گروه اقتصادي؛ شکست وزير جهاد کشاورزي در خودکفايي گندم بار ديگر او را به مجلس فرا خواند تا دومين استيضاح را در کارنامه کاري خود به ثبت برساند. احضار محمدرضا اسکندري به مجلس هشتم در حالي با جديت پيگيري مي شود که برخي از نمايندگان اصولگرا نيز بر اجراي آن اصرار دارند. پافشاري استيضاح کنندگان تا حدي پيش رفت که زمان استيضاح نيز 21 آبان ماه مشخص شد. وعده خودکفايي در توليد گندم، جو، برنج و ذرت که زمينه راي اعتماد اسکندري از مجلس هفتم را رقم زد، دليل اصلي احضار او به مجلس هشتم تلقي مي شود. البته انتقاد استيضاح کنندگان به نبود استراتژي مشخص در بخش کشاورزي و سردرگمي وزير در به حداقل رساندن آسيب ناشي از خشکسالي نيز باعث شد اسکندري مجبور به پاسخگويي شود. برخي از نمايندگان مجلس هشتم با زير سوال بردن مديريت عالي ترين مقام وزارت جهاد کشاورزي خواستار ارائه توضيحات قانع کننده هستند. به اعتقاد منتقدان سياست هاي اسکندري بخش کشاورزي نه تنها رشد مثبتي را تجربه نکرده بلکه وضعيت بخش هاي مختلف به ويژه شيلات، زراعت، دام و طيور، جنگل ها و... بسيار حادتر شده است. وضعيت نامناسب بخش کشاورزي و گلايه بهره برداران اين بخش از مديريت وزارت جهاد کشاورزي طرح استيضاح اسکندري را با 46 امضا رقم زده. نايب رئيس اول مجلس نيز در پي انتقاد نمايندگان خواستار استيضاح، طرح مذکور را دريافت شده تلقي کرد و قرار است يکشنبه هفته آينده اعلام وصول شود. در همين حال اظهارات نمايندگان در راهرو تالار سبز از پيگيري نمايندگان تا احضار اسکندري به مجلس خبر مي دهد. البته هيات رئيسه مجلس که به رغم شکايت امضاکنندگان موضع قانع کننده يي اتخاذ نکرده و دلخوش به حل و فصل انتقادها از وزير کابينه دولت نهم بود تا حدي در برابر اصرار نمايندگان تسليم شده به نظر مي رسد. پيمان فروزش نايب رئيس اول کميسيون اقتصادي مجلس که از امضاکنندگان طرح استيضاح به شمار مي رود با انتقاد از سياست هاي اسکندري به «اعتماد» مي گويد؛ برنامه هاي وزير جهاد کشاورزي که در زمان راي اعتماد براي نمايندگان تشريح و استيضاح را به نفع خود تمام کرد، تاکنون اجرايي نشده است. به گفته وي وزير جهاد کشاورزي در خودکفايي محصولات استراتژيک به ويژه گندم ضعيف عمل کرد و سياست مناسبي در دوران خشکسالي اتخاذ نکرد. فروزش با گلايه از نبود استراتژي مشخص در بخش کشاورزي و عدم تخصيص اعتبارات مصوب شده به خسارت ديدگان تصريح مي کند؛ «وزير جهاد کشاورزي برنامه مشخصي براي خشکسالي نداشت و به رغم تاييد اعتبارات از سوي مجلس باز هم اسکندري با مشکل روبه رو شد.» نايب رئيس کميسيون اقتصادي مجلس مي افزايد؛ «وزير جهاد کشاورزي مشکلات بخش کشاورزي را ناشي از کمبود منابع مالي مي دانست و مجلس نيز با تصويب اعتباراتي مانند لايحه 2500 ميليارد توماني او را همراهي کرد. اما با ادامه اين روند نه تنها وضعيت بخش کشاورزي بهتر نشد بلکه تسهيلات مصوب شده براي خشکسالي نيز به دست کشاورزان نرسيد.» وي با انتقاد از مشکل مديريتي تاکيد مي کند؛ «نمايندگان مجلس معضل مديريتي را دليل وضعيت نامناسب بخش دانسته و طرح استيضاح اسکندري را پيگيري کردند چرا که استيضاح او را مجبور به پاسخگويي در برابر نمايندگان مي کند تا دلايل استراتژي مشخص در حوزه باغات، زراعت و دام و طيور و جنگل ها را توضيح دهد.» فروزش در ادامه با اشاره به انتصاب مديران تصريح مي کند؛ «وزير جهاد کشاورزي در انتصاب مديران نيز شايسته سالاري را رعايت نکرده و همين موضوع شرايط نامطلوبي را براي کشاورزان، باغداران، دامداران و... ايجاد کرده است.» نايب رئيس کميسيون اقتصادي مجلس واردات بي رويه محصولات کشاورزي را نيز يکي از دلايل احضار اسکندري مطرح کرده و مي گويد؛ «متاسفانه وزارت جهاد کشاورزي موضع قابل قبولي در برابر افزايش واردات اتخاذ نکرد. در تنظيم بازار محصولاتي مانند گوشت و تخم مرغ نيز عملکرد قابل دفاعي نداشته است.» فروزش ادامه مي دهد؛ «سياست هاي اتخاذ شده از سوي اسکندري در حوزه هاي مختلف و نبود رشد مناسب در بخش کشاورزي دست به دست هم داد تا وزير جهاد کشاورزي براي دومين بار به مجلس احضار شود.» وي تاکيد مي کند؛ «نمايندگان امضاکننده، عملکرد اسکندري را تاکنون راضي کننده ندانسته و ضعف مديريت او را دليل شکست طرح خودکفايي کالاهاي استراتژيک به ويژه گندم مي دانند.»

بداقبالي وزير

اسکندري که شايد بداقبال ترين وزير کابينه دولت نهم لقب گيرد در حالي بايد پاسخگوي انتقادات نمايندگان مجلس هشتم باشد و براي حفظ کرسي وزارت از سياست هاي خود دفاع کند که بسياري از بهره برداران نيز عملکرد او را قابل دفاع نمي دانند. از کاهش توليد پسته و زعفران که کليدي ترين محصول صادراتي ايران به شمار مي روند تا محصولات زراعي هر کدام در شرايط بحراني قرار دارند. در اين ميان تامين امنيت غذايي نيز با اما و اگرهاي جدي روبه رو است. آيا اسکندري با توجه به سير نزولي توليد محصولات کشاورزي و رشد منفي ارزش افزوده در بخش کشاورزي راي اعتماد نمايندگان را براي دومين بار به دست خواهد آورد؟ بسياري از نمايندگان مجلس که استيضاح اسکندري را ادامه استيضاح وزير کشور فعلي مي دانند، معتقدند محمدرضا اسکندري در اين دوره شانس کمتري خواهد داشت.

در حالي که مصرف تاير کشور سالانه 338 هزار تن برآورد شده، تايرسازان کشور تنها 206 هزار تن (معادل 12 ميليون حلقه انواع تاير) را در کشور به توليد مي رسانند. صنعت تاير که همپاي توسعه کمي توليد خودروساز ها از رشد سالانه 7 درصد بيشتر برخوردار نبود، امروز به تنهايي نمي تواند مصرف کشور را تامين کند تا 30 درصد از بازار در اختيار تايرسازان خارجي قرار گيرد. کره، چين، اندونزي، تايوان، مالزي و هند بزرگ ترين کشورهاي صادرکننده تاير به ايران هستند که سالانه حدود يکصد هزار تن انواع تاير سواري، باري، اتوبوس، هواپيما، کشاورزي و حتي تاير دوچرخه را وارد کشورمان مي کنند تا هر سال بيش از 174 ميليون دلار ارز از کشور خارج شود. ارزش ريالي اين ميزان واردات بيش از 161 ميليارد تومان برآورد مي شود. سازندگان تاير در ايران آنچنان که بايد هنوز نتوانسته اند خود را با فناوري ساخت اين محصول تطبيق دهند به همين سبب است که به رغم ظرفيت هاي موجود و فرصت هاي بکر در کشور نمي توانند نياز کشور را حتي به لحاظ کمي برطرف کنند. سالانه نزديک به يک ميليون و 200 هزار دستگاه خودرو در کشور توليد مي شود و اين در حالي است که توليد تاير توسط سازندگان ايراني تنها 12 ميليون حلقه است که اين ميزان حداقل نياز خودروسازها که ظرفيت توليدشان تا دو سال آينده به بالاي 5/1 ميليون دستگاه در سال مي رسد، را برطرف مي کند. تمامي اين موارد نشان مي دهد صنعت تاير کشور پس از انقلاب با خروج برندهاي معتبري همچون ميشلن، بريجستون و گودير نتوانست روي پاي خود بايستد اما با راه اندازي چند واحد توليدي اين صنعت دوباره در کشور متولد شد تا همپاي خودروسازان راهي که بايد سال ها پيش آغاز مي کرد را آغاز کند. اکبر توانا دبير انجمن صنعت تاير ايران در اين رابطه مي گويد، در سال 1373 توليد تاير در ايران 92 هزار تن بوده اين در حالي است که در آن سال توليد خودرو کشور به يکصدهزار دستگاه هم نمي رسيد اما اکنون که توليد خودرو به حدود يک ميليون و 200 هزار دستگاه رسيده (12 برابر رشد) توليد تاير در ايران تنها 240 هزار تن است. اين موضوع نشان مي دهد تاير که بعد از ترمز مهم ترين قطعه خودرو به شمار مي آيد سالانه رشد ناچيزي داشته است. وي مي افزايد، تاير جزء صنايع پايين دستي پتروشيمي به شمار مي آيد که براي ساخت آن دست کم 90 ماده مختلف مصرف مي شود که بخش قابل توجهي از اين مواد وارداتي است که با توجه به کاهش اخير نرخ يورو اميدواريم بتوانيم مواد اوليه را ارزان تر به کشور وارد کنيم.

معاون وزير امور اقتصادي و دارايي از تشکيل هشت کارگروه ويژه براي بررسي تاثير بحران مالي دنيا بر اقتصاد ايران و افزايش جذب سپرده هاي خارجي در بانک هاي داخل کشور خبر داد و تاکيد کرد؛ جمهوري اسلامي ايران کمترين آسيب را از بحران مالي جهان خواهد ديد. در حالي که قرار بود سيد شمس الدين حسيني وزير امور اقتصادي و دارايي ديروز در محل اين وزارتخانه در يک نشست مطبوعاتي به بررسي فرصت هاي اقتصاد ايران و بحران مالي جهاني بپردازد، بنا به دلايلي وي در اين نشست شرکت نکرد و معاون امور بيمه، بانک و شرکت هاي دولتي وزارت امور اقتصادي و دارايي به جمع خبرنگاران آمد. سيد حميد پورمحمدي در اين نشست که با بيش از يک ساعت تاخير برگزار شد، درخصوص «بررسي فرصت هاي اقتصاد ايران و بحران مالي جهاني» گفت؛ اين بحران از بازار رهن اوليه و ثانويه بازار مالي امريکا آغاز شد و به بازار پولي سرايت کرد و سپس به بقيه بازارهاي پولي و مالي دنيا تسري يافت و وارد بخش واقعي اقتصاد شد. معاون امور بانکي، بيمه و شرکت هاي دولتي وزير امور اقتصادي و دارايي با بيان اينکه ايران به عنوان يک کشور در صحنه جهاني بايد حساسيت خود را در مورد اين موضوع داشته باشد، افزود؛ ايران بايد در اين خصوص نقش موثر و فعال در قبال فعاليت هاي بين المللي ايفا کند. وي گفت؛ دلايل و ريشه هاي بحران مالي جهان بايد توسط متخصصان شناسايي شود و آثار و پيامدهاي آن براي دنيا و ايران مطرح شود، بنابراين لازم است ساز و کارهايي فراهم شود.

تشکيل هشت کارگروه ويژه

پورمحمدي به ماموريت رئيس جمهوري به وزارت امور اقتصادي و دارايي، بانک مرکزي و برخي از وزرا درخصوص بررسي بحران مالي جهان بر اقتصاد ايران اشاره و تصريح کرد؛ با توجه به اين ماموريت، هشت کارگروه براي بررسي آثار، چالش ها، فرصت هاي تحول مالي و اقتصاد بين المللي تشکيل شد. وي کميته پولي کشور متشکل از بانک مرکزي، بانک هاي دولتي و خصوصي، وزارت امور اقتصادي و دارايي براي بررسي آثار پولي بحران، کميته بازار سرمايه براي بررسي آثار فرصت هاي سرمايه گذاري، جذب سرمايه گذاري خارجي، خريد دارايي هاي خارجي متشکل از وزارت اقتصاد، سازمان و شرکت بورس، برخي از شرکت هاي بورسي و کارگزاري هاي بورس را از جمله اين کميته ها عنوان کرد و اظهار داشت؛ در تمام اين کميته ها بخش خصوصي، تعاوني و استادان دانشگاهي حضور دارند. پورمحمدي همچنين از تشکيل کميته يي در حوزه نفت و انرژي متشکل از وزارت نفت، نيرو و کميته صنعت و کشاورزي، کارگروه مسکن، کارگروه گردشگري و خدمات در همين راستا خبر داد و افزود؛ همچنين کارگروهي براي نظريه پردازي و ارائه ديدگاه هاي اقتصادي دنياي اسلام متشکل از علما و استادان دانشگاهي براي پاسخگويي به نيازهاي فکري و نظري حوزه هاي اقتصادي جهان نيز تشکيل شده است. وي همچنين از برگزاري همايش بحران مالي جهاني، چالش ها و فرصت ها در روز شنبه هفته آينده در تهران خبر داد.

بحران مالي اخير جهاني

در همين حال معاون امور بانکي، بيمه و شرکت هاي دولتي وزير امور اقتصادي و دارايي بحران مالي اخير جهاني را دومين بحران 100 سال گذشته در دنيا ذکر و اضافه کرد؛ ايران به لحاظ شرايط خاص خود در بين کشورهاي دنيا از اين بحران کمترين آسيب را مي برد، گرچه ايران از اين بحران مالي خوشحال نيست، اما خود را براي کاهش آثار و آسيب هاي احتمالي بحران آماده مي کند و آنچه در توان دارد در حوزه اجرا و نظري در اختيار جهانيان قرار مي دهد. وي در پاسخ به اين سوال که چرا ايران از اين بحران آسيب زيادي نمي بيند، گفت؛ اقتصاد ايران پيوستگي شديد و عميقي با بازار پولي و سرمايه دنيا ندارد و ساز و کارهاي نظام پولي کشور بانکداري اسلامي است که در اين نظام تمامي راه هايي که منجر به آسيب ناگهاني به جامعه و ضرر شديد مي شود، لحاظ شده و اين امتياز نظام پولي اقتصاد اسلامي نسبت به بقيه نظام ها است. به گزارش مهر وي ادامه داد؛ گرچه جدايي از دنيا، آسيب هايي را نيز براي کشور داشته، اما از آسيب هاي کنوني جهان مصون مانده است.

ايجاد فرصت براي ايران

به گفته پور محمدي اين بحران بر اقتصاد ايران به جز کاهش قيمت نفت که جهاني بوده، اثر ديگري نداشته است، به نحوي که حتي فرصت هايي ايجاد شده که باعث جذب سرمايه هاي خارجي و حضور فعالان اقتصادي در کشور شده است. وي گفت؛ کارگروه هاي تشکيل شده درخصوص تاثير بحران جهاني بر اقتصاد، به دولت درخصوص تعيين قيمت نفت در بودجه سال آينده مشورت خواهد داد. معاون امور بانکي، بيمه و شرکت هاي دولتي وزير امور اقتصادي و دارايي در پاسخ به اين سوال که بحران جهاني هم اکنون در حال فروکش کردن است، آيا نيازي به تشکيل اين کارگروه ها است، گفت؛ شرکت هاي بزرگ غربي و بانک هايي که درصد ريسک آنها صفر بوده، نه تنها دچار ريسک شده اند بلکه ورشکست شده اند، بنابراين اين بحران اثر خود را خواهد گذاشت ولي آثار منفي آن بر اقتصاد ايران حداقل خواهد بود. پور محمدي خاطرنشان کرد؛ آمار روزانه جذب سپرده هاي شعب بانک هاي سراسر کشور نشان از اقبال فعالان اقتصادي جهاني براي حضور در ايران است، به نحوي که فقط در يکي از بانک هاي کشور در يک هفته گذشته ميزان رشد سپرده ها 200 ميليون دلار بوده است. وي ادامه داد؛ اين در شرايطي است که تحريم ها و محدوديت هاي بين المللي براي نظام بانکي ايران وجود دارد.

وزير نيرو نسبت به «خطر جدي کمبود آب در کشور» هشدار داد و اعلام کرد صرف نظر از شرايط خشکسالي، در حال حاضر ميزان برداشت و تغذيه سفره هاي آب زيرزميني با شش ميليارد متر مکعب تراز منفي روبه رو است. به گزارش خبرنگار مهر، پرويزفتاح در مراسم افتتاح پنجمين نمايشگاه صنعت آب و فاضلاب در تهران گفت؛ در شرايط امروز که متوسط منابع آب تجديدشونده براي هر نفر در دنيا 7 هزار و 600 متر مکعب است، در ايران اين رقم به کمتر از هزار و 900 متر مکعب مي رسد، اين در حالي است که اين روند در 50 سال گذشته شيب کاهشي به خود گرفته است. فتاح مصرف آب سالانه ايران در شرايط فعلي را 94 ميليارد متر مکعب عنوان و تصريح کرد؛ بيش از يک سوم اين رقم از منابع آب زير زميني تامين مي شود. ضمن اينکه تقاضاي آب در 20 سال آتي در ايران به 130 ميليارد متر مکعب در سال خواهد رسيد؛ به اين معنا که اگر تمام آب هاي سطحي را مهار کرده و پساب هاي بازگشتي را نيز استحصال کنيم سالانه 10 ميليارد متر مکعب تراز منفي تامين آب خواهيم داشت. به گفته وي صرف نظر از شرايط خشکسالي در حال حاضر برداشت و تغذيه سفره هاي آب زيرزميني با 6 ميليارد متر مکعب تراز منفي روبه رو است. وزير نيرو تاکيد کرد؛ با مباني گذشته ديگر نمي توان صنعت آب کشور را در دهه 90 اداره کرد. در عين حال بايد اين نکته را مد نظر قرار داد که بخش آب کشور قبل از موضوع بودجه نيازمند نوآوري مبتني بر واقعيت ها است. ضمن اينکه شناسايي راهکارهاي برون رفت از اين تنگنا بايد مد نظر قرار گيرد. فتاح گفت؛ بي گمان تحول در مديريت آب کشور جز از طريق ايجاد تحول در بينش، دانش و مديريت تمام دست اندرکاران بخش آب ممکن نمي شود، اين در حالي است که ايران توانسته طي سال هاي اخير با سرمايه گذاري سنگين در احداث سدهايي با مجموع توان ذخيره 34 ميليون متر مکعب علاوه بر تامين نياز کشاورزي، 6/98 درصد جمعيت شهري و 71 درصد جمعيت روستايي را نيز تامين آب کند. وزير نيرو اظهار داشت؛ اکنون طرح هايي براي استحصال 22 ميليارد متر مکعب آب سطحي در دست احداث است و علاوه بر آن مهار 40 ميليارد متر مکعب آب نيز در دست مطالعه است. همچنين در سال جاري مجموع اعتبارات بخش آب بالغ بر چهار هزار و 500 ميليارد تومان است که هزينه هاي احداث اين طرح هاي در دست اجرا با قيمت هاي جاري 41 هزار ميليارد تومان برآورد مي شود. فتاح گفت؛ با توجه به نرخ تورم و عدم افزايش تعداد طرح ها و ثابت ماندن اعتبارات، زماني بيش از 15 سال براي مهار آب ها و اتمام اين طرح ها لازم است که البته قابل قبول نيست و بايد تدابيري جدي انديشيده شود. وي تصريح کرد؛ بايد توجه داشت اختلاف فاحش قيمت تمام شده و قيمت فروش آب در بخش هاي کشاورزي، صنعت و شرب بزرگ ترين فشار در بخش آب کشور است که اميد مي رود با تدابير هيات دولت و مجلس شوراي اسلامي در گام اول نسبت به منطقي کردن تعرفه هاي آب اقدام شود.

? افزايش صادرات غيرقانوني امريکا به ايران و چين؛ صادرات غيرقانوني، مبادلات تجاري ايران و امريکا را تحت تاثير قرار داده. مراوده اقتصادي ايران و امريکا در حالي رشد 70 درصدي را تجربه مي کند که صادرات کالا از امريکا به ايران با ابهامات جدي روبه رو است. صادرات محموله هاي غيرقانوني به ايران و چين در سال 2008 رشد صعودي داشته و مقام هاي امريکايي نيز نسبت به افزايش آن هشدار داده اند.خبرگزاري آسوشيتدپرس به نقل از قوه قضائيه امريکا اعلام کرده است از ميان 145 فرد و شرکتي که در يک سال گذشته به صدور محموله هاي غيرقانوني متهم شده اند، نزديک به نيمي يا حدود 43 درصد قصد صدور اين محموله ها را به ايران و چين داشته اند.براساس گزارش اين خبرگزاري سلاح هاي جنگي، تکنولوژي موشکي، دوربين هاي ديد شب و اسرار تجاري برخي از اقلامي هستند که به طور غيرقانوني صادر شده اند.البته ترکيب واردات ايران از امريکا از سوي گمرک ايران همواره کالاهاي سرمايه يي، مواد اوليه و واسطه يي مطرح مي شود اما هشدارهاي مقام هاي امريکايي نيز قابل تامل است.مقام هاي امريکايي اعلام کردند شاهد افزايش صادرات غيرقانوني فناوري و تجهيزات پيشرفته نظامي امريکا به دو کشور ايران و چين هستند؛ دو کشوري که به گفته واشنگتن دشمن بالقوه امريکا به شمار مي روند. در چنين شرايطي افزايش مبادلات تجاري نيز با اين کشور با اما و اگر جدي همراه است.

? تکذيب ملاقات مشايي و اميراحمدي؛ هوشنگ اميراحمدي تاکيد کرد سفر اعلام نشده مشايي معاون احمدي نژاد به نيويورک هيچ ارتباطي به وي نداشته است.اميراحمدي خبر چندي قبل روزنامه کيهان مبني بر اينکه سفرهاي هوشنگ اميراحمدي به تهران با کمک اسفنديار رحيم مشايي صورت گرفته است را تکذيب کرد و افزود؛ «بنده بارها تکذيب کرده ام که آقاي رحيم مشايي در آمدن من به ايران نقشي داشته است؛ بلکه شخص آقاي رئيس جمهور بود. الان هم در امريکا نيستم و در منطقه هستم. اما آقاي رحيم مشايي در امريکاست و من هيچ اطلاعي در مورد سفر ايشان ندارم و هيچ رابطه يي هم بين سفر ايشان و برنامه هاي خودم نمي بينم.» اميراحمدي ادامه داد؛ «اصلاً آقاي رحيم مشايي قرار نيست روي مسائل رابطه ايران و امريکا يا دفتر شورا کاري را انجام دهد. ايشان معاون رئيس جمهور در امور ميراث فرهنگي است و بيست و هفتم ماه آينده در تهران کنفرانسي برگزار مي کند و من فکر مي کنم براي جلب نظر ايراني هاي سرمايه دار يا نيروهاي ديگري که ممکن است علاقه مند باشند، به امريکا سفر کرده است. من هم که در امريکا نيستم و با ايشان تماسي نخواهم داشت.»

? سررسيد ميلادي براي فرار از بدهي؛ شنيديم يکي از شرکت هاي مخابراتي بخش خصوصي در پاسخ به درخواست طلبکاران براي وصول بدهي معوقه اعلام کرده است قراردادهاي اين شرکت براساس سال ميلادي تنظيم شده است. برخي از طرف هاي قرارداد اين شرکت با گذشت هشت ماه از سال جاري به اين شرکت مراجعه کرده و خواستار وصول بدهي خود مي شوند که طبق قرارداد چند ساله اول سال بوده است اما مسوولان اين شرکت در پاسخ به طلبکاران گفته اند منظور قرارداد اوايل سال ميلادي بوده نه سال شمسي و هنوز چند ماهي به آغاز سال ميلادي مانده است.

? فراخوان مشاور احمدي نژاد به خانم ها براي «پخت وپز»؛ مشاور رسانه يي محمود احمدي نژاد براي رقابت با خانم ها در پخت و پز غذاهاي ايراني و بين المللي اعلام آمادگي کرد. به گزارش ايلنا مهدي کلهر با بيان اينکه کار عار نيست، گفت؛ من در دوران نوجواني و جواني هم شير دوشيدم و هم جوجه مرغ بزرگ کردم، آشپزي هم مي کنم، حاضرم با خانم ها در پخت وپز غذاي ايراني و بين المللي رقابت کنم.