دکتر ابراهيم يزدي



پرونده آقاي اوباما در انتخابات اخير رياست جمهوري امريکا جمع بندي يا نماد بيروني يک سلسله از تغييرات بسيار کليدي در جامعه امريکا است. جامعه انساني نظير موجود زنده يي در حال نوبه نوشدن و تغيير و تحول است. به معناي ديگر براساس اطلاعاتي که از يک جامعه و از يک فرد در 40 سال پيش وجود دارد، نمي توانيم بدون مرور وضعيت آن جامعه زود قضاوت کنيم. 40 سال پيش تصور اينکه يک زن کانديداي رياست جمهوري امريکا شود يا حتي معاون رئيس جمهوري شود، يا يک سياهپوست و آن هم يک سياهپوست مسلمان زاده رئيس جمهور شود غيرممکن بود. اما جامعه امريکا تغيير پيدا کرده است. آقاي اوباما محصول اين تغييرات است. اما انتخاب آقاي اوباما فرآيند تغيير در جامعه امريکا را به يک فاز يا مرحله جديدي ارتقا داده است. بنابراين چنين انتظار مي رود که با انتخاب آقاي اوباما تغييرات جدي در محورهاي مختلف ملي و بين المللي به وجود آيد. محور اول تاثيرات و پيامدهاي انتخاب آقاي اوباما در جامعه امريکا است. اين تاثيرات را مي توان در ابعاد سياسي، اقتصادي و فرهنگي مورد بررسي قرار داد. از نظر اجتماعي آقاي اوباما با مقاومت يا با مبارزه منفي جريانات ميراي امريکا روبه رو خواهد شد. همان اندازه که آقاي اوباما کانديداي جريانات بالنده در امريکا بود، آقاي مک کين کانديداي جريانات افراطي ميرا در صحنه اجتماعي امريکا بود. اين جريان در امريکا در انتخابات رياست جمهوري شکست خورده است، اما در جامعه حضور دارد و در برابر موج تغييرات مقاومت خواهد کرد و چه بسا به درگيري ها و تقابل هايي در امريکا منجر شود. قطعاً افکار عمومي خبر توطئه قتل اوباما و بازداشت دو جوان در اين رابطه را فراموش نمي کند. کندي را هم ترور کردند. بنابراين جريانات افراطي و محافظه کار به خصوص مسيحيان معروف به «نئوکان ها» در جامعه امريکايي حضور جدي دارند بنابراين انتخاب آقاي اوباما واکنش هايي تند را در جامعه امريکا در پي خواهد داشت. اما از طرف ديگر امريکا با يک بحران بي سابقه اقتصادي روبه رو است. برخي از تحليلگران اقتصادي در امريکا و برنده جايزه صلح نوبل در اقتصاد در تحليلي ريشه هاي بحران اقتصادي کنوني امريکا را ناشي از فقدان اعتماد قلمداد کرده اند، يعني جامعه امريکا دچار بي اعتمادي شده است. انتخاب اوباما، استقبال مردم و آمار شرکت کنندگان در انتخابات هم نشان از آن دارد که آقاي اوباما شايد بتواند اعتماد از دست رفته در جامعه امريکا را

باز گرداند. بنابراين شايد موفق شود که بحران اقتصادي را مهار کند ولي به نظر مي رسد پيامد انتخاب آقاي اوباما در خود امريکا و در سطح بين المللي، همگرايي ميان امريکا با کشورهاي اروپايي و آسياي دور به خصوص ژاپن، چين، هند و حتي روسيه را در پي خواهد داشت، زيرا سياست دولت اوباما بر اساس استراتژي کلان دموکرات هاي امريکا بنا خواهد شد، يعني همکاري با ساير هم پيمانان امريکا. دولت بوش يک تنه تصميم مي گرفت و دولت هاي هم پيمان را در برابر عمل انجام شده قرار مي داد و آنها را بالاجبار به دنبال خود مي کشاند اما اگر کتاب آقاي برژينسکي «به عنوان انتخاب» در خصوص سلطه جهاني و رهبري جهاني را مطالعه کرده باشيد در آنجا اين استراتژي جهاني به دقت ترسيم شده است. به باور من آقاي اوباما در همان راستا حرکت خواهد کرد. به همين دليل رهبران اروپا عموماً از انتخاب اوباما استقبال کردند. حتي قبل از راي گيري و قبل از مشخص شدن نتيجه انتخابات امريکا، رهبران اتحاديه اروپا از آمدن آقاي اوباما استقبال کردند. اين همگرايي ميان امريکا و اتحاديه اروپا در مسائل خاورميانه مي تواند محور بعدي باشد. در خصوص رابطه با امريکا و تاثيرگذاري آن بايد گفت امروز در سطح جهاني هم طرف هاي درگير چه در اروپا چه در امريکا يا در اتحاديه اروپا يا ميان اعراب و فلسطينيان و بخش قابل توجهي از اسرائيلي ها پيرامون راه حل نهايي اتفاق نظر به وجود آمده است و آن عبارت است از عقب نشيني اسرائيلي ها از سرزمين هايي که در سال 1967 تحت اشغال درآمده است و واگذاري اين زمين ها به فلسطينيان براي تفويض دولت مستقل فلسطيني در سرزمين هايي که به آنها تعلق دارد.

روي کار آمدن اوباما و همگرايي که در سطح جهان لاجرم به وجود خواهد آمد احتمالاً بازتاب آن در خاورميانه و تسريع و شتاب دادن به فرآيند صلح و نهايتاً به ثمر رسيدن آن خواهد بود. اما در مورد ايران و پيامد انتخاب اوباما که مورد آخر است بايد گفت سياست اوباما در رابطه با ايران استفاده هر چه بيشتر از ديپلماسي خواهد بود اگرچه در مواضع کليدي پيرامون فعاليت هاي هسته يي ايران اختلاف اساسي ميان مواضع آقاي اوباما با بوش وجود ندارد، همان طور که اختلاف اساسي ميان امريکا و اتحاديه اروپا و گروه اول وجود ندارد و همگرايي ميان امريکا و اتحاديه اروپا و آسياي دور به اين نحو خواهد بود که فشار ديپلماسي بر ايران افزايش خواهد يافت چرا که در زمان بوش اتحاديه اروپا در تأسي از سياست هاي امريکا چندان راضي نبوده است اما اگر قرار باشد سياست خارجي آقاي اوباما بر اساس همگرايي هر چه بيشتر با اتحاديه اروپا و کشورهاي آسيايي باشد قطعاً فشار ديپلماسي به ايران پيرامون برنامه هسته يي افزايش خواهد يافت. اما در دو منطقه ديگر همگرايي ميان ايران و امريکا وجود دارد که مي تواند به عنوان فرصتي براي کاهش تشنج ميان ايران و امريکا و بهبود روابط مورد بهره برداري قرار گيرد. اين دو منطقه عبارت است از عراق و افغانستان.

به طور استراتژيک ادامه تشنجات در عراق و افغانستان به نفع امنيت ايران نخواهد بود. امريکا هم به خصوص پس از انتخاب اوباما ناگزير به سمت و سويي خواهد رفت که امريکايي ها هرچه سريع تر از عراق خارج شوند. در افغانستان هم به همين ترتيب، بنابراين ايران و امريکا مي توانند در اين دو محور با يکديگر به توافق هايي برسند. اما مشکل ايران و امريکا حتي بعد از انتخاب اوباما از يک کاستي هاي دروني سرچشمه مي گيرد. انتخاب آقاي اوباما مي تواند مقدمه يي و فرصت مناسبي براي ايران باشد و روابط ايران و امريکا را به مسيري که به سود منافع ملي ايران است تغيير جهت بدهد. براي اينکه اين کار صورت گيرد بسيار خوب خواهد بود رئيس جمهوري ايران برخلاف گذشته يک ژست ديپلماسي جهاني از خود نشان دهد و تلگراف تبريکي براي آقاي اوباما که اکنون انتخاب شده ارسال کند غاين يادداشت قبل از انتشار خبر تبريک رئيس جمهور نوشته شده استف و همچنين دولت ايران اعلام کند آمادگي دارد به طور رسمي و علني بدون هيچ پيش شرطي با نمايندگان دولت جديد امريکا براي حل مسائل في مابين به مذاکره بنشيند.

گروه سياسي؛ رئيس مجلس خبرگان و مجمع تشخيص مصلحت نظام در ادامه انتقادهاي خود از ناديده گرفتن راي و نظر مردم توسط برخي مسوولان، هشدار داد که «بي تفاوتي مردم به نفع هيچ کس نيست و تصميم گرفتن در غياب آنان، سرنوشت کشور را به ناکجا آباد مي برد.» آيت الله هاشمي رفسنجاني اين هشدارها را در ديدار دبيرکل و اعضاي شوراي مرکزي و استاني حزب مردم سالاري عنوان کرد و در عين حال بر حضور پرشور مردم و احزاب در قالب ائتلاف ها و جبهه هاي موثر در عرصه انتخابات رياست جمهوري آينده تاکيد کرد. به گزارش سايت خبري آفتاب، وي همچنين با اشاره به اينکه سابقه استبدادزدگي تاريخي ايران مانع شکل گيري احزاب قدرتمند در اين کشور شده است، گفت؛ «پراکندگي کنوني احزاب و کوچک بودنشان اغلب تصميم گيري هاي مهم را سخت مي کند و راه درست اين است که احزاب در قالب ائتلاف ها و جبهه ها موثرتر ظاهر شوند.» رئيس مجلس خبرگان در ادامه تنها راه صحيح براي فعاليت و تاثيرگذاري مردم و احزاب در کشور را حضور در انتخابات دانست و تصريح کرد؛ «اکنون ديگر شعار دادن و قانع کردن بي دليل مردم نتيجه بخش نيست، راه درست استفاده صحيح از بيداري مردم و تشويق حضور با نشاط آنان در صحنه هاي حساس کشور است.»

وي همچنين يأس و بي تفاوتي مردم نسبت به تحولات کشور را آفت بزرگ نظام و کشور دانست و از تلاش برخي افراد و گروه هاي مغرض براي بي اثر کردن حضور مردم در انتخابات انتقاد کرد. آيت الله هاشمي رفسنجاني همچنين با اشاره به تجربه تشکيل حزب جمهوري اسلامي، به نقش مهم اين حزب در پيش بردن اهداف نظام و از ميان برداشتن موانع پيش روي انقلاب اشاره کرد و وظيفه احزاب، گروه ها و شخصيت هاي موثر کشور را زمينه سازي و برداشتن موانع پيش راه حضور موثر مردم در تحولات و انتخابات کشور دانست و تصريح کرد؛ «مردم نيز بايد با اميد و حضور بانشاط در انتخابات حقوق حقه خود را طلب کنند، چرا که اگر حضور در صحنه داشته باشيم دين و دنياي ما حفظ خواهد شد.»

گروه سياسي؛ محمود احمدي نژاد پس از بر زمين زدن کلنگ پروژه انتقال آب به استان قم از حضور قرارگاه سازندگي خاتم الانبياء (ص) سپاه پاسداران در قراردادهاي عمراني دولت نهم دفاع کرد. محمود احمدي نژاد صبح پنجشنبه به قم سفر کرد تا علاوه بر حضور در روز آغازين عمليات اجرايي انتقال آب به قم، به سبک و سياق سفرهاي خود ديدارهايي نيز با مردم داشته باشد. رئيس دولت نهم همچنين به انتقاد از افرادي پرداخت که حضور قرارگاه سازندگي را سبب محدود کردن «ديگران» مي دانند؛ « قرارگاه سازندگي با حضور در اين پروژه نشان داد در کشور مي توان کارهاي بزرگي انجام داد و اينکه برخي مي گويند حضور قرارگاه سازندگي در اين پروژه فضا را براي ديگران محدود مي کند حرف اشتباهي است و بايد بگويم اين قرارگاه در پروژه هايي که بايد بيگانگان را از آنها پس مي زديد کارهاي بزرگي را انجام داد.» وي سپس با اشاره به حضور قرارگاه سازندگي در پروژه پارس جنوبي گفت؛ بيگانگان در قضيه هسته يي مي خواستند ما را تحت فشار قرار دهند و گفته بودند ما نمي آييم و ما هم در پاسخ به آنها گفتيم چه بهتر که در اين پروژه حضور پيدا نمي کنيد و بدانيد که ما هيچ وقت به شما التماس نمي کنيم چرا که اين افراد انقلابي و جهادي در کشورمان هستند و مي آيند تا کشور را بسازند و اين امر را در انرژي هسته يي، موشک فضاپيما و ديگر دستاوردهاي بزرگ نظام جمهوري اسلامي ايران شاهد بوديم و اميدوارم اين پروژه نيز پايه گذار آباداني در استان قم باشد. رئيس جمهور گفت؛ بيگانگان در قضيه هسته يي قصد داشتند ما را تحت فشار قرار دهند اما بدانند که ما هيچ وقت التماس آنها را نمي کنيم. احمدي نژاد که در جمع مسوولان اجرايي اين پروژه سخن مي گفت با بيان اينکه کشور ما در منطقه کم آبي قرار دارد، گفت؛ خوشبختانه امروز همه توان و نيروي دولت به کار گرفته شده است و دولت يک برنامه جامع آب براي همه کشور دارد و همه ظرفيت هاي آبي کشور مورد مطالعه و بررسي قرار گرفته است و براي همه آب هاي قابل جمع آوري برنامه مشخصي داريم. احمدي نژاد در ادامه به نقش مردم در استفاده از ظرفيت هاي آبي کشور اشاره کرد و اظهار داشت؛ امروزه استفاده از روش هاي نوين آبياري مصرف آب را در کشور کاهش مي دهد و توليدات کشاورزي را دو برابر کرده و محصولات کشاورزي را از آفات مصون مي دارد. وي افزود؛ ان شاءالله به لطف خدا امسال با توليد زياد گندم هم نياز کشور را تامين مي کنيم و هم مي توانيم اين محصول را به کشورهاي ديگر صادر کنيم. رئيس جمهور با بيان ويژگي هاي اين پروژه گفت؛ هدف غايي اين پروژه آبرساني به شهر قم است و از نگاه ملت ما شهر قم از جهات گوناگون موضوعيت دارد؛ اول اينکه وجود نازنين و سرشار از لطف و معنويت براي همه بشريت و افتخاري براي همه عالميان يعني حضرت فاطمه معصومه (س) در آن قرار دارد که بزرگان بشريت در دامن ايشان تربيت شده اند و از نعمات و کرامات ايشان بهره مي گيرند.

منابع رسمي در دولت از قريب الوقوع بودن معرفي «صادق محصولي» از سوي رئيس جمهور به عنوان سرپرست وزارت کشور و وزير پيشنهادي اين وزارتخانه خبر دادند.به گزارش ايسنا اين منابع اعلام کردند به احتمال قوي رئيس جمهور در اوايل هفته حکم سرپرستي صادق محصولي براي وزارت کشور را خواهد زد و همزمان طي نامه يي جداگانه وي را به علي لاريجاني رئيس مجلس شوراي اسلامي به عنوان وزير پيشنهادي دولت به منظور تصدي اين وزارتخانه معرفي خواهد کرد. صادق محصولي در حال حاضر از مشاوران ارشد رئيس جمهور است.محصولي قبل از اين هم يک بار براي تصدي وزارت نفت به مجلس معرفي شد که نتوانست راي اعتماد را کسب کند.

£



واکنش به طرح اصلاح قانون انتخابات رياست جمهوري

گروه سياسي؛ همزمان با تصويب طرح اصلاح قانون انتخابات رياست جمهوري در صحن پارلمان زمزمه هايي از سوي برخي نمايندگان مجلس براي تعيين حدنصاب سني شنيده مي شود به گونه يي که خبرگزاري فارس در گفت وگو با يک نماينده اصولگرا از احتمال بررسي سقف سني 65 سال براي کانديداهاي رياست جمهوري خبر داد که در صورت طرح و تصويب آن در صحن مجلس کانديداهاي رياست جمهوري از سوي جبهه اصلاحات حذف خواهند شد و بدين ترتيب سرنوشت انتخابات رياست جمهوري بدون حضور اصلاح طلبان رقم خواهد خورد چرا که سيدمحمد خاتمي 65 سالگي و کروبي 71 سالگي را پشت سر مي گذارند و بدين ترتيب بسياري از فعالان سياسي احتمال تصويب سقف سني را راهکاري براي حذف کانديداهاي اصلاح طلب عنوان مي کنند. البته بيان اين احتمالات در کنار تصويب شرط مدرک تحصيلي کارشناسي ارشد پيرو اصلاحيه موارد 35 و 55 قانون انتخابات رياست جمهوري در مجلس موجب واکنش گسترده فعالان سياسي شد و آن را گامي در جهت محدود کردن حضور متعدد کانديداها در عرصه انتخابات رياست جمهوري ارزيابي کردند.

گروه سياسي؛ شوراي فعالان ملي- مذهبي با صدور بيانيه يي اعلام کرد به طور «مستقل» وارد فضا و کنش هاي انتخاباتي مي شود و به تدريج نامزد خاص اين جريان را به همراه اولويت مطالبات، شعارها و برنامه ها معرفي مي کند. اين شورا با اشاره به فضاي سياسي، اجتماعي و اقتصادي کشور تاکيد کرد به دليل تعهد ملي و اخلاقي در انتخابات رياست جمهوري شرکت مي کنند.