرچند ژست زنبورها يخ بزرگ ترها را نيز آب کرد و آنها بي بهانه حضور کودکان عکس هاي بسيار گرفتند و رفته رفته جذب غرفه شدند و اين اول کار بود چرا که صف هاي بسياري کنار اين غرفه به چشم مي خورد؛ يکي براي ثبت نام ام ام اس و ديگري براي شارژ رايگان. در کنار رنگ زرد اين غرفه سرخي تاليا نيز مي توانست نظرات را جذب کند. در اين غرفه نيز قرعه کشي روزانه يک وسيله تبليغاتي براي جلب بازديدکنندگان بود هرچند گويا رنگ زرد بيش از قرمز توانسته بود نظرها را به خود جلب کند. در کنار اين دو رقيب زرد و قرمز، همراه اول در ابرهاي سفيد و آبي خود با پشت گرمي دولتي بودن جذب مخاطب مي کرد. غرفه داران زحمت تبليغات از نوع قرعه کشي و حرکت زنبور را به خود نداده بودند چرا که تنها نام نويسي براي جي پي آراس و وفور عرضه ساک دستي و سي دي آموزشي و صحبت از سيم کارت هاي امين توانسته بود مشتاقان را به سوي خود جلب کند. در مجموع بايد گفت در تلکام هر چه بود، بوي رقابت مي داد و در تبليغات اين سالن به راحتي مي توانستي تفاوت آشکار تبليغات از نوع دولتي و خصوصي را به وضوح شاهد باشي.

---

از آن سوي شهر در ميان هفته، عشق بازديد از الکامپ و تلکام يک عزم جدي را مي طلبد، چرا که ساعات بازديد نامناسب اين نمايشگاه (10 صبح تا 17 عصر) سبب مي شد بسياري از افراد امکان حضور در اين نمايشگاه را به راحتي نداشته باشند چون ساعت تعيين شده به نوعي اوج کاري و تحصيلي افراد را دربرمي گرفت و از طرفي در روزهاي برگزاري نمايشگاه هيچ تعطيلي نيز مشاهده نمي شد. بنابراين با اين اوصاف به نظر طبيعي مي آيد که هر فردي براي بازديد از اين نمايشگاه سختي بسياري را بر خود تحميل کند اما جالب اينجاست که اين اول داستان است چرا که وقتي با هزاران مکافات خود را به نمايشگاه مي رساني و با هراس لحظه ها را مي شماري هنوز نصف ساعتي به پايان نمايشگاه زمان مانده است که به طور مرتب از بلند گوها به مردم براي خروج از نمايشگاه هشدار مي دهند و در کمتر از چند دقيقه اين هشدار به مرحله اجرا مي رسد تا آنجا که اگر پاي خود را از سالن بيرون بگذاري ديگر مجال بازگشت نخواهي داشت. اين را زمان خروج از در سالن درخواهي يافت؛ زماني که مسوول غرفه يا مراجعه کننده يي به التماس و گاهي به تندي درخواست برگشت به سالن را دارد شايد به دليل جا گذاشتن کيف پول يا هر شيء گرانبها اما جواب چيزي جز يک کلمه نيست «نه». در تلخي اين برخورد هستي که حضور يک ساعته در صف طولاني تنها براي خروج از در نمايشگاه تو را به اوج عصبانيت مي رساند تا آنجا که با خود عهد مي کني ديگر قدم به نمايشگاه نگذاري اما شايد وسوسه اين ويترين تماشايي آي تي بارديگر تو را به سوي خود بخواند.

شايد تا به حال بارها شنيده ايد که براي جلوگيري از استفاده غيرمجاز از برنامه ها يا تکثير غيرقانوني آنها، اصطلاحاً به آنها قفل مي زنند. قفل گذاري کلاً به دو روش نرم افزاري و سخت افزاري صورت مي گيرد.

قفل سخت افزاري

چنانچه از سخت افزار خاصي براي قفل گذاري استفاده شود، به آن قفل سخت افزاري گفته مي شود. اين قفل ها بعضاً به صورت يک رابط، روي پورت پارالل سيستم نصب مي شوند که البته هر دو نوع آن عملکرد مشابه دارند. بخش اصلي قفل، از يک حافظه قابل پاک شدن تشکيل شده که با توجه به نوع و حجم آن، داراي عملکردي متفاوت است و عمدتاً به يکي از دو روش زير عمل مي کند. روش اول قفل گذاري به اين صورت است که توليدکننده نرم افزار يک يا چند بايت از اطلاعات را در قفل نوشته و برنامه هنگام اجرا آن را چک مي کند. در صورتي که قفل وجود داشته باشد، برنامه به کار خود ادامه مي دهد و اگر قفل وجود نداشته باشد يا اطلاعات خوانده شده از روي قفل صحيح نباشد، برنامه متوقف شده و با اعلام خطا، از اجراي صحيح سر باز مي زند. اين نوع قفل ها داراي ساختاري ساده، حافظه يي در حد چند بايت و قيمتي ارزان هستند. استفاده از اين قفل ها بسيار ساده بوده و نياز به تخصص خاصي ندارد. تنها کافي است نرم افزار ويژه قفل را (که توسط شرکت توليدکننده قفل ارائه شده ) اجرا کرد. گفتني است در ابتدا که قفل فاقد اطلاعات است، اول يک کلمه دلخواه به عنوان کلمه عبور درخواست کرده و سپس با توجه به نوع قفل، يک يا چند کلمه اطلاعات را دريافت و در حافظه قفل ثبت کنيد. در دفعات بعد بايد کلمه عبوري که اولين بار ثبت شده، وارد شود تا بتوان به اطلاعات دروني قفل دسترسي داشت. البته بعد از ورود به برنامه اين کلمه قابل تغيير است. در هر صورت پس از ثبت اطلاعات در قفل، توليدکننده نرم افزار اطلاعات ثبت شده را در يک برنامه چک مي کند که نحوه چک کردن اطلاعات با توجه به نوع قفل متفاوت است. در بعضي فقط اطلاعات درون قفل چک مي شود و در بعضي ديگر، در مرحله اول وجود قفل چک شده و در مرحله بعدي، اطلاعات درون آن چک مي شود. روش ديگر قفل گذاري به اين صورت است که توليدکننده نرم افزار بخش کوچکي از برنامه را در حافظه قفل قرار مي دهد که در اين حالت چنانچه قفل وجود نداشته باشد، برنامه به هيچ وجه، قادر به اجرا و ادامه کار نخواهد بود. اين نوع قفل ها داراي ساختاري کمي پيچيده، حافظه يي بعضاً تا چند کيلو بايت و قيمتي نسبتاً گران هستند. استفاده از اين قفل ها به سادگي نوع قبلي نيست. البته نحوه کلي کار مشابه روش قبلي است. با اجراي نرم افزار ويژه قفل و وارد کردن کلمه عبور، بايد نام فايلي را که مي خواهيم روي آن قفل بزنيم، مشخص کنيم تا بخشي از آن در قفل ثبت شود. البته در بعضي ديگر از اين نوع قفل ها، که حفاظت بيشتري را انجام مي دهند، بايد توسط توليدکننده نرم افزار دقيقاً کنترل شود که چه بخش هايي از فايل بايد در قفل ثبت شود که ابتدا انجام اين کار نياز به تخصص و تجربه کافي دارد، چرا که بعضاً ممکن است خطا در انجام کار باعث بروز اشکال در برنامه توليدي شود. چون با اين کار در واقع بخشي از برنامه در قفل ثبت مي شود، واضح است که هر قفل فقط براي يک نسخه از برنامه مي تواند مورد استفاده قرار بگيرد و به همين علت کاربرد اين قفل کمتر است. ضمناً نوع ديگري از قفل ها هستند که از هر دو روش فوق استفاده مي کنند، اما طرفدار چنداني ندارند.

قفل نرم افزاري

چنانچه از روش ها و ترفند هاي نرم افزاري براي قفل گذاري استفاده شود، به آن قفل نرم افزاري گفته مي شود. قفل هاي نرم افزاري داراي تنوع بيشتري نسبت به قفل هاي سخت افزاري بوده و بعضاً از لحاظ طراحي و اجرا سليقه يي و ابتکاري هستند اما مي توان نحوه عملکرد اکثر آنها را توسط يکي از سه روش ذيل تشريح کرد.

1- محدوديت در تعداد کپي؛ در اين حالت برنامه نصب کننده نرم افزار، فضاي مشخصي در ديسک را با روش خاصي مرمت کرده و تعداد مجاز نسخه برداري را در آن درج مي کند. بدين طريق با هر بار کپي کردن برنامه، يک واحد از اين عدد کم مي شود و هنگامي که تعداد مجاز آن به صفر رسيد، ديگر نمي توان برنامه را روي سيستم نصب کرد. حال ممکن است اين سوال مطرح شود که مگر نمي توان پس از نصب برنامه از آن پشتيباني گرفته و سپس از نسخه پشتيبان نيز روي سيستم ديگري استفاده کرد که در پاسخ بايد گفت نه، چرا که هنگام نصب، اطلاعاتي راجع به سخت افزار سيستم که مي تواند مثلاً شامل نوع قطعات يا شماره سريال قطعات باشد، در جايي در محدوده قفل ذخيره مي شود و از اين پس هر بار هنگام اجراي برنامه، اين اطلاعات به دقت چک مي شود و در صورت هرگونه تغيير، برنامه اجرا نمي شود.

2- استفاده از ديسکت هنگام اجراي برنامه؛ در اين حالت، ديسکت مورد نظر، يا به روش خاصي فرمت و سپس هنگام اجرا، اطلاعات روي آن بررسي مي شود يا اينکه قسمتي از ديسکت را به صورت فيزيکي و عمدي خراب مي کنند و در واقع همان صدمه يي که به عمد بر سطح ديسکت وارد شده است، به عنوان قفل و محافظ نرم افزار عمل مي کند. از اين پس براي انتقال برنامه از يک سيستم به سيستم ديگر اين فلاپي مانند قفل سخت افزاري عمل مي کند و بايد مختصات آن توسط برنامه تاييد شود و چنانچه اين فلاپي در درايو نباشد، برنامه اجرا نخواهد شد.

3- قفل سي دي (اجرا از روي سي دي)؛ با متداول شدن سي دي يا لوح فشرده، روش جديدي در قفل گذاري ابداع شد و آن اجراي برنامه از روي سي دي است. در اين حالت برنامه هنگام اجرا به سي دي رجوع کرده و نقاط خاصي از آن را چک مي کند. اين نقاط بخش هايي هستند که به صورت فيزيکي علامت گذاري شده اند و در واقع به نوعي صدمه ديده اند و معمولاً اين خرابي با تابش اشعه ليزر انجام مي شود. به اين ترتيب به اصطلاح نقاط معيني از سي دي ليزرسوز مي شود. اين نقطه يا نقاط، به عنوان قفل سي دي عمل مي کند و از عمل تکثير يا کپي برداري و همچنين استفاده غيرمجاز از آن جلوگيري به عمل مي آورد.

در خاتمه سوالي که در مورد سه روش فوق الذکر مطرح است، اين است که آيا مي توان قبل از نصب، از ديسکت ها و سي دي هاي قفل گذاري شده کپي تهيه کرد و سپس آنها را نصب کرد؟ پاسخ منفي است زيرا همانگونه که اشاره شد، يا بخشي از ديسکت يا تمامي آن به روش خاصي فرمت مي شود که قابل کپي برداري نيست يا اينکه محل و نقاطي که روي ديسکت يا سي دي، به صورت فيزيکي و عمدي صدمه ديده اند، اجازه کپي برداري را نمي دهند و مانع از انجام اين کار مي شوند.

www.iranscientific.com